( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਕਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਕੁਰੁਭਿਃ ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣਾਰ੍ਜੁਨਾਦਿਭਿਃ । ਅਦਤ੍ਤਮਵਰੁਨ੍ਧੀਤ ਸਿਂਹਗ੍ਰਸ੍ਤਮਿਵੋਰਣਃ
ਇੰਦਰ ਵੀ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੈਣ ਵਾਂਗ, ਬਿਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦੇ?
ਸ਼੍ਰੀਬਾਦਰਾਯਣਿਰੁਵਾਚ - ਜਨ੍ਮਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਰੀਯੋਨ੍ਨਦ੍ਧ ਮਦਾਸ੍ਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਆਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਰਾਮਂ ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਂ ਅਸਭ੍ਯਾਃ ਪੁਰਮਾਵਿਸ਼ਨ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਦਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਨਮ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਅਸਭਿਆ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਰੂਨਾਂ ਦੌਃਸ਼ੀਲ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਾਚ੍ਯਾਨਿ ਚਾਚ੍ਯੁਤਃ । ਅਵੋਚਤ੍ ਕੋਪਸਂਰਬ੍ਧੋ ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਮੁਹੁਃ
ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਮੰਦਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਚਯੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਯੋਗ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਨੂਨਂ ਨਾਨਾਮਦੋਨ੍ਨਦ੍ਧਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਨੇਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਸਾਧਵਃ । ਤੇषਾਂ ਹਿ ਪ੍ਰਸ਼ਮੋ ਦਣ੍ਡਃ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਲਗੁਡੋ ਯਥਾ
ਇਹ ਮੰਦ ਲੋਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਸਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਲਾਠੀ।
ਅਹੋ ਯਦੂਨ੍ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਾਮ੍ ਕृष੍ਣਂ ਚ ਕੁਪਿਤਂ ਸ਼ਨੈਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾਹਮੇਤੇषਾਂ ਸ਼ਮਮਿਚ੍ਛਨ੍ ਇਹਾਗਤਃ
ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਏ ਯਾਦਵਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਮਨਾਇਆ।
ਤ ਇਮੇ ਮਨ੍ਦਮਤਯਃ ਕਲਹਾਭਿਰਤਾਃ ਖਲਾਃ । ਤਂ ਮਾਮਵਜ੍ਞਾਯ ਮੁਹੁਃ ਦੁਰ੍ਭਾषਾਨ੍ ਮਾਨਿਨੋऽਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਇਹ ਮੰਦਬੁਧੀ, ਝਗੜੇ ਪਸੰਦ ਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਬਚਨ ਬੋਲਦੇ।
ਨੋਗ੍ਰਸੇਨਃ ਕਿਲ ਵਿਭੁਃ ਭੋਜਵृष੍ਣ੍ਯਨ੍ਧਕੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਯੋ ਲੋਕਪਾਲਾ ਯਸ੍ਯਾਦੇਸ਼ਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਕੀ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਭੋਜ, ਵ੍ਰਸ਼ਣੀ ਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਸੁਧਰ੍ਮਾऽऽਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਪਾਰਿਜਾਤੋऽਮਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਃ । ਆਨੀਯ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਸੋऽਸੌ ਨ ਕਿਲਾਧ੍ਯਾਸਨਾਰ੍ਹਣਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਲਿਆ ਕੇ ਮੌਜ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਸਥਾਨ ਲਈ ਅਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਯ ਪਾਦਯੁਗਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੀਰੁਪਾਸ੍ਤੇऽਖਿਲੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਕਿਲ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੋ ਨਰਦੇਵਪਰਿਚ੍ਛਦਾਨ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਆਪ ਸਿੱਧਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਲਈ ਅਯੋਗ ਨਹੀਂ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਙ੍ਕਜਰਜੋऽਖਿਲਲੋਕਪਾਲੈਃ ਮੌਲ੍ਯੁਤ੍ਤਮੈਰ੍ਧृਤਮੁਪਾਸਿਤਤੀਰ੍ਥਤੀਰ੍ਥਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭਵੋऽਹਮਪਿ ਯਸ੍ਯ ਕਲਾਃ ਕਲਾਯਾਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚੋਦ੍ਵਹੇਮ ਚਿਰਮਸ੍ਯ ਨृਪਾਸਨਂ ਕ੍ਵ
ਜਿਸ ਦੇ ਕਵਨ-ਕਵਨ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਤਾਜ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਵਾਂਗ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਕਲਾ ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਸਥਾਨ ਕਿੱਥੇ?
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਕੁਰੁਭਿਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਭੂਖਣ੍ਡਂ ਵृष੍ਣਯਃ ਕਿਲ । ਉਪਾਨਹਃ ਕਿਲ ਵਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਤੁ ਕੁਰਵਃ ਸ਼ਿਰਃ
ਵ੍ਰਸ਼ਣੀ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੁੱਤੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਰੂ ਸਿਰ ਤੇ ਤਾਜ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਅਹੋ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤ੍ਤਾਨਾਂ ਮਤ੍ਤਾਨਾਮਿਵ ਮਾਨਿਨਾਮ੍ । ਅਸਂਬਦ੍ਧਾ ਗਿਰੋ ਰੁਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕਃ ਸਹੇਤਾਨੁਸ਼ਾਸੀਤਾ
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਮਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਬੇਤੁਕੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਸਿੱਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਦ੍ਯ ਨਿष੍ਕੌਰਵਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਮਰ੍षਿਤਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹਲਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਦਹਨ੍ਨਿਵ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਜ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ!' ਆਪਣਾ ਹਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਲਾਙ੍ਗਲਾਗ੍ਰੇਣ ਨਗਰਂ ਉਦ੍ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਗਜਾਹ੍ਵਯਮ੍ । ਵਿਚਕਰ੍ष ਸ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਪ੍ਰਹਰਿष੍ਯਨ੍ਨਮਰ੍षਿਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਹਲ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਜਲਯਾਨਮਿਵਾਘੂਰ੍ਣਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਨਗਰਂ ਪਤਤ੍ । ਆਕृष੍ਯਮਾਣਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕੌਰਵਾਃ ਜਾਤਸਂਭ੍ਰਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਲ-ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ, ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।
ਤਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਕੁਟੁਮ੍ਬਾ ਜਿਜੀਵਿषਵਃ । ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਾਮ੍ਬਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਕੌਰਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸਾਂਬਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮ ਰਾਮਾਖਿਲਾਧਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਨ ਵਿਦਾਮ ਤੇ । ਮੂਢਾਨਾਂ ਨਃ ਕੁਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਹੇ ਰਾਮ, ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸਾਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਅਸੀਂ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਪ੍ਯਯਾਨਾਂ ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਹੇਤੁਰ੍ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਲੋਕਾਨ੍ ਕ੍ਰੀਡਨਕਾਨੀਸ਼ ਕ੍ਰੀਡਤਸ੍ਤੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਸਿਰਫ ਤੂੰ ਹੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਖਿਲੌਨੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈਂ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤ੍ਵਮੇਵ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨੀਦਮਨਨ੍ਤ ਲੀਲਯਾ ਭੂਮਣ੍ਡਲਂ ਬਿਭਰ੍षਿ ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਧਨ੍ । ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਯਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਰੁਦ੍ਧਵਿਸ਼੍ਵਃ ਸ਼ੇषੇऽਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਪਰਿਸ਼ਿष੍ਯਮਾਣਃ
ਹੇ ਅਨੰਤ, ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਕੋਪਸ੍ਤੇऽਖਿਲਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਨ ਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਨ ਚ ਮਤ੍ਸਰਾਤ੍ । ਬਿਭ੍ਰਤੋ ਭਗਵਨ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਤਿਪਾਲਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਵੈਰ ਜਾਂ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ। ਤੂੰ ਸਤਵ ਗੁਣ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਸਦਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਧਰਾਵ੍ਯਯ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਨ੍ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਵਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰਚਨਹਾਰ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੈਃ ਸਂਵਿਗ੍ਨੈਃ ਵੇਪਮਾਨਾਯਨੈਰ੍ਬਲਃ । ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਮਾ ਭੈष੍ਟੇਤ੍ਯਭਯਂ ਦਦੌ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਣ ਲਈ, ਡਰੇ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, 'ਡਰੋ ਨਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਪਾਰਿਬਰ੍ਹਂ ਕੁਞ੍ਜਰਾਨ੍ षष੍ਟਿਹਾਯਨਾਨ੍ । ਦਦੌ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ਼ਤਾਨਿ ਅਯੁਤਾਨਿ ਤੁਰਙ੍ਗਮਾਨ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਸਠ ਸਾਲ ਦੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ।
ਰਥਾਨਾਂ षਟ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰੌਕ੍ਮਾਣਾਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਾਮ੍ । ਦਾਸੀਨਾਂ ਨਿष੍ਕਕਣ੍ਠੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਦੁਹਿਤृਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਲ-ਪੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਾਸੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਾਤ੍ਵਤਰ੍षਭਃ । ਸਸੁਤਃ ਸਸ੍ਨੁषਃ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਰਭਿਨਨ੍ਦਿਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੂਤ ਦੀ ਨਾਲ, ਦੋਸਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਹਲਾਯੁਧਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਬਨ੍ਧੂਨਨੁਰਕ੍ਤਚੇਤਸਃ । ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦੁਪੁਙ੍ਗਵਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸਭਾਯਾਂ ਕੁਰੁषੁ ਸ੍ਵਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਹਲਾਯੁਧ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਚਿੱਤ ਨਾਲ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਰਵਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦੱਸੇ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਚ ਪੁਰਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ ਸੂਚਯਦ੍ ਰਾਮਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸਮੁਨ੍ਨਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਅਨੁਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਹਸ੍ਤਿਨਪੁਰਕਰ੍षਣਰੂਪਸਂਕਰ੍षਣਵਿਜਯੋ ਨਾਮ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ-ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ, 'ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਜਿੱਤ' ਨਾਮਕ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਰ੍षਿਨਾਰਦਕਰ੍ਤृਕਂ ਭਗਵਤੋ ਗृਹਚਰ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਨਰਕਂ ਨਿਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥੋਦ੍ਵਾਹਂ ਚ ਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਕृष੍ਣੇਨੈਕੇਨ ਬਹ੍ਵੀਨਾਂ ਤਦ੍ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ੍ਮ ਨਾਰਦਃ
ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਘਰ-ਵਿਦੀ, ਜੋ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕੀਤੀ— ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਚਿਤ੍ਰਂ ਬਤੈਤਦੇਕੇਨ ਵਪੁषਾ ਯੁਗਪਤ੍ ਪृਥਕ੍ । ਗृਹੇषੁ ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਏਕ ਉਦਾਵਹਤ੍
ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।