ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯਾ ਪਰਿਵृਤਂ ਸੁਵਾਸਃਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍ । ਸਪਤ੍ਨੀਕਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਯੌ ਰੁਦ੍ਰਾਨੁਮੋਦਿਤਃ
ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਅਸੁਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ।
( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਸ੍ਵਰਾਜਧਾਨੀਂ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਾਂ ਧ੍ਵਜੈਃ ਸਤੋਰਣੈਰੁਕ੍ਸ਼ਿਤਮਾਰ੍ਗਚਤ੍ਵਰਾਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਸ਼ਙ੍ਖਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨੈਃ ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਃ ਪੌਰਸੁਹृਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਚੌਕਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਸ਼ੰਖ, ਨਕਾਰੇ ਤੇ ਡੁੰਨੂਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਮਿਤਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਯ ਏਵਂ ਕृष੍ਣਵਿਜਯਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣ ਚ ਸਂਯੁਗਮ੍ । ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਨ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਾਜਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਯਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਪਾਰਮਹੰਸ ਰੂਪ ਸੰਹਿਤਾ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ, 'ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ' ਨਾਮਕ ਤ੍ਰਿਸਠ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ ਬਲਭਦ੍ਰਃ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੁਹृਦ੍ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰੁਤ੍ਕਣ੍ਠਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਨ੍ਦਗੋਕੁਲਮ੍ ॥ 10.65.
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਭਗਵਾਨ ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਰੋਤ੍ਕਣ੍ਠੈਰ੍ਗੋਪੈਰ੍ਗੋਪੀਭਿਰੇਵ ਚ । ਰਾਮੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਪਿਤਰਾਵਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਨ੍ਦਿਤਃ ॥ 10.65.
ਗੋਪ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।
ਚਿਰਂ ਨਃ ਪਾਹਿ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਸਾਨੁਜੋ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਇਤ੍ਯਾਰੋਪ੍ਯਾਙ੍ਕਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੈਃ ਸਿषਿਚਤੁਰ੍ਜਲੈਃ ॥ 10.65.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦਾਸਾਰਹ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਗੋਪਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਵਿष੍ਠੈਰਭਿਵਨ੍ਦਿਤਃ । ਯਥਾਵਯੋ ਯਥਾਸਖ੍ਯਂ ਯਥਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 10.65.
ਉਹ ਨੇ ਵੱਡੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਮੁਪੇਤ੍ਯਾਥ ਗੋਪਾਲਾਨ੍ ਹਾਸ੍ਯਹਸ੍ਤਗ੍ਰਹਾਦਿਭਿਃ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੁਖਮਾਸੀਨਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਗਤਾਃ ॥ 10.65.
ਫਿਰ, ਗੋਪਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ, ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਪੁੱਛਿਆ।
ਪृष੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਨਾਮਯਂ ਸ੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰੇਮਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ । ਕृष੍ਣੇ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇ ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਖਿਲਰਾਧਸਃ ॥ 10.65.
ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨੋ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਸ਼ਲਮਾਸਤੇ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਮਰਥ ਨੋ ਰਾਮ ਯੂਯਂ ਦਾਰਸੁਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 10.65.
ਹੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਠੀਕ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ?
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਕਂਸੋ ਹਤਃ ਪਾਪੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਰਿਪੂਨ੍ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਦੁਰ੍ਗਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰੀਤਾਃ ॥ 10.65.
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਕੰਸਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਏ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥਾਂ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਗੋਪ੍ਯੋ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੂ ਰਾਮਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦृਤਾਃ । ਕਚ੍ਚਿਦਾਸ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਕृष੍ਣਃ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨਵਲ੍ਲਭਃ ॥ 10.65.
ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਕੀ ਉਹ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ?"
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਮਰਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਸਃ । ਅਪ੍ਯਸੌ ਮਾਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਕृਦਪ੍ਯਾਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਅਪਿ ਵਾ ਸ੍ਮਰਤੇऽਸ੍ਮਾਕਮਨੁਸੇਵਾਂ ਮਹਾਭੁਜਃ ॥ 10.65.
ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ? ਜਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ ਪਤੀਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਵਸॄਨਪਿ । ਯਦਰ੍ਥੇ ਜਹਿਮ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾਨ੍ ਸ੍ਵਜਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ ॥ 10.65.
ਕਿਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਹੇ ਦਾਸਾਰਹ, ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ — ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ — ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ?
ਤਾ ਨਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤਃ ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਸੌਹृਦਃ । ਕਥਂ ਨੁ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੀਯੇਤ ਭਾषਿਤਮ੍ ॥ 10.65.
ਉਹ ਸਾਡੀ ਮੋਹ-ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਇਕ ਦਮ ਤੋੜ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਕਥਂ ਨੁ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ੍ਯਨਵਸ੍ਥਿਤਾਤ੍ਮਨੋ ਵਚਃ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯ ਬੁਧਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵੈ ਚਿਤ੍ਰਕਥਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰ ਸ੍ਮਿਤਾਵਲੋਕੋਚ੍ਛ੍ਵਸਿਤਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾਃ ॥ 10.65.
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਅਕ੍ਰਤਘਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਹੱਸ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਆਹਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਕਿਂ ਨਸ੍ਤਤ੍ਕਥਯਾ ਗੋਪ੍ਯਃ ਕਥਾਃ ਕਥਯਤਾਪਰਾਃ । ਯਾਤ੍ਯਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਨਾ ਕਾਲੋ ਯਦਿ ਤਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਨਃ ॥ 10.65.
ਹੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਚਲੋ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਐਸਾ ਹੀ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰਹਸਿਤਂ ਸ਼ੌਰੇਰ੍ਜਲ੍ਪਿਤਂ ਚਾਰੁਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਗਤਿਂ ਪ੍ਰੇਮਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯੋ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 10.65.
ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਚਾਲ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਗਲੇ ਲਗਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਰੋ ਪਈਆਂ।
ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਸ੍ਤਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਸਨ੍ਦੇਸ਼ੈਰ੍ਹृਦਯਂਗਮੈਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਭਗਵਾਨ੍ਨਾਨਾਨੁਨਯਕੋਵਿਦਃ ॥ 10.65.
ਭਗਵਾਨ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਜੀ, ਜੋ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਦ੍ਵੌ ਮਾਸੌ ਤਤ੍ਰ ਚਾਵਾਤ੍ਸੀਨ੍ਮਧੁਂ ਮਾਧਵਂ ਏਵ ਚ । ਰਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ਪਾਸੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਗੋਪੀਨਾਂ ਰਤਿਮਾਵਹਨ੍ ॥ 10.65.
ਰਾਮ ਜੀ ਉੱਥੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ — ਮਧੁ ਅਤੇ ਮਾਧਵ — ਰਹੇ, ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਕਲਾਮृष੍ਟੇ ਕੌਮੁਦੀਗਨ੍ਧਵਾਯੁਨਾ । ਯਮੁਨੋਪਵਨੇ ਰੇਮੇ ਸੇਵਿਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ ॥ 10.65.
ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਕੌਮੁਦੀ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਵਰੁਣਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਦੇਵੀ ਵਾਰੁਣੀ ਵृਕ੍ਸ਼ਕੋਟਰਾਤ੍ । ਪਤਨ੍ਤੀ ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਗਨ੍ਧੇਨਾਧ੍ਯਵਾਸਯਤ੍ ॥ 10.65.
ਵਰੁਣ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ, ਵਾਰੁਣੀ ਦੇਵੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਥੱਲੇ ਆਈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਂ ਗਨ੍ਧਂ ਮਧੁਧਾਰਾਯਾ ਵਾਯੁਨੋਪਹृਤਂ ਬਲਃ । ਆਘ੍ਰਾਯੋਪਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਲਲਨਾਭਿਃ ਸਮਂ ਪਪੌ ॥ 10.65.
ਹਵਾ ਨਾਲ ਆਈ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨੂੰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਸੁੰਘਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਪੀਣ ਲੱਗਾ।
ਉਪਗੀਯਮਾਨੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ਵਨਿਤਾਸ਼ੋਭਿਮਣ੍ਡਲੇ । ਰੇਮੇ ਕਰੇਣੁਯੂਥੇਸ਼ੋ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਵਾਰਣਃ ॥ 10.65.
ਗੰਧਰਵ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮਾਲਕ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬਲਰਾਮ ਮੌਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨੇਦੁਰ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਵृषੁਃ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਮੁਦਾ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਮੁਨਯੋ ਰਾਮਂ ਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯੈਰੀਡਿਰੇ ਤਦਾ ॥ 10.65.
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਡੁੰਡੂਭੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਵਰ੍ਹੇ, ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਉਪਗੀਯਮਾਨਚਰਿਤੋ ਵਨਿਤਾਭਿਰ੍ਹਲਾਯੁਧ । ਵਨੇषੁ ਵ੍ਯਚਰਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਵੋ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਲੋਚਨਃ ॥ 10.65.
ਜਦ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਲਾਯੁਧ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਸ੍ਰਗ੍ਵ੍ਯੇਕਕੁਣ੍ਡਲੋ ਮਤ੍ਤੋ ਵੈਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਮਾਲਯਾ । ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਸ੍ਮਿਤਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਂ ਸ੍ਵੇਦਪ੍ਰਾਲੇਯਭੂषਿਤਮ੍ ॥ 10.65.
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਇਕ ਕੁੰਡਲ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ, ਹੱਸਦੇ ਮੁਖ-ਕਮਲ ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਆਜੁਹਾਵ ਯਮੁਨਾਂ ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਨਿਜਂ ਵਾਕ੍ਯਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਮਤ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਪਗਾਂ ਬਲਃ ॥ 10.65.
ਇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਜਲ-ਖੇਡ ਲਈ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੋਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨਾਗਤਾਂ ਹਲਾਗ੍ਰੇਣ ਕੁਪਿਤੋ ਵਿਚਕਰ੍ष ਹ । ਪਾਪੇ ਤ੍ਵਂ ਮਾਮਵਜ੍ਞਾਯ ਯਨ੍ਨਾਯਾਸਿ ਮਯਾਹੁਤਾ । ਨੇष੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਲਾਙ੍ਗਲਾਗ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤਧਾ ਕਾਮਚਾਰਿਣੀਮ੍ ॥ 10.65.
ਜਦ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੰਗਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਿਹਾ: 'ਏ ਪਾਪਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੰਗਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।'