( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਉਪਸ੍ਥਾਯਾਰ੍ਕਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃ ਕਲਾਃ । ਦੇਵਾਨ੍ ऋषੀਨ੍ ਪਿਤॄਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਿਹਾ।
ਧੇਨੂਨਾਂ ਰੁਕ੍ਮਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੀਣਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਮੌਕ੍ਤਿਕਸ੍ਰਜਾਮ੍ । ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਨਾਂ ਗृष੍ਟੀਨਾਂ ਸਵਤ੍ਸਾਨਾਂ ਸੁਵਾਸਸਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦਦੌ ਰੂਪ੍ਯਖੁਰਾਗ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਜਿਨਤਿਲੈਃ ਸਹ । ਅਲਙ੍ਕृਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਬਦ੍ਵਂ ਬਦ੍ਵਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ, ਕਪੜੇ, ਹਿਰਨ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਤੇ ਤਿਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਜੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਗੋਵਿਪ੍ਰਦੇਵਤਾਵृਦ੍ਧ ਗੁਰੂਨ੍ ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭੂਤੀਃ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਸਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗੇ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਨਰਲੋਕਵਿਭੂषਣਮ੍ । ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਃ ਸ੍ਵੀਯੈਃ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਰਗ੍ ਅਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਪੜਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਥਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ਂ ਗੋਵृषਦ੍ਵਿਜਦੇਵਤਾਃ । ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪੌਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਪ੍ਰਦਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੀਃ ਕਾਮੈਃ ਪ੍ਰਤੋष੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਤ
ਉਸ ਨੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤੇ ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬਲਦਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਲੈਈਆਂ।
ਸਂਵਿਭਜ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬੂਲਾਨੁਲੇਪਨੈਃ । ਸੁਹृਦਃ ਪ੍ਰਕृਤੀਰ੍ਦਾਰਾਨ੍ ਉਪਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਇਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ, ਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਖੁਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤਾਵਤ੍ ਸੂਤ ਉਪਾਨੀਯ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਵਸ੍ਥਿਤੋऽਗ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੂਤ ਨੇ ਇਕ ਅਜੋਬਾ ਰਥ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਨਾ ਪਾਣੀ ਸਾਰਥੇਸ੍ਤਮਥਾਰੁਹਤ੍ । ਸਾਤ੍ਯਕ੍ਯੁਦ੍ਧਵਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਾਦ੍ਰਿਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਸਾਥੀ ਸਾਤਯਕੀ ਤੇ ਉਦਧਵ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਈਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਨ੍ਤਃਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਵ੍ਰੀਡਪ੍ਰੇਮਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ । ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਵਿਸृष੍ਟੋ ਨਿਰਗਾਤ੍ ਜਾਤਹਾਸੋ ਹਰਨ੍ ਮਨਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਲੁੱਟ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਾਂ ਸਭਾਂ ਸਰ੍ਵੈਃ ਵृष੍ਣਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਯਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗ षਡੂਰ੍ਮਯਃ
ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਤਤ੍ਰੋਪਵਿष੍ਟਃ ਪਰਮਾਸਨੇ ਵਿਭੁਃ ਬਭੌ ਸ੍ਵਭਾਸਾ ਕਕੁਭੋऽਵਭਾਸਯਨ੍ । ਵृਤੋ ਨृਸਿਂਹੈਰ੍ਯਦੁਭਿਰ੍ਯਦੂਤ੍ਤਮੋ ਯਥੋਡੁਰਾਜੋ ਦਿਵਿ ਤਾਰਕਾਗਣੈਃ
ਉੱਚੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤ੍ਰੋਪਮਂਤ੍ਰਿਣੋ ਰਾਜਨ੍ ਨਾਨਾਹਾਸ੍ਯਰਸੈਰ੍ਵਿਭੁਮ੍ । ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਨਟਾਚਾਰ੍ਯਾ ਨਰ੍ਤਕ੍ਯਸ੍ਤਾਣ੍ਡਵੈਃ ਪृਥਕ੍
ਉਥੇ, ਰਾਜਾ, ਉਪਮੰਤਰੀ ਤੇ ਨਾਟ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਸੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਨਰਤਕੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਂਡਵ ਨ੍ਰਿਤਿਆਂ ਕੀਤੇ।
ਮृਦਙ੍ਗਵੀਣਾਮੁਰਜ ਵੇਣੁਤਾਲਦਰਸ੍ਵਨੈਃ । ਨਨृਤੁਰ੍ਜਗੁਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ਼੍ਚ ਸੂਤਮਾਗਧਵਨ੍ਦਿਨਃ
ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵੀਣਾ, ਮੁਰਜਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਝੰਜ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੱਚੇ, ਗਾਏ ਤੇ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਭਟਾਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਤ੍ਰਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਆਸੀਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਯਸ਼ਸਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਕਥਯਨ੍ ਕਥਾਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰੈਕਃ ਪੁਰੁषੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਗਤੋऽਪੂਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਭਗਵਤੇ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੈਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਇਕ ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਇਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਇਆ।
ਸ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਯ ਪਰੇਸ਼ਾਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਰਾਜ੍ਞਾਮਾਵੇਦਯਦ੍ ਦੁਖਂ ਜਰਾਸਨ੍ਧਨਿਰੋਧਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਯੇ ਚ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਤਿਂ ਨ ਯਯੁਰ੍ਨृਪਾਃ । ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇਨਾਸਨ੍ ਅਯੁਤੇ ਦ੍ਵੇ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸ-ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹ ਗਿਰਿਵਰਜਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰਾਜਾਨ ਊਚੁਃ - ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣਾਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਭਯਭਞ੍ਜਨ । ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮੋ ਭਵਭੀਤਾਃ ਪृਥਗ੍ਧਿਯਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਣਗਣਿਆ ਆਤਮਾ, ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਦੇ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਸਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।'
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਲੋਕੋ ਵਿਕਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਕੁਸ਼ਲੇ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਯਂ ਤ੍ਵਦੁਦਿਤੇ ਭਵਦਰ੍ਚਨੇ ਸ੍ਵੇ । ਯਸ੍ਤਾਵਦਸ੍ਯ ਬਲਵਾਨਿਹ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾਂ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਛਿਨਤ੍ਤ੍ਯਨਿਮਿषਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ
ਸੰਸਾਰ ਕੁਰਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਰਾਇਆ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅਜਗਰੇ ਦੀ ਜੀਣ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਲੋਕੇ ਭਵਾਞ੍ਜਗਦਿਨਃ ਕਲਯਾਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਖਲਨਿਗ੍ਰਹਣਾਯ ਚਾਨ੍ਯਃ । ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਦੀਯਮਤਿਯਾਤਿ ਨਿਦੇਸ਼ਮੀਸ਼ ਕਿਂ ਵਾ ਜਨਃ ਸ੍ਵਕृਤਮृਚ੍ਛਤਿ ਤਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ
ਤੁਸੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਬੁਰਿਆਂ ਦੀ ਦਬਾਈ ਲਈ ਆਏ ਹੋ। ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਕੌਣ ਟਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ? ਜਾਂ ਕੌਣ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਯਿਤਂ ਨृਪਸੁਖਂ ਪਰਤਂਤ੍ਰਮੀਸ਼ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਭਯੇਨ ਮृਤਕੇਨ ਧੁਰਂ ਵਹਾਮਃ । ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ ਸੁਖਂ ਤ੍ਵਦਨੀਹਲਭ੍ਯਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਾਮਹੇऽਤਿਕृਪਣਾਸ੍ਤਵ ਮਾਯਯੇਹ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਡਰ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਹਿਮ ਵਿਚ ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ—ਕਿੰਨੇ ਮਾਇਆਗ੍ਰਸਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ।
ਤਨ੍ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਸ਼ੋਕਹਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮੋ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਯੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਗਧਾਹ੍ਵਯਕਰ੍ਮਪਾਸ਼ਾਤ੍ । ਯੋ ਭੂਭੁਜੋऽਯੁਤਮਤਙ੍ਗਜਵੀਰ੍ਯਮੇਕੋ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ ਰੁਰੋਧ ਭਵਨੇ ਮृਗਰਾਡਿਵਾਵੀਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਗਧੀ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ। ਤੂੰ ਹੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਯੋ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਨਵਕृਤ੍ਵ ਉਦਾਤ੍ਤਚਕ੍ਰ ਭਗ੍ਨੋ ਮृਧੇ ਖਲੁ ਭਵਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਮ੍ । ਜਿਤ੍ਵਾ ਨृਲੋਕਨਿਰਤਂ ਸਕृਦੂਢਦਰ੍ਪੋ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਜਾ ਰੁਜਤਿ ਨੋऽਜਿਤ ਤਦ੍ਵਿਧੇਹਿ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਪੱਕਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤੂੰ—ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਚਕਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬਾਈ ਵਾਰੀ ਤੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਜਿੱਤ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ।
ਦੂਤ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤਿ ਮਾਗਧਸਂਰੁਦ੍ਧਾ ਭਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਪਾਦਮੂਲਂ ਤੇ ਦੀਨਾਨਾਂ ਸ਼ਂ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਗਧੀ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਹੋਏ ਤੇ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਖ਼ਸ਼।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਦੂਤੇ ਬ੍ਰੁਵਤ੍ਯੇਵਂ ਦੇਵਰ੍षਿਃ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਪਿਙ੍ਗਜਟਾਭਾਰਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਦੂਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਜਟਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਵਨ੍ਦ ਉਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਸਸਭ੍ਯਃ ਸਾਨੁਗੋ ਮੁਦਾ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ।
ਸਭਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਬਭਾषੇ ਸੁਨृਤੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ਮੁਨਿਮ੍
ਉਹਨੂੰ ਯਥਾ ਰੀਤਿ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਹਣੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਅਪਿ ਸ੍ਵਿਦਦ੍ਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਅਕੁਤੋਭਯਮ੍ । ਨਨੁ ਭੂਯਾਨ੍ ਭਗਵਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਰ੍ਯਟਤੋ ਗੁਣਃ
ਕੀ ਅੱਜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਤੇऽਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਲੋਕੇषੁ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਰ੍ਤृषੁ । ਅਥ ਪृਚ੍ਛਾਮਹੇ ਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ: ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?