ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਨੈਵਾਦ੍‌ਭੁਤਂ ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਭੋऽਖਿਲਲੋਕਨਾਥੇ ਮੈਤ੍ਰੀ ਜਨੇषੁ ਸਕਲੇषੁ ਦਮਃ ਖਲਾਨਾਮ੍ । ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਾਯ ਹਿ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਰਕ੍ਸ਼ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵੈਰਾਵਤਾਰ ਉਰੁਗਾਯ ਵਿਦਾਮ ਸੁष੍ਠੁ

ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਬਰ ਰੱਖਣਾ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦਾ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਜਪਿਆ ਹੋਇਆ।

ਦृष੍ਟਂ ਤਵਾਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗਲਂ ਜਨਤਾਪਵਰ੍ਗਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਰ੍ਹृਦਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਗਾਧਬੋਧੈਃ । ਸਂਸਾਰਕੂਪਪਤਿਤੋਤ੍ਤਰਣਾਵਲਮ੍ਬਂ ਧ੍ਯਾਯਂਸ਼੍ਚਰਾਮ੍ਯਨੁਗृਹਾਣ ਯਥਾ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍

ਤੇਰਾ ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡਿੱਗਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਧਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਿਹਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਬਣੀ ਰਹੇ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤੋऽਨ੍ਯਦਾਵਿਸ਼ਦ੍‌ ਗੇਹਂ ਕृष੍ਣਪਤ੍‍ਨ੍ਯਾਃ ਸ ਨਾਰਦਃ । ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਙ੍ਗ ਯੋਗਮਾਯਾਵਿਵਿਤ੍ਸਯਾ

ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ।

ਦੀਵ੍ਯਨ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਚੋਦ੍ਧਵੇਨ ਚ । ਪੂਜਿਤਃ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਸਨਾਦਿਭਿਃ

ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਉਦਧਵ ਨਾਲ ਗੁੱਟੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਠ ਕੇ, ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ।

ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚਾਵਿਦੁषੇਵਾਸੌ ਕਦਾऽऽਯਾਤੋ ਭਵਾਨਿਤਿ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਂ ਨੁ ਪੂਰ੍ਣਾਨਾਂ ਅਪੂਰ੍ਣੈਰਸ੍ਮਦਾਦਿਭਿਃ

ਫਿਰ, ਅਣਜਾਣ ਬਣ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਆਏ? ਅਸੀਂ ਜਿਹੜੇ ਅਧੂਰੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?'

ਅਥਾਪਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਜਨ੍ਮੈਤਚ੍ਛੋਭਨਂ ਕੁਰੁ । ਸ ਤੁ ਵਿਸ੍ਮਿਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਤੂष੍ਣੀਮਨ੍ਯਦਗਾਦ੍‌ ਗृਹਮ੍

ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਜਨਮ ਦੱਸੋ। ਪਰ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਠਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਹੋਰ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਚष੍ਟ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਲਾਲਯਨ੍ਤਂ ਸੁਤਾਨ੍ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ । ਤਤੋऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਗृਹੇऽਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਮਜ੍ਜਨਾਯ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਮ੍

ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਹੋਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।

ਜੁਹ੍ਵਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਤਾਨਾਗ੍ਨੀਨ੍ ਯਜਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਮਖੈਃ । ਭੋਜਯਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਕ੍ਵਾਪਿ ਭੁਞ੍ਜਾਨਮਵਸ਼ੇषਿਤਮ੍

ਕਿਤੇ ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੰਜ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕ੍ਵਾਪਿ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸੀਨਂ ਜਪਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਾਗ੍ਯਤਮ੍ । ਏਕਤ੍ਰ ਚਾਸਿਚਰ੍ਮਾਭ੍ਯਾਂ ਚਰਨ੍ਤਮਸਿਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਵੈਦ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੋਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਕੇ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਸ਼੍ਵੈਰ੍ਗਜੈ ਰਥੈਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਗਦਾਗ੍ਰਜਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛਯਾਨਂ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਂ ਚ ਵਨ੍ਦਿਭਿਃ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਸੋਫੇ 'ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ, ਵੰਦਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮਂਤ੍ਰਯਨ੍ਤਂ ਚ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧਵਾਦਿਭਿਃ । ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਰਤਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਾਰਮੁਖ੍ਯਾਬਲਾਵृਤਮ੍

ਕਿਤੇ ਉਹ ਉਦਧਵ ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕੁਤ੍ਰਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਦਦਤਂ ਗਾਃ ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਾਃ । ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤਂ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਈਆਂ ਗਾਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਹਸਨ੍ਤਂ ਹਾਸਕਥਯਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਗृਹੇ । ਕ੍ਵਾਪਿ ਧਰ੍ਮਂ ਸੇਵਮਾਨਂ ਅਰ੍ਥਕਾਮੌ ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍

ਕਦੇ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾਲ ਹਾਸੇ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮੇਕਮਾਸੀਨਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਨ੍ਤਂ ਗੁਰੂਨ੍ ਕ੍ਵਾਪਿ ਕਾਮੈਰ੍ਭੋਗੈਃ ਸਪਰ੍ਯਯਾ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠ ਕੇ, ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ।

ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਂ ਵਿਗ੍ਰਹਂ ਕੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸਨ੍ਧਿਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਸਹ ਰਾਮੇਣ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਂ ਸਤਾਂ ਸ਼ਿਵਮ੍

ਕਿਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗਰਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਸੰਧਿ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ 'ਤੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦੁਹਿਤॄਣਾਂ ਚ ਕਾਲੇ ਵਿਧ੍ਯੁਪਯਾਪਨਮ੍ । ਦਾਰੈਰ੍ਵਰੈਸ੍ਤਤ੍ਸਦृਸ਼ੈਃ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਂ ਵਿਭੂਤਿਭਿਃ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰਵਾਈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ।

ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਨੋਪਨਯਨੈਃ ਅਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵਾਨ੍ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਯੇषਾਂ ਲੋਕਾ ਵਿਸਿਸ੍ਮਿਰੇ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਦਾਈ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।

ਯਜਨ੍ਤਂ ਸਕਲਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਕ੍ਵਾਪਿ ਕ੍ਰਤੁਭਿਰੂਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਪੂਰ੍ਤਯਨ੍ਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਕੂਰ੍ਪਾਰਾਮਮਠਾਦਿਭਿਃ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਥਾਂ, ਕੂਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮਠਾਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਚਰਨ੍ਤਂ ਮृਗਯਾਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਹਯਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍ । ਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਮੇਧ੍ਯਾਨ੍ ਪਰੀਤਂ ਯਦੁਪੁਙ੍ਗਵੈਃ

ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜਾ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਯਜਨ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਕृਤਿषੁ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਗृਹਾਦਿषੁ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਰਨ੍ਤਂ ਯੋਗੇਸ਼ਂ ਤਤ੍ਤਦ੍‌ਭਾਵਬੁਭੁਤ੍ਸਯਾ

ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਥੋਵਾਚ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਯੋਗਮਾਯੋਦਯਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਨੁषੀਂ ਈਯੁषੋ ਗਤਿਮ੍

ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਹਿਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੱਸਦਿਆਂ ਜਿਹਾ, ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ।

ਵਿਦਾਮ ਯੋਗਮਾਯਾਸ੍ਤੇ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਾ ਅਪਿ ਮਾਯਿਨਾਮ੍ । ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਮਨ੍ ਨਿਰ੍ਭਾਤਾ ਭਵਤ੍ਪਾਦਨਿषੇਵਯਾ

ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੇਖਣੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ।

ਅਨੁਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤੇ ਯਸ਼ਸਾऽऽਪ੍ਲੁਤਾਨ੍ । ਪਰ੍ਯਟਾਮਿ ਤਵੋਦ੍‌ਗਾਯਨ੍ ਲੀਲਾ ਭੁਵਨਪਾਵਨੀਮ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਗਾ ਕੇ ਫਿਰਾਂਗਾ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਧਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤਾਹਂ ਕਰ੍ਤਾ ਤਦਨੁਮੋਦਿਤਾ । ਤਚ੍ਛਿਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਲੋਕਮਿਮਂ ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾ ਖਿਦਃ

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਵਕਤਾਵਾਂ ਤੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਿਖਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯਾਚਰਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਪਾਵਨਾਨ੍ ਗृਹਮੇਧਿਨਾਮ੍ । ਤਮੇਵ ਸਰ੍ਵਗੇਹੇषੁ ਸਨ੍ਤਮੇਕਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ

ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਗਮਾਯਾਮਹੋਦਯਮ੍ । ਮੁਹੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ऋषਿਰਭੂਦ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਜਾਤਕੌਤੁਕਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਝਲਕ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਕਾਮਧਰ੍ਮੇषੁ ਕृष੍ਣੇਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਿਤਾਤ੍ਮਨਾ । ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਭਾਜਿਤਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਤਮੇਵਾਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ਯਯੌ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲ ਪਿਆ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਏਵਂ ਮਨੁष੍ਯਪਦਵੀਮਨੁਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਨਾਰਾਯਣੋऽਖਿਲਭਵਾਯ ਗृਹੀਤਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਰੇਮੇऽਙ੍ਗ षੋਡਸ਼ਸਹਸ੍ਰਵਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਸਵ੍ਰੀਡਸੌਹृਦਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਹਾਸਜੁष੍ਟਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤੀ। ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ।

ਯਾਨੀਹ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਲਯੋਦ੍‌ਭਵਵृਤ੍ਤਿਹੇਤੁਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਨਨ੍ਯਵਿषਯਾਣਿ ਹਰੀਸ਼੍ਚਕਾਰ ਯਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗ ਗਾਯਤਿ ਸ਼੍ਰृਣੋਤ੍ਯਨੁਮੋਦਤੇ ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਦ੍‌ਭਗਵਤਿ ਹ੍ਯਪਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗੇ

ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਉਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।