ਦੇਵਦਤ੍ਤਮਿਮਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਨृਲੋਕਮਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਯੋ ਨਾਦ੍ਰਿਯੇਤ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦੌ ਸ ਸ਼ੋਚ੍ਯੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਵਞ੍ਚਕਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅਫ਼ਸੋਸ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸृਜਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਿਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਰ੍ਥਂ ਵਿषਮਤ੍ਤ੍ਯਮृਤਂ ਤ੍ਯਜਨ੍
ਜੋ ਮਰਤਿਆ ਤੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਵਲ ਉਲਟ ਰੁਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਥ ਵਿਬੁਧਾ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚਾਮਲਾਸ਼ਯਾਃ । ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰੇष੍ਠਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਏ ਹਾਂ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤਂ ਤ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਦਯਾਨ੍ਤਹੇਤੁਂ ਸਮਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸੁਹृਦਾਤ੍ਮਦੈਵਮ੍ । ਅਨਨ੍ਯਮੇਕਂ ਜਗਦਾਤ੍ਮਕੇਤਂ ਭਵਾਪਵਰ੍ਗਾਯ ਭਜਾਮ ਦੇਵਮ੍
ਤੂੰ, ਜਗਤ ਦੇ ਬਣਨ, ਟਿਕਣ ਅਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸਮ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਿੱਤਰ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ। ਅਦਵਿਤੀਯ, ਇਕੋ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਭਜਦੇ ਹਾਂ।
ਅਯਂ ਮਮੇष੍ਟੋ ਦਯਿਤੋऽਨੁਵਰ੍ਤੀ ਮਯਾਭਯਂ ਦਤ੍ਤਮਮੁष੍ਯ ਦੇਵ । ਸਂਪਾਦ੍ਯਤਾਂ ਤਦ੍ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦੋ ਯਥਾ ਹਿ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਪਤੌ ਪ੍ਰਸਾਦਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਇਸ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਯਦਾਤ੍ਥ ਭਗਵਨ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਃ ਕਰਵਾਮ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਵ । ਭਵਤੋ ਯਦ੍ਵ੍ਯਵਸਿਤਂ ਤਨ੍ਮੇ ਸਾਧ੍ਵਨੁਮੋਦਿਤਮ੍
ਸ੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਣੈ ਕਰੋ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਨਪਸੰਦ ਹੈ।
ਅਵਧ੍ਯੋऽਯਂ ਮਮਾਪ੍ਯੇष ਵੈਰੋਚਨਿਸੁਤੋऽਸੁਰਃ । ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦਾਯ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤੋ ਨ ਵਧ੍ਯੋ ਮੇ ਤਵਾਨ੍ਵਯਃ
ਇਹ ਵੈਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਇਹ ਤੇ ਨਾ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।
ਦਰ੍ਪੋਪਸ਼ਮਨਾਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਕ੍ਣਾ ਬਾਹਵੋ ਮਯਾ । ਸੂਦਿਤਂ ਚ ਬਲਂ ਭੂਰਿ ਯਚ੍ਚ ਭਾਰਾਯਿਤਂ ਭੁਵਃ
ਇਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋੜੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭਾਰ ਸੀ, ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋऽਸ੍ਯ ਭੁਜਾਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯਜਰਾਮਰਃ । ਪਾਰ੍षਦਮੁਖ੍ਯੋ ਭਵਤੋ ਨ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਯੋऽਸੁਰਃ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਬਚੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ, ਤੇਰੇ ਸੰਗੀਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੁਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਇਤਿ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਭਯਂ ਕृष੍ਣਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾਸੁਰਃ । ਪ੍ਰਾਦ੍ਯੁਮ੍ਨਿਂ ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸਵਧ੍ਵਾ ਸਮੁਪਾਨਯਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਡਰਤਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਇਆ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯਾ ਪਰਿਵृਤਂ ਸੁਵਾਸਃਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍ । ਸਪਤ੍ਨੀਕਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਯੌ ਰੁਦ੍ਰਾਨੁਮੋਦਿਤਃ
ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਅਸੁਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ।
( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਸ੍ਵਰਾਜਧਾਨੀਂ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਾਂ ਧ੍ਵਜੈਃ ਸਤੋਰਣੈਰੁਕ੍ਸ਼ਿਤਮਾਰ੍ਗਚਤ੍ਵਰਾਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਸ਼ਙ੍ਖਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨੈਃ ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਃ ਪੌਰਸੁਹृਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਚੌਕਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਸ਼ੰਖ, ਨਕਾਰੇ ਤੇ ਡੁੰਨੂਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਮਿਤਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਯ ਏਵਂ ਕृष੍ਣਵਿਜਯਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣ ਚ ਸਂਯੁਗਮ੍ । ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਨ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਾਜਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਯਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਪਾਰਮਹੰਸ ਰੂਪ ਸੰਹਿਤਾ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ, 'ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ' ਨਾਮਕ ਤ੍ਰਿਸਠ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ ਬਲਭਦ੍ਰਃ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੁਹृਦ੍ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰੁਤ੍ਕਣ੍ਠਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਨ੍ਦਗੋਕੁਲਮ੍ ॥ 10.65.
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਭਗਵਾਨ ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਰੋਤ੍ਕਣ੍ਠੈਰ੍ਗੋਪੈਰ੍ਗੋਪੀਭਿਰੇਵ ਚ । ਰਾਮੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਪਿਤਰਾਵਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਨ੍ਦਿਤਃ ॥ 10.65.
ਗੋਪ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।
ਚਿਰਂ ਨਃ ਪਾਹਿ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਸਾਨੁਜੋ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਇਤ੍ਯਾਰੋਪ੍ਯਾਙ੍ਕਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੈਃ ਸਿषਿਚਤੁਰ੍ਜਲੈਃ ॥ 10.65.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦਾਸਾਰਹ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਗੋਪਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਵਿष੍ਠੈਰਭਿਵਨ੍ਦਿਤਃ । ਯਥਾਵਯੋ ਯਥਾਸਖ੍ਯਂ ਯਥਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 10.65.
ਉਹ ਨੇ ਵੱਡੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਮੁਪੇਤ੍ਯਾਥ ਗੋਪਾਲਾਨ੍ ਹਾਸ੍ਯਹਸ੍ਤਗ੍ਰਹਾਦਿਭਿਃ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੁਖਮਾਸੀਨਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਗਤਾਃ ॥ 10.65.
ਫਿਰ, ਗੋਪਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ, ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਪੁੱਛਿਆ।
ਪृष੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਨਾਮਯਂ ਸ੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰੇਮਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ । ਕृष੍ਣੇ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇ ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਖਿਲਰਾਧਸਃ ॥ 10.65.
ਬਲਭਦਰ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨੋ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਸ਼ਲਮਾਸਤੇ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਮਰਥ ਨੋ ਰਾਮ ਯੂਯਂ ਦਾਰਸੁਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 10.65.
ਹੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਠੀਕ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ?
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਕਂਸੋ ਹਤਃ ਪਾਪੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਰਿਪੂਨ੍ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਦੁਰ੍ਗਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰੀਤਾਃ ॥ 10.65.
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਕੰਸਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਏ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥਾਂ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਗੋਪ੍ਯੋ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੂ ਰਾਮਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦृਤਾਃ । ਕਚ੍ਚਿਦਾਸ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਕृष੍ਣਃ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨਵਲ੍ਲਭਃ ॥ 10.65.
ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਕੀ ਉਹ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ?"
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਮਰਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਸਃ । ਅਪ੍ਯਸੌ ਮਾਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਕृਦਪ੍ਯਾਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਅਪਿ ਵਾ ਸ੍ਮਰਤੇऽਸ੍ਮਾਕਮਨੁਸੇਵਾਂ ਮਹਾਭੁਜਃ ॥ 10.65.
ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ? ਜਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ ਪਤੀਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਵਸॄਨਪਿ । ਯਦਰ੍ਥੇ ਜਹਿਮ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾਨ੍ ਸ੍ਵਜਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ ॥ 10.65.
ਕਿਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਹੇ ਦਾਸਾਰਹ, ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ — ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ — ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ?
ਤਾ ਨਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤਃ ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਸੌਹृਦਃ । ਕਥਂ ਨੁ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੀਯੇਤ ਭਾषਿਤਮ੍ ॥ 10.65.
ਉਹ ਸਾਡੀ ਮੋਹ-ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਇਕ ਦਮ ਤੋੜ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਕਥਂ ਨੁ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ੍ਯਨਵਸ੍ਥਿਤਾਤ੍ਮਨੋ ਵਚਃ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯ ਬੁਧਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵੈ ਚਿਤ੍ਰਕਥਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰ ਸ੍ਮਿਤਾਵਲੋਕੋਚ੍ਛ੍ਵਸਿਤਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾਃ ॥ 10.65.
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਅਕ੍ਰਤਘਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਹੱਸ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਆਹਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਕਿਂ ਨਸ੍ਤਤ੍ਕਥਯਾ ਗੋਪ੍ਯਃ ਕਥਾਃ ਕਥਯਤਾਪਰਾਃ । ਯਾਤ੍ਯਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਨਾ ਕਾਲੋ ਯਦਿ ਤਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਨਃ ॥ 10.65.
ਹੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਚਲੋ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਐਸਾ ਹੀ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰਹਸਿਤਂ ਸ਼ੌਰੇਰ੍ਜਲ੍ਪਿਤਂ ਚਾਰੁਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਗਤਿਂ ਪ੍ਰੇਮਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯੋ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 10.65.
ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਚਾਲ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਗਲੇ ਲਗਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਰੋ ਪਈਆਂ।
ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਸ੍ਤਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਸਨ੍ਦੇਸ਼ੈਰ੍ਹृਦਯਂਗਮੈਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਭਗਵਾਨ੍ਨਾਨਾਨੁਨਯਕੋਵਿਦਃ ॥ 10.65.
ਭਗਵਾਨ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਜੀ, ਜੋ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ।