ਮृਦਙ੍ਗਵੀਣਾਮੁਰਜ ਵੇਣੁਤਾਲਦਰਸ੍ਵਨੈਃ । ਨਨृਤੁਰ੍ਜਗੁਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ਼੍ਚ ਸੂਤਮਾਗਧਵਨ੍ਦਿਨਃ
ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵੀਣਾ, ਮੁਰਜਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਝੰਜ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੱਚੇ, ਗਾਏ ਤੇ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਭਟਾਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਤ੍ਰਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਆਸੀਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਯਸ਼ਸਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਕਥਯਨ੍ ਕਥਾਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰੈਕਃ ਪੁਰੁषੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਗਤੋऽਪੂਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਭਗਵਤੇ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੈਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਇਕ ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਇਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਇਆ।
ਸ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਯ ਪਰੇਸ਼ਾਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਰਾਜ੍ਞਾਮਾਵੇਦਯਦ੍ ਦੁਖਂ ਜਰਾਸਨ੍ਧਨਿਰੋਧਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਯੇ ਚ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਤਿਂ ਨ ਯਯੁਰ੍ਨृਪਾਃ । ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇਨਾਸਨ੍ ਅਯੁਤੇ ਦ੍ਵੇ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸ-ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹ ਗਿਰਿਵਰਜਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰਾਜਾਨ ਊਚੁਃ - ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣਾਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਭਯਭਞ੍ਜਨ । ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮੋ ਭਵਭੀਤਾਃ ਪृਥਗ੍ਧਿਯਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਣਗਣਿਆ ਆਤਮਾ, ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਦੇ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਸਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।'
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਲੋਕੋ ਵਿਕਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਕੁਸ਼ਲੇ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਯਂ ਤ੍ਵਦੁਦਿਤੇ ਭਵਦਰ੍ਚਨੇ ਸ੍ਵੇ । ਯਸ੍ਤਾਵਦਸ੍ਯ ਬਲਵਾਨਿਹ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾਂ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਛਿਨਤ੍ਤ੍ਯਨਿਮਿषਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ
ਸੰਸਾਰ ਕੁਰਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਰਾਇਆ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅਜਗਰੇ ਦੀ ਜੀਣ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਲੋਕੇ ਭਵਾਞ੍ਜਗਦਿਨਃ ਕਲਯਾਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਖਲਨਿਗ੍ਰਹਣਾਯ ਚਾਨ੍ਯਃ । ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਦੀਯਮਤਿਯਾਤਿ ਨਿਦੇਸ਼ਮੀਸ਼ ਕਿਂ ਵਾ ਜਨਃ ਸ੍ਵਕृਤਮृਚ੍ਛਤਿ ਤਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ
ਤੁਸੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਬੁਰਿਆਂ ਦੀ ਦਬਾਈ ਲਈ ਆਏ ਹੋ। ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਕੌਣ ਟਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ? ਜਾਂ ਕੌਣ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਯਿਤਂ ਨृਪਸੁਖਂ ਪਰਤਂਤ੍ਰਮੀਸ਼ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਭਯੇਨ ਮृਤਕੇਨ ਧੁਰਂ ਵਹਾਮਃ । ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ ਸੁਖਂ ਤ੍ਵਦਨੀਹਲਭ੍ਯਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਾਮਹੇऽਤਿਕृਪਣਾਸ੍ਤਵ ਮਾਯਯੇਹ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਡਰ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਹਿਮ ਵਿਚ ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ—ਕਿੰਨੇ ਮਾਇਆਗ੍ਰਸਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ।
ਤਨ੍ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਸ਼ੋਕਹਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮੋ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਯੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਗਧਾਹ੍ਵਯਕਰ੍ਮਪਾਸ਼ਾਤ੍ । ਯੋ ਭੂਭੁਜੋऽਯੁਤਮਤਙ੍ਗਜਵੀਰ੍ਯਮੇਕੋ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ ਰੁਰੋਧ ਭਵਨੇ ਮृਗਰਾਡਿਵਾਵੀਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਗਧੀ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ। ਤੂੰ ਹੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਯੋ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਨਵਕृਤ੍ਵ ਉਦਾਤ੍ਤਚਕ੍ਰ ਭਗ੍ਨੋ ਮृਧੇ ਖਲੁ ਭਵਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਮ੍ । ਜਿਤ੍ਵਾ ਨृਲੋਕਨਿਰਤਂ ਸਕृਦੂਢਦਰ੍ਪੋ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਜਾ ਰੁਜਤਿ ਨੋऽਜਿਤ ਤਦ੍ਵਿਧੇਹਿ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਪੱਕਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤੂੰ—ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਚਕਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬਾਈ ਵਾਰੀ ਤੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਜਿੱਤ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ।
ਦੂਤ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤਿ ਮਾਗਧਸਂਰੁਦ੍ਧਾ ਭਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਪਾਦਮੂਲਂ ਤੇ ਦੀਨਾਨਾਂ ਸ਼ਂ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਗਧੀ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਹੋਏ ਤੇ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਖ਼ਸ਼।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਦੂਤੇ ਬ੍ਰੁਵਤ੍ਯੇਵਂ ਦੇਵਰ੍षਿਃ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਪਿਙ੍ਗਜਟਾਭਾਰਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਦੂਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਜਟਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਵਨ੍ਦ ਉਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਸਸਭ੍ਯਃ ਸਾਨੁਗੋ ਮੁਦਾ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ।
ਸਭਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਬਭਾषੇ ਸੁਨृਤੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ਮੁਨਿਮ੍
ਉਹਨੂੰ ਯਥਾ ਰੀਤਿ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਹਣੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਅਪਿ ਸ੍ਵਿਦਦ੍ਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਅਕੁਤੋਭਯਮ੍ । ਨਨੁ ਭੂਯਾਨ੍ ਭਗਵਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਰ੍ਯਟਤੋ ਗੁਣਃ
ਕੀ ਅੱਜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਤੇऽਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਲੋਕੇषੁ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਰ੍ਤृषੁ । ਅਥ ਪृਚ੍ਛਾਮਹੇ ਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ: ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਦृष੍ਟਾ ਮਾਯਾ ਤੇ ਬਹੁਸ਼ੋ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾ ਮਾਯਾ ਵਿਭੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਜਸ਼੍ਚ ਮਾਯਿਨਃ । ਭੂਤੇषੁ ਭੂਮਂਸ਼੍ਚਰਤਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ਵਹ੍ਨੇਰਿਵਚ੍ਛਨ੍ਨਰੁਚੋ ਨ ਮੇऽਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵੇਖੀ ਹੈ—ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਲੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਤਵੇਹਿਤਂ ਕੋऽਰ੍ਹਤਿ ਸਾਧੁ ਵੇਦਿਤੁਂ ਸ੍ਵਮਾਯਯੇਦਂ ਸृਜਤੋ ਨਿਯਚ੍ਛਤਃ । ਯਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾਤ੍ ਮਤਯਾਵਭਾਸਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਮਨੇ
ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਿਰਲੇਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਜੀਵਸ੍ਯ ਯਃ ਸਂਸਰਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨ ਜਾਨਤੋऽਨਰ੍ਥਵਹਾਚ੍ਛਰੀਰਤਃ । ਲੀਲਾਵਤਾਰੈਃ ਸ੍ਵਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਦੀਪਕਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਵਾਲਯਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਰਾਵਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਰਲੋਕਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍ । ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੈਤृष੍ਵਸੇਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਰਾਜਾ—ਤੇਰਾ ਭਗਤ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਖੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਪਾਣ੍ਡਵਃ । ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯਕਾਮੋ ਨृਪਤਿਃ ਤਦ੍ਭਵਾਨਨੁਮੋਦਤਾਮ੍
ਪਾਂਡੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵ ਕ੍ਰਤੁਵਰੇ ਭਵਨ੍ਤਂ ਵੈ ਸੁਰਾਦਯਃ । ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ ਸਮੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ, ਵੇਖਣਗੇ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਪੂਯਨ੍ਤੇऽਨ੍ਤੇਵਸਾਯਿਨਃ । ਤਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਸ੍ਯੇਸ਼ ਕਿਮੁਤੇਕ੍ਸ਼ਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ, ਗਾਉਣ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਤੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਜਾਂ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਸ੍ਯਾਮਲਂ ਦਿਵਿ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਰਸਾਯਾਂ ਭੂਮੌ ਚ ਤੇ ਭੁਵਨਮਙ੍ਗਲ ਦਿਗ੍ਵਿਤਾਨਮ੍ । ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਤਿ ਦਿਵਿ ਭੋਗਵਤੀਤਿ ਚਾਧੋ ਗਙ੍ਗੇਤਿ ਚੇਹ ਚਰਣਾਮ੍ਬੁ ਪੁਨਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਭੋਗਵਤੀ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤ੍ਰ ਤੇष੍ਵਾਤ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੇष੍ਵ ਗृਹ੍ਣਤ੍ਸੁ ਵਿਜਿਗੀषਯਾ । ਵਾਚਃ ਪੇਸ਼ੈਃ ਸ੍ਮਯਨ੍ ਭृਤ੍ਯਮੁਦ੍ਧਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੇਸ਼ਵ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਤੀ ਉਧਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸੁਹृਨ੍ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ । ਅਥਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯਨੁष੍ਠੇਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧ੍ਮਃ ਕਰਵਾਮ ਤਤ੍
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੱਖ ਹੋ, ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਜੋ ਸਲਾਹ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਲੋੜ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਪਾਮਂਤ੍ਰਿਤੋ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇਨਾਪਿ ਮੁਗ੍ਧਵਤ੍ । ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਿਰਸਾऽऽਧਾਯ ਉਦ੍ਧਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਧਵ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਭਗਵਦ੍ਯਾਨਵਿਚਾਰੇ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 'ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ' ਨਾਮਕ ਸਤਤਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਉਦ੍ਧਵਮਂਤ੍ਰਣਯਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਗਮਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯੁਦੀਰਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦੇਵऋषੇਰੁਦ੍ਧਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਭ੍ਯਾਨਾਂ ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਧਵ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।