ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਨਿਨ੍ਯਪਵਰ੍ਗਸਮ੍ਪਦਂ। ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸਮ੍ਪਦ ਏਵ ਤਤ੍ਪਤਿਮ੍। ਤੇ ਮਨ੍ਦਭਾਗਾ ਨਿਰਯੇऽਪਿ ਯੇ ਨृਣਾਂ। ਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਕਤ੍ਵਾਤ੍ਨਿਰਯਃ ਸੁਸਙ੍ਗਮਃ
ਜੋ ਮਾਣੀ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਧਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਸੰਸਾਰੀ ਸੁਖ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੜੇ ਅਭਾਗੇ ਹਨ। ਐਸਿਆਂ ਲਈ, ਨਰਕ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਗृਹੇਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਕृਨ੍ਮਯਿ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵਮੋਚਨੀ ਖਲੈਃ। ਸੁਦੁष੍ਕਰਾਸੌ ਸੁਤਰਾਂ ਦੁਰਾਸ਼ਿषੋ ਹ੍ਯਸੁਂਭਰਾਯਾ ਨਿਕृਤਿਂ ਜੁषਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਹੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਚੱਲੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਛਲ-ਕਪਟ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੀਮ੍ਪ੍ਰਣਯਿਨੀਂ ਗृਹਿਣੀਂ ਗृਹੇषੁ। ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਨਿਨਿ ਯਯਾ ਸ੍ਵਵਿਵਾਹਕਾਲੇ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਨृਪਾਨ੍ਨ ਵਿਗਣਯ੍ਯ ਰਹੋਹਰੋ ਮੇ। ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜ ਉਪਸ਼੍ਰੁਤਸਤ੍ਕਥਸ੍ਯ
ਹੇ ਮਾਣੀਏ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਪਤੀ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਤੂੰ ਆਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਿਰੂਪਕਰਣਂ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ। ਪ੍ਰੋਦ੍ਵਾਹਪਰ੍ਵਣਿ ਚ ਤਦ੍ਵਧਮਕ੍ਸ਼ਗੋष੍ਠ੍ਯਾਮ੍। ਦੁਃਖਂ ਸਮੁਤ੍ਥਮਸਹੋऽਸ੍ਮਦਯੋਗਭੀਤ੍ਯਾ। ਨੈਵਾਬ੍ਰਵੀਃ ਕਿਮਪਿ ਤੇਨ ਵਯਂ ਜਿਤਾਸ੍ਤੇ
ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਅਜੋਕੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੂਏ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਹ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਦੂਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾਤ੍ਮਲਭਨੇ ਸੁਵਿਵਿਕ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰਃ। ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਮਯਿ ਚਿਰਾਯਤਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮੇਤਤ੍। ਮਤ੍ਵਾ ਜਿਹਾਸ ਇਦਂ ਅਙ੍ਗਮਨਨ੍ਯਯੋਗ੍ਯਂ। ਤਿष੍ਠੇਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਵਯਂ ਪ੍ਰਤਿਨਨ੍ਦਯਾਮਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਪਤ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਕੇ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਅਯੋਗ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹੀ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਸੌਰਤਸਂਲਾਪੈਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਸ੍ਵਰਤੋ ਰਮਯਾ ਰੇਮੇ ਨਰਲੋਕਂ ਵਿਡਮ੍ਬਯਨ੍
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਸ ਲਿਆ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾਸਾਮਪਿ ਵਿਭੁਰ੍ਗृਹੇषੁ ਗृਹਵਾਨਿਵ। ਆਸ੍ਥਿਤੋ ਗृਹਮੇਧੀਯਾਨ੍ਧਰ੍ਮਾਂਲ੍ਲੋਕਗੁਰੁਰ੍ਹਰਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰਿ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਹਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਘਰਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਰਹੇ, ਤੇ ਘਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ।
ਅਥੈਕषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.61 ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਕੈਕਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਦਸ਼ ਦਸ਼ਾਬਲਾਃ। ਅਜੀਜਨਨ੍ਨਨਵਮਾਨ੍ਪਿਤੁਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਪਦਾ
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ فرمایا: ਫਿਰ, ਹਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦਸ-ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਨੌਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਗृਹਾਦਨਪਗਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯੋऽਚ੍ਯੁਤਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਪ੍ਰੇष੍ਠਂ ਨ੍ਯਮਂਸਤ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਨ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਅਚ੍ਯੁਤ, ਜੋ ਘਰੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਸਨ।
ਚਾਰ੍ਵਬ੍ਜਕੋਸ਼ਵਦਨਾਯਤਬਾਹੁਨੇਤ੍ਰ। ਸਪ੍ਰੇਮਹਾਸਰਸਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਵਲ੍ਗੁਜਲ੍ਪੈਃ। ਸਮ੍ਮੋਹਿਤਾ ਭਗਵਤੋ ਨ ਮਨੋ ਵਿਜੇਤੁਂ। ਸ੍ਵੈਰ੍ਵਿਭ੍ਰਮੈਃ ਸਮਸ਼ਕਨ੍ਵਨਿਤਾ ਵਿਭੂਮ੍ਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜੇ ਕੰਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਚਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ।
ਸ੍ਮਾਯਾਵਲੋਕਲਵਦਰ੍ਸ਼ਿਤਭਾਵਹਾਰਿ। ਭ੍ਰੂਮਣ੍ਡਲਪ੍ਰਹਿਤਸੌਰਤਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ੌਣ੍ਡੈਃ। ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ਸਹਸ੍ਰਮਨਙ੍ਗਬਾਣੈਰ੍। ਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਮਥਿਤੁਂ ਕਰਣੈਰ੍ਨ ਸ਼ੇਕੁਃ
ਮੁਸਕਾਨ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਲਾਂ, ਤੇ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਰਮਾਪਤਿਮਵਾਪ੍ਯ ਪਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋऽਪਿ ਨ ਵਿਦੁਃ ਪਦਵੀਂ ਯਦੀਯਾਮ੍। ਭੇਜੁਰ੍ਮੁਦਾਵਿਰਤਮੇਧਿਤਯਾਨੁਰਾਗ। ਹਾਸਾਵਲੋਕਨਵਸਙ੍ਗਮਲਾਲਸਾਦ੍ਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ — ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰ, ਛੂਹ ਅਤੇ ਗਲੇ ਲਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਮਾਸਨਵਰਾਰ੍ਹਣਪਾਦਸ਼ੌਚ। ਤਾਮ੍ਬੂਲਵਿਸ਼੍ਰਮਣਵੀਜਨਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੈਃ। ਕੇਸ਼ਪ੍ਰਸਾਰਸ਼ਯਨਸ੍ਨਪਨੋਪਹਾਰ੍ਯੈਃ। ਦਾਸੀਸ਼ਤਾ ਅਪਿ ਵਿਭੋਰ੍ਵਿਦਧੁਃ ਸ੍ਮ ਦਾਸ੍ਯਮ੍
ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਮਿਲਣਾ, ਅਸਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਪੈਰ ਧੋਣਾ, ਤਾਂਬੂਲ ਦੇਣਾ, ਆਰਾਮ, ਪੱਖਾ ਕਰਨਾ, ਸੁਗੰਧਤ ਹਾਰ, ਕੇਸ ਸਵਾਰਨਾ, ਸੇਜ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ।
ਤਾਸਾਂ ਯਾ ਦਸ਼ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕृष੍ਣਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪੁਰੋਦਿਤਾਃ। ਅष੍ਟੌ ਮਹਿष੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦੀਨ੍ਗृਣਾਮਿ ਤੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦਸ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਅੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਠ ਮਹਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।
ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਃ ਸੁਦੇष੍ਣਸ਼੍ਚ ਚਾਰੁਦੇਹਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸੁਚਾਰੁਸ਼੍ਚਾਰੁਗੁਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਦ੍ਰਚਾਰੁਸ੍ਤਥਾਪਰਃ
ਉਹ ਹਨ: ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਚਾਰੁਦੇਹਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ, ਸੁਚਾਰੁ, ਚਾਰੁਗੁਪਤਾ, ਭਦ੍ਰਚਾਰੁ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ।
ਚਾਰੁਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਚਾਰੁਸ਼੍ਚ ਚਾਰੁਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੋ ਹਰੇਃ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਪ੍ਰਮੁਖਾ ਜਾਤਾ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾਂ ਨਾਵਮਾਃ ਪਿਤੁਃ
ਚਾਰੁਚੰਦ੍ਰਾ, ਵਿਚਾਰੁ ਅਤੇ ਚਾਰੁ — ਇਹ ਦਸਵਾਂ ਹਨ ਹਰੀ ਦੇ; ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮੀਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।
ਭਾਨੁਃ ਸੁਭਾਨੁਃ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਃ ਪ੍ਰਭਾਨੁਰ੍ਭਾਨੁਮਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਭਾਨੁਰ੍ਬृਹਦ੍ਭਾਨੁਰਤਿਭਾਨੁਸ੍ਤਥਾष੍ਟਮਃ
ਭਾਨੁ, ਸੁਭਾਨੁ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਪ੍ਰਭਾਨੁ, ਭਾਨੁਮਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਨੁ, ਬ੍ਰਿਹਦਭਾਨੁ ਅਤੇ ਰਤਿਭਾਨੁ — ਇਹ ਅੱਠ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਭਾਨੁਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨੁਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾਤ੍ਮਜਾ ਦਸ਼। ਸਾਮ੍ਬਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁਜਿਚ੍ਛਤਜਿਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ੍
ਸ਼੍ਰੀਭਾਨੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨੁ — ਇਹ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ; ਸਾਂਬਾ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਪੁਰੁਜਿਤ, ਸ਼ਤਜਿਤ ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ।
ਵਿਜਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਵਸੁਮਾਨ੍ਦ੍ਰਵਿਡਃ ਕ੍ਰਤੁਃ। ਜਾਮ੍ਬਵਤ੍ਯਾਃ ਸੁਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਾਮ੍ਬਾਦ੍ਯਾਃ ਪਿਤृਸਮ੍ਮਤਾਃ
ਵਿਜਯ, ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ, ਵਸੁਮਾਨ, ਦ੍ਰਾਵਿਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ — ਇਹ ਜਾਂਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਸਾਂਬਾ ਆਦਿ, ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਹੋਏ।
ਵੀਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਸ਼੍ਵਸੇਨਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਗੁਰ੍ਵੇਗਵਾਨ੍ਵृषਃ। ਆਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਰ੍ਵਸੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕੁਨ੍ਤਿਰ੍ਨਾਗ੍ਨਜਿਤੇਃ ਸੁਤਾਃ
ਵੀਰਚੰਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਸੇਨ, ਚਿਤ੍ਰਗੁ, ਵੇਗਵਾਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਆਮਾ, ਸ਼ੰਕੁ, ਵਸੁ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਤੇ ਕੁੰਤਿਰ — ਇਹ ਨਾਗਨਜਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਕਵਿਰ੍ਵृषੋ ਵੀਰਃ ਸੁਬਾਹੁਰ੍ਭਦ੍ਰ ਏਕਲਃ। ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਃ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸਃ ਕਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਾਃ ਸੋਮਕੋऽਵਰਃ
ਸ਼੍ਰੁਤ, ਕਵੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਵੀਰ, ਸੁਬਾਹੁ, ਭਦ੍ਰ, ਏਕਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸਾ — ਇਹ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਸੋਮਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਘੋषੋ ਗਾਤ੍ਰਵਾਨ੍ਸਿਂਹੋ ਬਲਃ ਪ੍ਰਬਲ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਃ। ਮਾਦ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਹ ਓਜੋऽਪਰਾਜਿਤਃ
ਪ੍ਰਘੋਸ਼, ਗਾਤਰਵਾਨ, ਸਿੰਘ, ਬਲਾ, ਪ੍ਰਭਲਾ, ਉਰਧਵਗਾ, ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ, ਸਹਾ, ਓਜਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ — ਇਹ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਵृਕੋ ਹਰ੍षੋऽਨਿਲੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਵਰ੍ਧਨੋऽਨ੍ਨਾਦ ਏਵ ਚ। ਮਹਾਸ਼ਃ ਪਾਵਨੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾਤ੍ਮਜਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਃ
ਵ੍ਰਿਕਾ, ਹਰਸ਼, ਅਨਿਲਾ, ਗ੍ਰਿਧਰਾ, ਵਧਨਾ, ਅੰਨਾਦਾ, ਮਹਾਸ਼ਾ, ਪਾਵਨਾ, ਵਹਨੀ — ਇਹ ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੁਧੀ।
ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਜਿਦ੍ਬृਹਤ੍ਸੇਨਃ ਸ਼ੂਰਃ ਪ੍ਰਹਰਣੋऽਰਿਜਿਤ੍। ਜਯਃ ਸੁਭਦ੍ਰੋ ਭਦ੍ਰਾਯਾ ਵਾਮ ਆਯੁਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਕਃ
ਸੰਗ੍ਰਾਮਜਿਤ, ਬ੍ਰਿਹਤਸੇਨਾ, ਸ਼ੂਰ, ਪ੍ਰਹਰਣਾ, ਅਰਿਜਿਤ, ਜਯਾ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਵਾਮਾਯੁ ਅਤੇ ਸਤਯਕਾ — ਇਹ ਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਂਸ੍ਤਾਮ੍ਰਤਪ੍ਤਾਦ੍ਯਾ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਸ੍ਤਨਯਾ ਹਰੇਃ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਚ੍ਚਾਨਿਰੁਦ੍ਧੋऽਭੂਦ੍ਰੁਕ੍ਮਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਲਃ । ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਤੁ ਰੁਕ੍ਮਿਣੋ ਰਾਜਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਭੋਜਕਟੇ ਪੁਰੇ
ਦੀਪਤਿਮਾਨ, ਤਾਮਰਾ, ਤਪਤਾ ਆਦਿ — ਇਹ ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੋਂ ਅਨਿਰੁੱਧ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਰੁਕਮਵਤੀ ਤੋਂ ਹੈ, ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧੀ, ਭੋਜਕਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ।
ਏਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵੁਃ ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਨृਪ। ਮਾਤਰਃ ਕृष੍ਣਜਾਤੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ षੋਡਸ਼
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ। ਕਥਂ ਰੁਕ੍ਮ੍ਯਰਿਪੁਤ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਦੁਹਿਤਰਂ ਯੁਧਿ। ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਿਭੂਤਸ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਰਨ੍ਧ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਿषੋਰ੍ਵੈਵਾਹਿਕਂ ਮਿਥਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਵੇਂ ਰੁਕਮੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ? ਇਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ।
ਅਨਾਗਤਮਤੀਤਂ ਚ ਵਰ੍ਤਮਾਨਮਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍। ਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟਂ ਵ੍ਯਵਹਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਃ
ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦੂਰ ਜਾਂ ਲੁਕਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਵृਤਃ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਨਙ੍ਗੋऽਙ੍ਗਯੁਤਸ੍ਤਯਾ। ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਮੇਤਾਨ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਜਹਾਰੈਕਰਥੋ ਯੁਧਿ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਚੁਣਿਆ; ਇਕੱਲਾ ਰਥ 'ਤੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਵੈਰਂ ਰੁਕ੍ਮੀ ਕृष੍ਣਾਵਮਾਨਿਤਃ। ਵ੍ਯਤਰਦ੍ਭਾਗਿਨੇਯਾਯ ਸੁਤਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸ੍ਵਸੁਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਰੁਕਮੀ, ਭਾਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਕੇ, ਭੈਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।