ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਏਵਂ ਮਨੁष੍ਯਪਦਵੀਮਨੁਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਨਾਰਾਯਣੋऽਖਿਲਭਵਾਯ ਗृਹੀਤਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਰੇਮੇऽਙ੍ਗ षੋਡਸ਼ਸਹਸ੍ਰਵਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਸਵ੍ਰੀਡਸੌਹृਦਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਹਾਸਜੁष੍ਟਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤੀ। ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ।

ਯਾਨੀਹ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਲਯੋਦ੍‌ਭਵਵृਤ੍ਤਿਹੇਤੁਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਨਨ੍ਯਵਿषਯਾਣਿ ਹਰੀਸ਼੍ਚਕਾਰ ਯਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗ ਗਾਯਤਿ ਸ਼੍ਰृਣੋਤ੍ਯਨੁਮੋਦਤੇ ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਦ੍‌ਭਗਵਤਿ ਹ੍ਯਪਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗੇ

ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਉਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਕृष੍ਣਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਾਮ ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ, ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਮਕ ਉਣਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਹ੍ਨਿਕਕृਤ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ; ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਦੇਸ਼ਮਾਦਾਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯ, ਜਰਾਸਂਧਕਾਰਾਨਿਬਦ੍ਧਨृਪਾਣਾਂ ਸਂਦੇਸ਼ਮਾਦਾਯ ਦੂਤਸ੍ਯ ਚਾਗਮਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥੋषਸ੍ਯੁਪਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨ੍ ਕੂਜਤੋऽਸ਼ਪਨ੍ । ਗृਹੀਤਕਣ੍ਠ੍ਯਃ ਪਤਿਭਿਃ ਭਾਧਵ੍ਯੋ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾਃ

ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਕੁੱਕੜਾਂ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, ਵਿੱਧੀਆਂ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗੀਆਂ।

ਵਯਾਂਸ੍ਯਰੂਰੁਵਨ੍ ਕृष੍ਣਂ ਬੋਧਯਨ੍ਤੀਵ ਵਨ੍ਦਿਨਃ । ਗਾਯਤ੍ਸ੍ਵਲਿष੍ਵਨਿਦ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਦਾਰਵਨਵਾਯੁਭਿਃ

ਪੰਛੀ ਜਾਗ ਕੇ, ਮਾਨੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਦਰਾਵਨ ਦੇ ਹਲਕੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਨੀਂਦ ਰਹਿਤ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਂ ਤੁ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਨਾਮृष੍ਯਦ੍ ਅਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਪਰਿਰਮ੍ਭਣਵਿਸ਼੍ਲੇषਾਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਬਾਹ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਗਤਾ

ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਵੈਦਰਭੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਵਾਰ੍ਯੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਮਾਧਵਃ । ਦਧ੍ਯੌ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਕਰਣ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤਮਸਃ ਪਰਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿਚ, ਉਠ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਏਕਂ ਸ੍ਵਯਂਜ੍ਯੋਤਿਰਨਨ੍ਯਮਵ੍ਯਯਂ ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਯਾ ਨਿਤ੍ਯਨਿਰਸ੍ਤਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਖ੍ਯਮਸ੍ਯੋਦ੍‌ਭਵਨਾਸ਼ਹੇਤੁਭਿਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਭਾਵਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍

ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਨਾਸ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੀ ਸੁਭਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ। ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਨੰਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਥਾਪ੍ਲੁਤੋऽਮ੍ਭਸ੍ਯਮਲੇ ਯਥਾਵਿਧਿ ਕ੍ਰਿਯਾਕਲਾਪਂ ਪਰਿਧਾਯ ਵਾਸਸੀ । ਚਕਾਰ ਸਨ੍ਧ੍ਯੋਪਗਮਾਦਿ ਸਤ੍ਤਮੋ ਹੁਤਾਨਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਜਾਪ ਵਾਗ੍ਯਤਃ

ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬੋਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰਿਹਾ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਉਪਸ੍ਥਾਯਾਰ੍ਕਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃ ਕਲਾਃ । ਦੇਵਾਨ੍ ऋषੀਨ੍ ਪਿਤॄਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍

ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਿਹਾ।

ਧੇਨੂਨਾਂ ਰੁਕ੍ਮਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੀਣਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਮੌਕ੍ਤਿਕਸ੍ਰਜਾਮ੍ । ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਨਾਂ ਗृष੍ਟੀਨਾਂ ਸਵਤ੍ਸਾਨਾਂ ਸੁਵਾਸਸਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਦਦੌ ਰੂਪ੍ਯਖੁਰਾਗ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਜਿਨਤਿਲੈਃ ਸਹ । ਅਲਙ੍ਕृਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਬਦ੍ਵਂ ਬਦ੍ਵਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ

ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ, ਕਪੜੇ, ਹਿਰਨ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਤੇ ਤਿਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਜੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਗੋਵਿਪ੍ਰਦੇਵਤਾਵृਦ੍ਧ ਗੁਰੂਨ੍ ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭੂਤੀਃ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਸਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍

ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗੇ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਨਰਲੋਕਵਿਭੂषਣਮ੍ । ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਃ ਸ੍ਵੀਯੈਃ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਰਗ੍ ਅਨੁਲੇਪਨੈਃ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਪੜਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।

ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਥਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ਂ ਗੋਵृषਦ੍ਵਿਜਦੇਵਤਾਃ । ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪੌਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਪ੍ਰਦਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੀਃ ਕਾਮੈਃ ਪ੍ਰਤੋष੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਤ

ਉਸ ਨੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤੇ ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬਲਦਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਲੈਈਆਂ।

ਸਂਵਿਭਜ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਰਕ੍‌ਤਾਮ੍ਬੂਲਾਨੁਲੇਪਨੈਃ । ਸੁਹृਦਃ ਪ੍ਰਕृਤੀਰ੍ਦਾਰਾਨ੍ ਉਪਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਇਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ, ਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਖੁਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।

ਤਾਵਤ੍ ਸੂਤ ਉਪਾਨੀਯ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਪਰਮਾਦ੍‌ਭੁਤਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਵਸ੍ਥਿਤੋऽਗ੍ਰਤਃ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੂਤ ਨੇ ਇਕ ਅਜੋਬਾ ਰਥ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਨਾ ਪਾਣੀ ਸਾਰਥੇਸ੍ਤਮਥਾਰੁਹਤ੍ । ਸਾਤ੍ਯਕ੍ਯੁਦ੍ਧਵਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਾਦ੍ਰਿਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ

ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਸਾਥੀ ਸਾਤਯਕੀ ਤੇ ਉਦਧਵ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

ਈਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਨ੍ਤਃਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਵ੍ਰੀਡਪ੍ਰੇਮਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ । ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਵਿਸृष੍ਟੋ ਨਿਰਗਾਤ੍ ਜਾਤਹਾਸੋ ਹਰਨ੍ ਮਨਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਲੁੱਟ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸੁਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਾਂ ਸਭਾਂ ਸਰ੍ਵੈਃ ਵृष੍ਣਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਯਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗ षਡੂਰ੍ਮਯਃ

ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਤਤ੍ਰੋਪਵਿष੍ਟਃ ਪਰਮਾਸਨੇ ਵਿਭੁਃ ਬਭੌ ਸ੍ਵਭਾਸਾ ਕਕੁਭੋऽਵਭਾਸਯਨ੍ । ਵृਤੋ ਨृਸਿਂਹੈਰ੍ਯਦੁਭਿਰ੍ਯਦੂਤ੍ਤਮੋ ਯਥੋਡੁਰਾਜੋ ਦਿਵਿ ਤਾਰਕਾਗਣੈਃ

ਉੱਚੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤ੍ਰੋਪਮਂਤ੍ਰਿਣੋ ਰਾਜਨ੍ ਨਾਨਾਹਾਸ੍ਯਰਸੈਰ੍ਵਿਭੁਮ੍ । ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਨਟਾਚਾਰ੍ਯਾ ਨਰ੍ਤਕ੍ਯਸ੍ਤਾਣ੍ਡਵੈਃ ਪृਥਕ੍

ਉਥੇ, ਰਾਜਾ, ਉਪਮੰਤਰੀ ਤੇ ਨਾਟ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਸੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਨਰਤਕੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਂਡਵ ਨ੍ਰਿਤਿਆਂ ਕੀਤੇ।

ਮृਦਙ੍ਗਵੀਣਾਮੁਰਜ ਵੇਣੁਤਾਲਦਰਸ੍ਵਨੈਃ । ਨਨृਤੁਰ੍ਜਗੁਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ਼੍ਚ ਸੂਤਮਾਗਧਵਨ੍ਦਿਨਃ

ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵੀਣਾ, ਮੁਰਜਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਝੰਜ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੱਚੇ, ਗਾਏ ਤੇ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਭਟਾਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਤਤ੍ਰਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਆਸੀਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਯਸ਼ਸਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਕਥਯਨ੍ ਕਥਾਃ

ਉਥੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਤਤ੍ਰੈਕਃ ਪੁਰੁषੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਗਤੋऽਪੂਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਭਗਵਤੇ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੈਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਃ

ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਇਕ ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਇਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਇਆ।

ਸ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਯ ਪਰੇਸ਼ਾਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਰਾਜ੍ਞਾਮਾਵੇਦਯਦ੍ ਦੁਖਂ ਜਰਾਸਨ੍ਧਨਿਰੋਧਜਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।

ਯੇ ਚ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਤਿਂ ਨ ਯਯੁਰ੍ਨृਪਾਃ । ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇਨਾਸਨ੍ ਅਯੁਤੇ ਦ੍ਵੇ ਗਿਰਿਵ੍ਰਜੇ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸ-ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹ ਗਿਰਿਵਰਜਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਰਾਜਾਨ ਊਚੁਃ - ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣਾਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਭਯਭਞ੍ਜਨ । ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮੋ ਭਵਭੀਤਾਃ ਪृਥਗ੍ਧਿਯਃ

ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਣਗਣਿਆ ਆਤਮਾ, ਸਰਨ ਆਏਆਂ ਦੇ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਸਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।'

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਲੋਕੋ ਵਿਕਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਕੁਸ਼ਲੇ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਯਂ ਤ੍ਵਦੁਦਿਤੇ ਭਵਦਰ੍ਚਨੇ ਸ੍ਵੇ । ਯਸ੍ਤਾਵਦਸ੍ਯ ਬਲਵਾਨਿਹ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾਂ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਛਿਨਤ੍ਤ੍ਯਨਿਮਿषਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ

ਸੰਸਾਰ ਕੁਰਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਰਾਇਆ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਅਜਗਰੇ ਦੀ ਜੀਣ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।