ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ - ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮੇ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਉਪਾਯਂ ਅਪਰਂ ਕਂਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਿਚਾਰਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਯਾ ਦੇ ਸੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਲੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਃ । ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੈਰ੍ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਅਸਾਧ੍ਯਂ ਮੋਚਨਂ ਤਵ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਕਰਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ: ਜੇ ਸੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਤੁ ਨਿਜਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਆਤਿष੍ਠ ਪ੍ਰੇਤ ਨਿਰ੍ਭਯਃ । ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਕਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਆਚਰਿष੍ਯੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।
ਧੁਨ੍ਧੁਕਾਰੀ ਨਿਜਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇਨਾਦਿष੍ਟਸ੍ਤਤੋ ਗਤਃ । ਗੋਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਨ ਤਦਧ੍ਯਗਾਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਧੁੰਦੁਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਸੋਚ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਉਹ ਸੌਇਆ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਂ ਆਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਿਤਂ ਤੇਨ ਯਤ੍ ਜਾਤਂ ਚ ਯਥਾ ਨਿਸ਼ਿ
ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਉਹ ਆਇਆ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਯੋਗਨਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਤਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨੈਵ ਤੇऽਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਚਯਾਨ੍
ਵਿਦਵਾਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੂਰ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮੁਕ੍ਤੌ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਪਰਮ੍ । ਗੋਕਰ੍ਣਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੂਰ੍ਯਵੇਗਸ੍ਯ ਵੈ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਲ ਰੋਕ ਲਈ।
ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋ ਜਗਤ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਮੁਕ੍ਤਿਹੇਤੁਕਮ੍ । ਤਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੂਰਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸ੍ਫੁਟਮਿਤ੍ਯਭ੍ਯਭਾषਤ
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗਵਾਹ, ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਵਾਚਨਂ ਕੁਰੁ । ਇਤਿ ਸੂਰ੍ਯਵਚਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਧਰ੍ਮਰੂਪਂ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਸੱਤ ਦਿਨ ਪਾਠ ਕਰ — ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਕਰਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਚਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ਼੍ਰਵਣਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਸ਼ਗ੍ਰਾਮਾਜ੍ਜਨਾ ਯਯੁਃ । ਪਙ੍ਗ੍ਵਨ੍ਧ ਵृਦ੍ਧਮਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਤੇऽਪਿ ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਵੈ
ਇਹ ਸੁਣਨ ਲਈ ਲੋਕ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ — ਲੰਗੜੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਮੰਦ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ।
ਸਮਾਜਸ੍ਤੁ ਮਹਾਞ੍ਜਾਤੋ ਦੇਵਵਿਸ੍ਮਯਕਾਰਕਃ । ਯਦੈਵਾਸਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਗੋਕਰ੍ਣੋऽਕਥਯਤ੍ਕਥਾਮ੍
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਭ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਜਦ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸ ਪ੍ਰੇਤੋऽਪਿ ਤਦਾऽऽਯਾਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਇਤਸ੍ਤਤਃ । ਸਪ੍ਤਗ੍ਰਨ੍ਥਿਯੁਤਂ ਤਤ੍ਰ ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਕੀਚਕਮੁਛ੍ਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰੇਤ ਵੀ ਆ ਗਿਆ, ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਵੰਸ (ਬਾਂਸ) ਉਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਨ੍ਮੂਲਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਥਿਤੌ ਹ੍ਯਸੌ । ਵਾਤਰੂਪੀ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਂਸ਼ਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੰਸ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਛੇਦ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਠਹਿਰਿਆ। ਹਵਾ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਵੰਸ ਵਿਚ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮੁਖ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤਾਰਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸਃ । ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਕਨ੍ਧਤਃ ਸ੍ਪष੍ਟਂ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਧੇਨੁਜੋऽਕਰਤ੍
ਵੈਸ਼ਨਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਧੇਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਕੰਧ ਤੋਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਗਾਥਾ ਤਦਾ ਚਿਤ੍ਰਂ ਬਭੂਵ ਹ । ਵਂਸ਼ੈਕਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭੇਦੋऽਭੂਤ੍ ਸਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਤਾਮ੍
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਗਾਥਾ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਹੋਈ: ਬਾਂਸ ਦੀ ਗਠੜੀ ਚੜਕਦੇ ਹੋਏ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਤਥਾ ਸਾਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭੇਦਨਮ੍ । ਤृਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਤਥਾ ਸਾਯਂ ਤृਤੀਯਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭੇਦਨਮ੍
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਦੂਜੀ ਗਠੜੀ ਟੁੱਟੀ; ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਗਠੜੀ ਟੁੱਟੀ।
ਏਵਂ ਸਪ੍ਤਦਿਨੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਿਭੇਦਨਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਕਨ੍ਧ ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਪ੍ਰੇਤਤਾਂ ਜਹੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗਠੜੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ; ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰੋ ਜਾਤਃ ਤੁਲਸੀਦਾਮਮਂਡਿਤਃ । ਪੀਤਵਾਸਾ ਘਨਸ਼੍ਯਮੋ ਮੁਕੁਟੀ ਕੁਣ੍ਡਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਘਣੇ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਮੋੜੀ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ।
ਨਨਾਮ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸਦ੍ਯੋ ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਮੋਚਿਤੋ ਬਨ੍ਧੋ ਕृਪਯਾ ਪ੍ਰੇਤਕਸ਼੍ਮਲਾਤ੍
ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਧਨ੍ਯਾ ਭਾਗਵਤੀ ਵਾਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰੇਤਪੀਡਾਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਸਪ੍ਤਾਹੋऽਪਿ ਤਥਾ ਧਨ੍ਯਃ ਕृष੍ਣਲੋਕਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਮ੍ਪਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਲਯਂ ਸਦ੍ਯਃ ਕਥਾ ਚੇਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕੰਪਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਡੀ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਕਰੇਗੀ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਂ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਲਘੁ ਸ੍ਥੂਲਂ ਵਾਙ੍ਮਨਃ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਕृਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਵਿਦਹੇਤ੍ਪਾਪਂ ਪਾਵਕਂ ਸਮਿਧੋ ਯਥਾ
ਚਾਹੇ ਗੀਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ, ਹਲਕਾ ਜਾਂ ਭਾਰੀ, ਬੋਲ, ਮਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਸੁਣਨਾ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵੈ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਸੂਰਿਭਿਃ ਦੇਵਸਂਸਦਿ । ਅਕਥਾਸ਼੍ਰਾਵਿਣਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਮੋਹਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਸੁਪੁष੍ਟੇਨ ਬਲੀਯਸਾ । ਅਧ੍ਰੁਵੇਣ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸ਼ੁਕਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕਥਾਂ ਵਿਨਾ
ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ, ਪਰ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਸ੍ਥਿਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਸ੍ਨਾਯੁਬਦ੍ਧਂ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਲੇਪਿਤਮ੍ । ਚਰ੍ਮਾਵਨਦ੍ਧਂ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਯੋਃ
ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ, ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਬਦਬੂਦਾਰ, ਮੂਤਰ ਤੇ ਗੂ ਦਾ ਪਾਤਰ।
ਜਰਾਸ਼ੋਕਵਿਪਾਕਾਰ੍ਤਂ ਰੋਗਮਨ੍ਦਿਰਮਾਤੁਰਮ੍ । ਦੂष੍ਪੂਰਂ ਦੁਰ੍ਧਰਂ ਦੁष੍ਟਂ ਸਦੋषਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰਮ੍
ਬੁਢਾਪਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ, ਭਰਨਾ ਔਖਾ, ਖਰਾਬ, ਦੋਸ਼ੀ, ਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।
ਕृਮਿਵਿਡ੍ ਭਸ੍ਮ ਸਂਜ੍ਞਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਇਤਿ ਵਰ੍ਣਿਤਮ੍ । ਅਸ੍ਥਿਰੇਣ ਸ੍ਥਿਰਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਤੋऽਯਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਨ ਹਿ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ, ਗੰਦ ਤੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਸਥਿਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।
ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਂਸ੍ਕृਤਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਸਾਯਂ ਤਚ੍ਚ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਦੀਯਰਸਸਮ੍ਪੁष੍ਟੇ ਕਾਯੇ ਕਾ ਨਾਮ ਨਿਤ੍ਯਤਾ
ਜੋ ਅੰਨ ਸਵੇਰੇ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਐਸੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਸਥਿਰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨਿਕਟੇ ਹਰਿਃ । ਅਤੋ ਦੋषਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਏਤਦ੍ ਏਵ ਹਿ ਸਾਧਨਮ੍
ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਵਿਚ ਹਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।