ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਖੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਪਾਣ੍ਡਵਃ । ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯਕਾਮੋ ਨृਪਤਿਃ ਤਦ੍‌ਭਵਾਨਨੁਮੋਦਤਾਮ੍

ਪਾਂਡੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੀਂ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵ ਕ੍ਰਤੁਵਰੇ ਭਵਨ੍ਤਂ ਵੈ ਸੁਰਾਦਯਃ । ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ ਸਮੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ

ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ, ਵੇਖਣਗੇ।

ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਪੂਯਨ੍ਤੇऽਨ੍ਤੇਵਸਾਯਿਨਃ । ਤਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਸ੍ਯੇਸ਼ ਕਿਮੁਤੇਕ੍ਸ਼ਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਿਨਃ

ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ, ਗਾਉਣ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਤੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਜਾਂ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਸ੍ਯਾਮਲਂ ਦਿਵਿ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਰਸਾਯਾਂ ਭੂਮੌ ਚ ਤੇ ਭੁਵਨਮਙ੍ਗਲ ਦਿਗ੍ਵਿਤਾਨਮ੍ । ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਤਿ ਦਿਵਿ ਭੋਗਵਤੀਤਿ ਚਾਧੋ ਗਙ੍ਗੇਤਿ ਚੇਹ ਚਰਣਾਮ੍ਬੁ ਪੁਨਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਭੋਗਵਤੀ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤ੍ਰ ਤੇष੍ਵਾਤ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੇष੍ਵ ਗृਹ੍ਣਤ੍ਸੁ ਵਿਜਿਗੀषਯਾ । ਵਾਚਃ ਪੇਸ਼ੈਃ ਸ੍ਮਯਨ੍ ਭृਤ੍ਯਮੁਦ੍ਧਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੇਸ਼ਵ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਤੀ ਉਧਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸੁਹृਨ੍ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ । ਅਥਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯਨੁष੍ਠੇਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧ੍ਮਃ ਕਰਵਾਮ ਤਤ੍

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੱਖ ਹੋ, ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਜੋ ਸਲਾਹ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਲੋੜ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੇ।

ਇਤ੍ਯੁਪਾਮਂਤ੍ਰਿਤੋ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇਨਾਪਿ ਮੁਗ੍ਧਵਤ੍ । ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਿਰਸਾऽऽਧਾਯ ਉਦ੍ਧਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਧਵ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਭਗਵਦ੍ਯਾਨਵਿਚਾਰੇ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 'ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ' ਨਾਮਕ ਸਤਤਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਉਦ੍ਧਵਮਂਤ੍ਰਣਯਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਗਮਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯੁਦੀਰਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦੇਵऋषੇਰੁਦ੍ਧਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਭ੍ਯਾਨਾਂ ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮਤਿਃ

ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਧਵ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

ਸ਼੍ਰੀਉਦ੍ਧਵ ਉਵਾਚ - ਯਦੁਕ੍ਤਂ ऋषਿਣਾ ਦੇਵ ਸਾਚਿਵ੍ਯਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੈਤृष੍ਵਸੇਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਾਮ੍

ਸ੍ਰੀ ਉਧਵ ਨੇ فرمایا: ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣੋ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।

ਯष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਦਿਕ੍ ਚਕ੍ਰਜਯਿਨਾ ਵਿਭੋ । ਅਤੋ ਜਰਾਸੁਤਜਯ ਉਭਯਾਰ੍ਥੋ ਮਤੋ ਮਮ

ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚੌਂਕਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ।

ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਮਹਾਨਰ੍ਥੋ ਹ੍ਯੇਤੇਨੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਵ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਃ

ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧੇਗੀ ਜਦ ਤੂੰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਏਂਗਾ।

ਸ ਵੈ ਦੁਰ੍ਵਿषਹੋ ਰਾਜਾ ਨਾਗਾਯੁਤਸਮੋ ਬਲੇ । ਬਲਿਨਾਮਪਿ ਚਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਭੀਮਂ ਸਮਬਲਂ ਵਿਨਾ

ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਦ੍‌ਵੈਰਥੇ ਸ ਤੁ ਜੇਤਵ੍ਯੋ ਮਾ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਯੁਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋऽਭ੍ਯਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍

ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸੌ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਾਲਦਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇषਧਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੇਤ ਵृਕੋਦਰਃ । ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਦ੍‌ਵੈਰਥੇ ਤਵ ਸਨ੍ਨਿਧੌ

ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਭਿੱਖ ਮੰਗੇ; ਉਹ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸਰ੍ਗਨਿਰੋਧਯੋਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸ਼ਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਕਾਲਸ੍ਯਾਰੂਪਿਣਸ੍ਤਵ

ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵ ਤੇਰੇ ਅਸਲੀ, ਅਜੋਨੀ ਰੂਪ ਹਨ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਵਿਸ਼ਦਕਰ੍ਮ ਗृਹੇषੁ ਦੇਵ੍ਯੋ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਸ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਵਧਮਾਤ੍ਮਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ । ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਞ੍ਜਰਪਤੇਰ੍ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਯਾਃ ਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਲਬ੍ਧਸ਼ਰਣਾ ਮੁਨਯੋ ਵਯਂ ਚ

ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਆਪਣਾ ਮੁਕਤੀ ਲੈਣਾ, ਗੋਪੀਆਂ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜਨਕ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਏ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਜਰਾਸਨ੍ਧਵਧਃ ਕृष੍ਣ ਭੂਰ੍ਯਰ੍ਥਾਯੋਪਕਲ੍ਪਤੇ । ਪ੍ਰਾਯਃ ਪਾਕਵਿਪਾਕੇਨ ਤਵ ਚਾਭਿਮਤਃ ਕ੍ਰਤੁਃ

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਵਧ ਕਈ ਲਾਭ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਯਜਨਾ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯੁਦ੍ਧਵ ਵਚੋ ਰਾਜਨ੍ ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਦੇਵਰ੍षਿਰ੍ਯਦੁਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍

ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ فرمایا: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਧਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਚੁਤ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਥਾਦਿਸ਼ਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਣਾਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ । ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ ਦਾਰੁਕਜੈਤ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਅਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਗੁਰੂਨ੍ ਵਿਭੁਃ

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਦਾਰੂਕ, ਜੈਤਰ ਆਦਿ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।

ਨਿਰ੍ਗਮਯ੍ਯਾਵਰੋਧਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸਸੁਤਾਨ੍ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਾਨ੍ । ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਯਦੁਰਾਜਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਨ੍ । ਸੂਤੋਪਨੀਤਂ ਸ੍ਵਰਥਂ ਆਰੁਹਦ੍ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਥੀ ਨੇ ਲਿਆਇਆ ਗਰੁੜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ।

( ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ) ਤਤੋ ਰਥਦ੍‌ਵਿਪਭਟਸਾਦਿਨਾਯਕੈਃ ਕਰਾਲਯਾ ਪਰਿਵृਤ ਆਤ੍ਮਸੇਨਯਾ । ਮृਦਙ੍‌ਗ ਭੇਰ੍ਯਾਨਕ ਸ਼ਙ੍ਖਗੋਮੁਖੈਃ ਪ੍ਰਘੋषਘੋषਿਤਕਕੁਭੋ ਨਿਰਾਕ੍ਰਮਤ੍

ਫਿਰ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਭੇਰੀ, ਅਨਕ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

ਨृਵਾਜਿਕਾਞ੍ਚਨ ਸ਼ਿਬਿਕਾਭਿਰਚ੍ਯੁਤਂ ਸਹਾਤ੍ਮਜਾਃ ਪਤਿਮਨੁ ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਯਯੁਃ । ਵਰਾਂਬਰਾਭਰਣਵਿਲੇਪਨਸ੍ਰਜਃ ਸੁਸਂਵृਤਾ ਨृਭਿਰਸਿਚਰ੍ਮਪਾਣਿਭਿਃ

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਲੇਪ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪਲਕੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ 'ਚ, ਅਚੁਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ।

ਨਰੋष੍ਟ੍ਰਗੋਮਹਿषਖਰਾਸ਼੍ਵਤਰ੍ਯਨਃ ਕਰੇਣੁਭਿਃ ਪਰਿਜਨਵਾਰਯੋषਿਤਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਾਃ ਕਟਕੁਟਿਕਮ੍ਬਲਾਮ੍ਬਰਾਦ੍ ਉਪਸ੍ਕਰਾ ਯਯੁਰਧਿਯੁਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ

ਮਰਦ, ਊਠ, ਗਾਂ, ਭੈਂਸ, ਗਧੇ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ — ਸਭ ਆਪਣੇ ਹਥਾਂ 'ਚ ਚੂੜੀਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਕੜੇ, ਕੰਬਲ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।

ਬਲਂ ਬृਹਦ੍ਧ੍ਵਜਪਟਛਤ੍ਰਚਾਮਰੈਃ ਵਰਾਯੁਧਾਭਰਣਕਿਰੀਟਵਰ੍ਮਭਿਃ । ਦਿਵਾਂਸ਼ੁਭਿਸ੍ਤੁਮੁਲਰਵਂ ਬਭੌ ਰਵੇਃ ਯਥਾਰ੍ਣਵਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਤਿਮਿਙ੍‌ਗਿਲੋਰ੍ਮਿਭਿਃ

ਫੌਜ ਵੱਡੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ, ਛਤਰਾਂ ਤੇ ਪੰਖਿਆਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਹਥਿਆਰ, ਗਹਿਣੇ, ਮੋਰ ਪੱਗ ਤੇ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਗੂੰਜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮੱਛਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ।

ਅਥੋ ਮੁਨਿਰ੍ਯਦੁਪਤਿਨਾ ਸਭਾਜਿਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਹृਦਿ ਵਿਦਧਦ੍ ਵਿਹਾਯਸਾ । ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਦ੍‌ਵ੍ਯਵਸਿਤਮਾਹृਤਾਰ੍ਹਣੋ ਮੁਕੁਨ੍ਦਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਨਿਰ੍ਵृਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ

ਫਿਰ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਨੀਅਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਕੁੰਦ, ਜਿਸਦੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਦਰਯੋਗ ਭੇਟ ਲੈ ਆਇਆ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਰਾਜਦੂਤਮੁਵਾਚੇਦਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਣਯਨ੍ ਗਿਰਾ । ਮਾ ਭੈष੍ਟ ਦੂਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਘਾਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਗਧਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰਾਜ ਦੂਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਦੂਤ, ਡਰ ਨਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਮਾਗਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।"

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਦੂਤੋ ਯਥਾਵਦ੍ ਅਵਦਨ੍ ਨृਪਾਨ੍ । ਤੇऽਪਿ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ਼ੌਰੇਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੈਕ੍ਸ਼ਨ੍ ਯਨ੍ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਦੂਤ ਚਲਿਆ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਹ ਵੀ, ਜੋ ਸ਼ੌਰੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖੇ।

ਆਨਰ੍ਤਸੌਵੀਰਮਰੂਨ੍ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਨਸ਼ਨਂ ਹਰਿਃ । ਗਿਰੀਨ੍ ਨਦੀਰਤੀਯਾਯ ਪੁਰਗ੍ਰਾਮਵ੍ਰਜਾਕਰਾਨ੍

ਹਰੀ ਨੇ ਆਨਰਤ, ਸੌਵੀਰ, ਮਰੂ ਤੇ ਵਿਨਸ਼ਨ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਗੋ-ਚਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।