ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਨਕ੍ਸ਼ਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਯਂ ਰਾਜਨ੍ਨਪਿ ਤਦ੍ਵ੍ਯਸਨਂ ਮਹਤ੍। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਲਮਾਹੂਯ ਤੇਨਾਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਰੁਕ੍ਮ੍ਯਦੀਵ੍ਯਤ

ਇਹ ਬਲਰਾਮ ਤਾਂ ਜੂਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹਾਰ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੂਆ ਖੇਡਿਆ।

ਸ਼ਤਂ ਸਹਸ੍ਰਮਯੁਤਂ ਰਾਮਸ੍ਤਤ੍ਰਾਦਦੇ ਪਣਮ੍। ਤਂ ਤੁ ਰੁਕ੍ਮ੍ਯਜਯਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਿਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਾਹਸਦ੍ਬਲਮ੍। ਦਨ੍ਤਾਨ੍ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨੁਚ੍ਚੈਰ੍ਨਾਮृष੍ਯਤ੍ਤਦ੍ਧਲਾਯੁਧਃ

ਉਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਦਰਾ ਲਗਾਈਆਂ; ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕਾਲਿੰਗ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਲਰਾਮ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ, ਦੰਦ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਲਾਯੁਧਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।

ਤਤੋ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਰੁਕ੍ਮ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਗ੍ਲਹਂ ਤਤ੍ਰਾਜਯਦ੍ਬਲਃ। ਜਿਤਵਾਨਹਮਿਤ੍ਯਾਹ ਰੁਕ੍ਮੀ ਕੈਤਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ

ਫਿਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਮੁਦਰਾ ਲਗਾਈ, ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਜੂਆ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹਾਂ।'

ਮਨ੍ਯੁਨਾ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਪਰ੍ਵਣਿ। ਜਾਤ੍ਯਾਰੁਣਾਕ੍ਸ਼ੋऽਤਿਰੁषਾ ਨ੍ਯਰ੍ਬੁਦਂ ਗ੍ਲਹਮਾਦਦੇ

ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਹਿਮਾਨ ਬਲਰਾਮ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਨਮ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਮੁਦਰਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।

ਤਂ ਚਾਪਿ ਜਿਤਵਾਨ੍ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮੇਣ ਛਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਰੁਕ੍ਮੀ ਜਿਤਂ ਮਯਾਤ੍ਰੇਮੇ ਵਦਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨਿਕਾ ਇਤਿ

ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਜੂਆ ਵੀ ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ; ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ, ਗਵਾਹ ਦੱਸਣ।'

ਤਦਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਨਭੋਵਾਣੀ ਬਲੇਨੈਵ ਜਿਤੋ ਗ੍ਲਹਃ। ਧਰ੍ਮਤੋ ਵਚਨੇਨੈਵ ਰੁਕ੍ਮੀ ਵਦਤਿ ਵੈ ਮृषਾ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਚਨ ਆਇਆ, 'ਜੂਆ ਸਿਰਫ਼ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ; ਰੁਕਮੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲ ਕੇ।'

ਤਾਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਵੈਦਰ੍ਭੋ ਦੁष੍ਟਰਾਜਨ੍ਯਚੋਦਿਤਃ। ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਂ ਪਰਿਹਸਨ੍ਬਭਾषੇ ਕਾਲਚੋਦਿਤਃ

ਉਸ ਆਕਾਸ਼ ਵਚਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਰਭ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੰਦ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੁਰਾ ਬੋਲਿਆ।

ਨੈਵਾਕ੍ਸ਼ਕੋਵਿਦਾ ਯੂਯਂ ਗੋਪਾਲਾ ਵਨਗੋਚਰਾਃ। ਅਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਦੀਵ੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚ ਨ ਭਵਾਦृਸ਼ਾਃ

ਤੁਸੀਂ ਜੂਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਗੋਪਾਲ ਹੋ ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋ; ਰਾਜੇ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ।

ਰੁਕ੍ਮਿਣੈਵਮਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਰਾਜਭਿਸ਼੍ਚੋਪਹਾਸਿਤਃ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰਿਘਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਜਘ੍ਨੇ ਤਂ ਨृਮ੍ਣਸਂਸਦਿ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਦਤਮੀਜ਼ੀ ਤੇ ਰੁਕਮੀ ਵਲੋਂ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ 'ਤੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਗੜ੍ਹਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਲਿਙ੍ਗਰਾਜਂ ਤਰਸਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਮੇ ਪਦੇ। ਦਨ੍ਤਾਨਪਾਤਯਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਯੋऽਹਸਦ੍ਵਿਵृਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ

ਕਾਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਦਸਵੇਂ ਪੈਰ 'ਤੇ ਫੜ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ—ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਜੋ ਦੰਦ ਦਿਖਾ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਸੀ।

ਅਨ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਬਾਹੂਰੁ ਸ਼ਿਰਸੋ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ। ਰਾਜਾਨੋ ਦੁਦ੍ਰਵੁਰ੍ਭੀਤਾ ਬਲੇਨ ਪਰਿਘਾਰ੍ਦਿਤਾਃ

ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਂਹ, ਰਾਣ, ਤੇ ਸਿਰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਗੜ੍ਹੇ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।

ਨਿਹਤੇ ਰੁਕ੍ਮਿਣਿ ਸ਼੍ਯਾਲੇ ਨਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ। ਰਕ੍ਮਿਣੀਬਲਯੋ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਨੇਹਭਙ੍ਗਭਯਾਦ੍ਧਰਿਃ

ਜਦੋਂ ਰੁਕਮੀ, ਭੈਣੀ-ਭਰਾ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਨੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਾ ਨਿੰਦਾ।

ਤਤੋऽਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਸਹ ਸੂਰ੍ਯਯਾ ਵਰਂ ਰਥਂ ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਯਯੁਃ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀਮ੍। ਰਾਮਾਦਯੋ ਭੋਜਕਟਾਦ੍ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਖਿਲਾਰ੍ਥਾ ਮਧੁਸੂਦਨਾਸ਼੍ਰਯਾਃ

ਫਿਰ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਧੂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਭੋਜਕਟ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ।

ਊषਾ-ਅਨਿਰੁਦ੍ਧ ਸਮਾਗਮਃ; ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਬਂਧਨਂ ਚ - ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਬਾਣਸ੍ਯ ਤਨਯਾਂ ਊषਾਂ ਉਪਯੇਮੇ ਯਦੂਤ੍ਤਮਃ । ਤਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਦ੍ ਘੋਰਂ ਹਰਿਸ਼ਙ੍ਕਰਯੋਰ੍ਮਹਤ੍ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ

ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਬਾਣ ਦੀ ਧੀ ਊਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਚਕਾਰ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੋਗੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਵੇਂ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਬਾਣਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਬਲੇਰਾਸੀਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਯੇਨ ਵਾਮਨਰੂਪਾਯ ਹਰਯੇऽਦਾਯਿ ਮੇਦਿਨੀ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬਾਣ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ—ਉਹੀ ਬਲੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਿਤੀ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯੌਰਸਃ ਸੁਤੋ ਬਾਨਃ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਰਤਃ ਸਦਾ । ਮਾਨ੍ਯੋ ਵਦਾਨ੍ਯੋ ਧੀਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ

ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਾਣ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਦਿਲੋਂ ਦਾਤਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸੀ।

ਸ਼ੋਣਿਤਾਖ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਅਕਰੋਤ੍ਪੁਰਾ । ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਿਙ੍ਕਰਾ ਇਵ ਤੇऽਮਰਾਃ । ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁਰ੍ਵਾਦ੍ਯੇਨ ਤਾਣ੍ਡਵੇऽਤੋषਯਨ੍ਮृਡਮ੍

ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ੋਣਿਤਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਸੇਵਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਵੇਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵਾਜੇ ਵਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਭਗਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਵਰੇਣ ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਸ ਤਂ ਵਵ੍ਰੇ ਪੁਰਾਧਿਪਮ੍

ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਖਿਆ ਕਰਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ।

ਸ ਏਕਦਾऽऽਹ ਗਿਰਿਸ਼ਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਵੀਰ੍ਯਦੁਰ੍ਮਦਃ । ਕਿਰੀਟੇਨਾਰ੍ਕਵਰ੍ਣੇਨ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ ਤਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।

ਨਮਸ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਗੁਰੁਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪੁਂਸਾਂ ਅਪੂਰ੍ਣਕਾਮਾਨਾਂ ਕਾਮਪੂਰਾਮਰਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਪਮ੍

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨਸ਼ਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੋਃਸਹਸ੍ਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਪਰਂ ਭਾਰਾਯ ਮੇऽਭਵਤ੍ । ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਯੋਦ੍ਧਾਰਂ ਨ ਲਭੇ ਤ੍ਵਦृਤੇ ਸਮਮ੍

ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਕਣ੍ਡੂਤ੍ਯਾ ਨਿਭृਤੈਰ੍ਦੋਰ੍ਭਿਃ ਯੁਯੁਤ੍ਸੁਰ੍ਦਿਗ੍ਗਜਾਨਹਮ੍ । ਆਦ੍ਯਾਯਾਂ ਚੂਰ੍ਣਯਨ੍ਨਦ੍ਰੀਨ੍ ਭੀਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ

ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੁਜਲੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।

ਤਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕੇਤੁਸ੍ਤੇ ਭਜ੍ਯਤੇ ਯਦਾ । ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਪਘ੍ਨਂ ਭਵੇਨ੍ਮੂਢ ਸਂਯੁਗਂ ਮਤ੍ਸਮੇਨ ਤੇ

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਝੰਡਾ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਮਿਲੇਗਾ ਜੋ ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਚੂਰ ਕਰੇਗਾ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕੁਮਤਿਰ੍ਹृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਨृਪ । ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ ਗਿਰਿਸ਼ਾਦੇਸ਼ਂ ਸ੍ਵਵੀਰ੍ਯਨਸ਼ਨਂ ਕੁਧੀਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਆਸ ਲੈ ਕੇ।

ਤਸ੍ਯੋषਾ ਨਾਮ ਦੁਹਿਤਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪ੍ਰਾਦ੍ਯੁਮ੍ਨਿਨਾ ਰਤਿਮ੍ । ਕਨ੍ਯਾਲਭਤ ਕਾਨ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਅਦृष੍ਟਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਸਾ

ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਊਸ਼ਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।

ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਤਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਕ੍ਵਾਸਿ ਕਾਨ੍ਤੇਤਿ ਵਾਦਿਨੀ । ਸਖੀਨਾਂ ਮਧ੍ਯ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਹ੍ਵਲਾ ਵ੍ਰੀਡਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍

ਉਹ ਓਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਈ ਤੇ ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ?'

ਬਾਣਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰੀ ਕੁਮ੍ਭਾਣ੍ਡਃ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਚ ਤਤ੍ਸੁਤਾ । ਸਖ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ੍ ਸਖੀਂ ਊषਾਂ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾ

ਬਾਣ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਕੁੰਭਾਂਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ, ਜੋ ਊਸ਼ਾ ਦੀ ਸਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਖੀਆਂ ਵਿਚ ਊਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ।

ਕਂ ਤ੍ਵਂ ਮृਗਯਸੇ ਸੁਭ੍ਰੁ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤੇ ਮਨੋਰਥਃ । ਹਸ੍ਤਗ੍ਰਾਹਂ ਨ ਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ

'ਤੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ? ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ? ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।'

ਦृष੍ਟਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਰਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ । ਪੀਤਵਾਸਾ ਬृਹਦ੍ ਬਾਹੁਃ ਯੋषਿਤਾਂ ਹृਦਯਂਗਮਃ

'ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵੇਖਿਆ—ਸਾਵਲਾ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'