ਲੋਕੇ ਭਵਾਞ੍ਜਗਦਿਨਃ ਕਲਯਾਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਖਲਨਿਗ੍ਰਹਣਾਯ ਚਾਨ੍ਯਃ । ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਦੀਯਮਤਿਯਾਤਿ ਨਿਦੇਸ਼ਮੀਸ਼ ਕਿਂ ਵਾ ਜਨਃ ਸ੍ਵਕृਤਮृਚ੍ਛਤਿ ਤਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ
ਤੁਸੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਬੁਰਿਆਂ ਦੀ ਦਬਾਈ ਲਈ ਆਏ ਹੋ। ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਕੌਣ ਟਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ? ਜਾਂ ਕੌਣ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਯਿਤਂ ਨृਪਸੁਖਂ ਪਰਤਂਤ੍ਰਮੀਸ਼ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਭਯੇਨ ਮृਤਕੇਨ ਧੁਰਂ ਵਹਾਮਃ । ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ ਸੁਖਂ ਤ੍ਵਦਨੀਹਲਭ੍ਯਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਾਮਹੇऽਤਿਕृਪਣਾਸ੍ਤਵ ਮਾਯਯੇਹ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਡਰ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਹਿਮ ਵਿਚ ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ—ਕਿੰਨੇ ਮਾਇਆਗ੍ਰਸਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ।
ਤਨ੍ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਸ਼ੋਕਹਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮੋ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਯੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਗਧਾਹ੍ਵਯਕਰ੍ਮਪਾਸ਼ਾਤ੍ । ਯੋ ਭੂਭੁਜੋऽਯੁਤਮਤਙ੍ਗਜਵੀਰ੍ਯਮੇਕੋ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ ਰੁਰੋਧ ਭਵਨੇ ਮृਗਰਾਡਿਵਾਵੀਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਗਧੀ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ। ਤੂੰ ਹੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਯੋ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਨਵਕृਤ੍ਵ ਉਦਾਤ੍ਤਚਕ੍ਰ ਭਗ੍ਨੋ ਮृਧੇ ਖਲੁ ਭਵਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਮ੍ । ਜਿਤ੍ਵਾ ਨृਲੋਕਨਿਰਤਂ ਸਕृਦੂਢਦਰ੍ਪੋ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਜਾ ਰੁਜਤਿ ਨੋऽਜਿਤ ਤਦ੍ਵਿਧੇਹਿ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਪੱਕਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤੂੰ—ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਚਕਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬਾਈ ਵਾਰੀ ਤੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਜਿੱਤ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ।
ਦੂਤ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤਿ ਮਾਗਧਸਂਰੁਦ੍ਧਾ ਭਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਪਾਦਮੂਲਂ ਤੇ ਦੀਨਾਨਾਂ ਸ਼ਂ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਗਧੀ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਹੋਏ ਤੇ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਖ਼ਸ਼।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਦੂਤੇ ਬ੍ਰੁਵਤ੍ਯੇਵਂ ਦੇਵਰ੍षਿਃ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਪਿਙ੍ਗਜਟਾਭਾਰਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਦੂਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਜਟਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਵਨ੍ਦ ਉਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਸਸਭ੍ਯਃ ਸਾਨੁਗੋ ਮੁਦਾ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ।
ਸਭਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਬਭਾषੇ ਸੁਨृਤੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ਮੁਨਿਮ੍
ਉਹਨੂੰ ਯਥਾ ਰੀਤਿ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਹਣੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਅਪਿ ਸ੍ਵਿਦਦ੍ਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਅਕੁਤੋਭਯਮ੍ । ਨਨੁ ਭੂਯਾਨ੍ ਭਗਵਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਰ੍ਯਟਤੋ ਗੁਣਃ
ਕੀ ਅੱਜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਤੇऽਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਲੋਕੇषੁ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਰ੍ਤृषੁ । ਅਥ ਪृਚ੍ਛਾਮਹੇ ਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ: ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਦृष੍ਟਾ ਮਾਯਾ ਤੇ ਬਹੁਸ਼ੋ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾ ਮਾਯਾ ਵਿਭੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਜਸ਼੍ਚ ਮਾਯਿਨਃ । ਭੂਤੇषੁ ਭੂਮਂਸ਼੍ਚਰਤਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ਵਹ੍ਨੇਰਿਵਚ੍ਛਨ੍ਨਰੁਚੋ ਨ ਮੇऽਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵੇਖੀ ਹੈ—ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਲੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਤਵੇਹਿਤਂ ਕੋऽਰ੍ਹਤਿ ਸਾਧੁ ਵੇਦਿਤੁਂ ਸ੍ਵਮਾਯਯੇਦਂ ਸृਜਤੋ ਨਿਯਚ੍ਛਤਃ । ਯਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾਤ੍ ਮਤਯਾਵਭਾਸਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਮਨੇ
ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਿਰਲੇਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਜੀਵਸ੍ਯ ਯਃ ਸਂਸਰਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨ ਜਾਨਤੋऽਨਰ੍ਥਵਹਾਚ੍ਛਰੀਰਤਃ । ਲੀਲਾਵਤਾਰੈਃ ਸ੍ਵਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਦੀਪਕਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਵਾਲਯਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਰਾਵਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਰਲੋਕਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍ । ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੈਤृष੍ਵਸੇਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਰਾਜਾ—ਤੇਰਾ ਭਗਤ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਖੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਪਾਣ੍ਡਵਃ । ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯਕਾਮੋ ਨृਪਤਿਃ ਤਦ੍ਭਵਾਨਨੁਮੋਦਤਾਮ੍
ਪਾਂਡੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵ ਕ੍ਰਤੁਵਰੇ ਭਵਨ੍ਤਂ ਵੈ ਸੁਰਾਦਯਃ । ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ ਸਮੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ, ਵੇਖਣਗੇ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਪੂਯਨ੍ਤੇऽਨ੍ਤੇਵਸਾਯਿਨਃ । ਤਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਸ੍ਯੇਸ਼ ਕਿਮੁਤੇਕ੍ਸ਼ਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ, ਗਾਉਣ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਤੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਜਾਂ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਸ੍ਯਾਮਲਂ ਦਿਵਿ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਰਸਾਯਾਂ ਭੂਮੌ ਚ ਤੇ ਭੁਵਨਮਙ੍ਗਲ ਦਿਗ੍ਵਿਤਾਨਮ੍ । ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਤਿ ਦਿਵਿ ਭੋਗਵਤੀਤਿ ਚਾਧੋ ਗਙ੍ਗੇਤਿ ਚੇਹ ਚਰਣਾਮ੍ਬੁ ਪੁਨਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਭੋਗਵਤੀ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤ੍ਰ ਤੇष੍ਵਾਤ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੇष੍ਵ ਗृਹ੍ਣਤ੍ਸੁ ਵਿਜਿਗੀषਯਾ । ਵਾਚਃ ਪੇਸ਼ੈਃ ਸ੍ਮਯਨ੍ ਭृਤ੍ਯਮੁਦ੍ਧਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੇਸ਼ਵ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਤੀ ਉਧਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸੁਹृਨ੍ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ । ਅਥਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯਨੁष੍ਠੇਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧ੍ਮਃ ਕਰਵਾਮ ਤਤ੍
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੱਖ ਹੋ, ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਜੋ ਸਲਾਹ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਲੋੜ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਪਾਮਂਤ੍ਰਿਤੋ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇਨਾਪਿ ਮੁਗ੍ਧਵਤ੍ । ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਿਰਸਾऽऽਧਾਯ ਉਦ੍ਧਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਧਵ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਭਗਵਦ੍ਯਾਨਵਿਚਾਰੇ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 'ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ' ਨਾਮਕ ਸਤਤਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਉਦ੍ਧਵਮਂਤ੍ਰਣਯਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਗਮਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯੁਦੀਰਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦੇਵऋषੇਰੁਦ੍ਧਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਭ੍ਯਾਨਾਂ ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਧਵ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
ਸ਼੍ਰੀਉਦ੍ਧਵ ਉਵਾਚ - ਯਦੁਕ੍ਤਂ ऋषਿਣਾ ਦੇਵ ਸਾਚਿਵ੍ਯਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੈਤृष੍ਵਸੇਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਾਮ੍
ਸ੍ਰੀ ਉਧਵ ਨੇ فرمایا: ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣੋ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।
ਯष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਦਿਕ੍ ਚਕ੍ਰਜਯਿਨਾ ਵਿਭੋ । ਅਤੋ ਜਰਾਸੁਤਜਯ ਉਭਯਾਰ੍ਥੋ ਮਤੋ ਮਮ
ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚੌਂਕਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਮਹਾਨਰ੍ਥੋ ਹ੍ਯੇਤੇਨੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਵ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਃ
ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧੇਗੀ ਜਦ ਤੂੰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਏਂਗਾ।
ਸ ਵੈ ਦੁਰ੍ਵਿषਹੋ ਰਾਜਾ ਨਾਗਾਯੁਤਸਮੋ ਬਲੇ । ਬਲਿਨਾਮਪਿ ਚਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਭੀਮਂ ਸਮਬਲਂ ਵਿਨਾ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਦ੍ਵੈਰਥੇ ਸ ਤੁ ਜੇਤਵ੍ਯੋ ਮਾ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਯੁਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋऽਭ੍ਯਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸੌ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਾਲਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇषਧਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੇਤ ਵृਕੋਦਰਃ । ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਦ੍ਵੈਰਥੇ ਤਵ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਭਿੱਖ ਮੰਗੇ; ਉਹ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸਰ੍ਗਨਿਰੋਧਯੋਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸ਼ਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਕਾਲਸ੍ਯਾਰੂਪਿਣਸ੍ਤਵ
ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵ ਤੇਰੇ ਅਸਲੀ, ਅਜੋਨੀ ਰੂਪ ਹਨ।