ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਨੋਪਨਯਨੈਃ ਅਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵਾਨ੍ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਯੇषਾਂ ਲੋਕਾ ਵਿਸਿਸ੍ਮਿਰੇ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਦਾਈ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।

ਯਜਨ੍ਤਂ ਸਕਲਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਕ੍ਵਾਪਿ ਕ੍ਰਤੁਭਿਰੂਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਪੂਰ੍ਤਯਨ੍ਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਕੂਰ੍ਪਾਰਾਮਮਠਾਦਿਭਿਃ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਕੂਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮਠਾਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਚਰਨ੍ਤਂ ਮृਗਯਾਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਹਯਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍ । ਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਮੇਧ੍ਯਾਨ੍ ਪਰੀਤਂ ਯਦੁਪੁਙ੍ਗਵੈਃ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜਾ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਯਜਨ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਕृਤਿषੁ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਗृਹਾਦਿषੁ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਰਨ੍ਤਂ ਯੋਗੇਸ਼ਂ ਤਤ੍ਤਦ੍‌ਭਾਵਬੁਭੁਤ੍ਸਯਾ

ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਥੋਵਾਚ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਯੋਗਮਾਯੋਦਯਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਨੁषੀਂ ਈਯੁषੋ ਗਤਿਮ੍

ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਹਿਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੱਸਦਿਆਂ ਜਿਹਾ, ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ।

ਵਿਦਾਮ ਯੋਗਮਾਯਾਸ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਾ ਅਪਿ ਮਾਯਿਨਾਮ੍ । ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਮਨ੍ ਨਿਰ੍ਭਾਤਾ ਭਵਤ੍ਪਾਦਨਿषੇਵਯਾ

ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੇਖਣੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ।

ਅਨੁਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤੇ ਯਸ਼ਸਾऽऽਪ੍ਲੁਤਾਨ੍ । ਪਰ੍ਯਟਾਮਿ ਤਵੋਦ੍‌ਗਾਯਨ੍ ਲੀਲਾ ਭੁਵਨਪਾਵਨੀਮ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਗਾ ਕੇ ਫਿਰਾਂਗਾ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਧਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤਾਹਂ ਕਰ੍ਤਾ ਤਦਨੁਮੋਦਿਤਾ । ਤਚ੍ਛਿਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਲੋਕਮਿਮਂ ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾ ਖਿਦਃ

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਵਕਤਾਵਾਂ ਤੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਿਖਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯਾਚਰਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਪਾਵਨਾਨ੍ ਗृਹਮੇਧਿਨਾਮ੍ । ਤਮੇਵ ਸਰ੍ਵਗੇਹੇषੁ ਸਨ੍ਤਮੇਕਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ

ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਗਮਾਯਾਮਹੋਦਯਮ੍ । ਮੁਹੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऋषਿਰਭੂਦ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਜਾਤਕੌਤੁਕਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਝਲਕ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਕਾਮਧਰ੍ਮੇषੁ ਕृष੍ਣੇਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਿਤਾਤ੍ਮਨਾ । ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਭਾਜਿਤਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਤਮੇਵਾਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ਯਯੌ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲ ਪਿਆ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਏਵਂ ਮਨੁष੍ਯਪਦਵੀਮਨੁਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਨਾਰਾਯਣੋऽਖਿਲਭਵਾਯ ਗृਹੀਤਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਰੇਮੇऽਙ੍ਗ षੋਡਸ਼ਸਹਸ੍ਰਵਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਸਵ੍ਰੀਡਸੌਹृਦਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਹਾਸਜੁष੍ਟਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤੀ। ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ।

ਯਾਨੀਹ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਲਯੋਦ੍‌ਭਵਵृਤ੍ਤਿਹੇਤੁਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਨਨ੍ਯਵਿषਯਾਣਿ ਹਰੀਸ਼੍ਚਕਾਰ ਯਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗ ਗਾਯਤਿ ਸ਼੍ਰृਣੋਤ੍ਯਨੁਮੋਦਤੇ ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਦ੍‌ਭਗਵਤਿ ਹ੍ਯਪਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗੇ

ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਉਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਕृष੍ਣਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਾਮ ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ, ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਮਕ ਉਣਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਹ੍ਨਿਕਕृਤ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ; ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਦੇਸ਼ਮਾਦਾਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯ, ਜਰਾਸਂਧਕਾਰਾਨਿਬਦ੍ਧਨृਪਾਣਾਂ ਸਂਦੇਸ਼ਮਾਦਾਯ ਦੂਤਸ੍ਯ ਚਾਗਮਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥੋषਸ੍ਯੁਪਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨ੍ ਕੂਜਤੋऽਸ਼ਪਨ੍ । ਗृਹੀਤਕਣ੍ਠ੍ਯਃ ਪਤਿਭਿਃ ਭਾਧਵ੍ਯੋ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾਃ

ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਕੁੱਕੜਾਂ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, ਵਿੱਧੀਆਂ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗੀਆਂ।

ਵਯਾਂਸ੍ਯਰੂਰੁਵਨ੍ ਕृष੍ਣਂ ਬੋਧਯਨ੍ਤੀਵ ਵਨ੍ਦਿਨਃ । ਗਾਯਤ੍ਸ੍ਵਲਿष੍ਵਨਿਦ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਦਾਰਵਨਵਾਯੁਭਿਃ

ਪੰਛੀ ਜਾਗ ਕੇ, ਮਾਨੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਦਰਾਵਨ ਦੇ ਹਲਕੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਨੀਂਦ ਰਹਿਤ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਂ ਤੁ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਨਾਮृष੍ਯਦ੍ ਅਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਪਰਿਰਮ੍ਭਣਵਿਸ਼੍ਲੇषਾਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਬਾਹ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਗਤਾ

ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਵੈਦਰਭੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਵਾਰ੍ਯੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਮਾਧਵਃ । ਦਧ੍ਯੌ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਕਰਣ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤਮਸਃ ਪਰਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿਚ, ਉਠ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਏਕਂ ਸ੍ਵਯਂਜ੍ਯੋਤਿਰਨਨ੍ਯਮਵ੍ਯਯਂ ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਯਾ ਨਿਤ੍ਯਨਿਰਸ੍ਤਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਖ੍ਯਮਸ੍ਯੋਦ੍‌ਭਵਨਾਸ਼ਹੇਤੁਭਿਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਭਾਵਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍

ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਨਾਸ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੀ ਸੁਭਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ। ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਨੰਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਥਾਪ੍ਲੁਤੋऽਮ੍ਭਸ੍ਯਮਲੇ ਯਥਾਵਿਧਿ ਕ੍ਰਿਯਾਕਲਾਪਂ ਪਰਿਧਾਯ ਵਾਸਸੀ । ਚਕਾਰ ਸਨ੍ਧ੍ਯੋਪਗਮਾਦਿ ਸਤ੍ਤਮੋ ਹੁਤਾਨਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਜਾਪ ਵਾਗ੍ਯਤਃ

ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬੋਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰਿਹਾ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਉਪਸ੍ਥਾਯਾਰ੍ਕਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃ ਕਲਾਃ । ਦੇਵਾਨ੍ ऋषੀਨ੍ ਪਿਤॄਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍

ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਿਹਾ।

ਧੇਨੂਨਾਂ ਰੁਕ੍ਮਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੀਣਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਮੌਕ੍ਤਿਕਸ੍ਰਜਾਮ੍ । ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਨਾਂ ਗृष੍ਟੀਨਾਂ ਸਵਤ੍ਸਾਨਾਂ ਸੁਵਾਸਸਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਦਦੌ ਰੂਪ੍ਯਖੁਰਾਗ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਜਿਨਤਿਲੈਃ ਸਹ । ਅਲਙ੍ਕृਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਬਦ੍ਵਂ ਬਦ੍ਵਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ

ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ, ਕਪੜੇ, ਹਿਰਨ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਤੇ ਤਿਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਜੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਗੋਵਿਪ੍ਰਦੇਵਤਾਵृਦ੍ਧ ਗੁਰੂਨ੍ ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭੂਤੀਃ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਸਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍

ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗੇ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਨਰਲੋਕਵਿਭੂषਣਮ੍ । ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਃ ਸ੍ਵੀਯੈਃ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਰਗ੍ ਅਨੁਲੇਪਨੈਃ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਪੜਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।

ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਥਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ਂ ਗੋਵृषਦ੍ਵਿਜਦੇਵਤਾਃ । ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪੌਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਚਾਰਿਣਾਮ੍ । ਪ੍ਰਦਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੀਃ ਕਾਮੈਃ ਪ੍ਰਤੋष੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਤ

ਉਸ ਨੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤੇ ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬਲਦਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਲੈਈਆਂ।

ਸਂਵਿਭਜ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਰਕ੍‌ਤਾਮ੍ਬੂਲਾਨੁਲੇਪਨੈਃ । ਸੁਹृਦਃ ਪ੍ਰਕृਤੀਰ੍ਦਾਰਾਨ੍ ਉਪਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਇਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ, ਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਖੁਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।

ਤਾਵਤ੍ ਸੂਤ ਉਪਾਨੀਯ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਪਰਮਾਦ੍‌ਭੁਤਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਵਸ੍ਥਿਤੋऽਗ੍ਰਤਃ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੂਤ ਨੇ ਇਕ ਅਜੋਬਾ ਰਥ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਨਾ ਪਾਣੀ ਸਾਰਥੇਸ੍ਤਮਥਾਰੁਹਤ੍ । ਸਾਤ੍ਯਕ੍ਯੁਦ੍ਧਵਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਾਦ੍ਰਿਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ

ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਸਾਥੀ ਸਾਤਯਕੀ ਤੇ ਉਦਧਵ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।