ਚੋਦਿਤੋ ਭਾਰ੍ਯਯੋਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਪਾਰੀਜਾਤਂ ਗਰੁਤ੍ਮਤਿ । ਆਰੋਪ੍ਯ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ ਵਿਬੁਧਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯੋਪਾਨਯਤ੍ ਪੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਾਰਜਾਤ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਕੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਆਇਆ।
ਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾਯਾ ਗृਹੋਦ੍ਯਾਨੋਪਸ਼ੋਭਨਃ । ਅਨ੍ਵਗੁਰ੍ਭ੍ਰਮਰਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ ਤਦ੍ ਗਨ੍ਧਾਸਵਲਮ੍ਪਟਾਃ
ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਤਭਾਮਾ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਵੀ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਈਆਂ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਯਯਾਚ ਆਨਮ੍ਯ ਕਿਰੀਟਕੋਟਿਭਿਃ ਪਾਦੌ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਮਰ੍ਥਸਾਧਨਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥ ਏਤੇਨ ਵਿਗृਹ੍ਯਤੇ ਮਹਾਨ੍ ਅਹੋ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਤਮੋ ਧਿਗਾਢ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਹ ਮਾਤਾ ਨਮ ਸਕਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਮੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ ਕਾਮਯਾਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ!
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਨਾਗਾਰੇषੁ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਯਥੋਪਯੇਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਤਾਵਦ੍ ਰੂਪਧਰੋऽਵ੍ਯਯਃ
ਫਿਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ, ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਿੰਨੇ ਰੂਪ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਗृਹੇषੁ ਤਾਸਾਮਨਪਾਯ੍ਯਤਰ੍ਕਕृਤ੍ ਨਿਰਸ੍ਤਸਾਮ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯੇष੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਰੇਮੇ ਰਮਾਭਿਰ੍ਨਿਜਕਾਮਸਮ੍ਪ੍ਲੁਤੋ ਯਥੇਤਰੋ ਗਾਰ੍ਹਕਮੇਧਿਕਾਂਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਮਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਇਤ੍ਥਂ ਰਮਾਪਤਿਮਵਾਪ੍ਯ ਪਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋऽਪਿ ਨ ਵਿਦੁਃ ਪਦਵੀਂ ਯਦੀਯਾਮ੍ । ਭੇਜੁਰ੍ਮੁਦਾਵਿਰਤਮੇਧਿਤਯਾਨੁਰਾਗ ਹਾਸਾਵਲੋਕਨਵਸਙ੍ਗਮਜਲ੍ਪਲਜ੍ਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਖਮੀਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਲਿਆ—ਜਿਸ ਦੀ ਰਹਿ ਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ, ਹਾਸੇ, ਨਿਗਾਹਾਂ, ਮਿਲਾਪ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਮਾਸਨਵਰਾਰ੍ਹਣਪਦਸ਼ੌਚ ਤਾਮ੍ਬੂਲਵਿਸ਼੍ਰਮਣਵੀਜਨਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੈਃ । ਕੇਸ਼ਪ੍ਰਸਾਰਸ਼ਯਨਸ੍ਨਪਨੋਪਹਾਰ੍ਯੈਃ ਦਾਸੀਸ਼ਤਾ ਅਪਿ ਵਿਭੋਰ੍ਵਿਦਧੁਃ ਸ੍ਮ ਦਾਸ੍ਯਮ੍
ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ—ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਣਾ, ਆਸਨ ਦੇਣਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਚਰਨ ਧੋਣੇ, ਪਾਨ, ਆਰਾਮ, ਪੱਖਾ ਕਰਨਾ, ਸੁਗੰਧ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਾਲ ਸਵਾਰਨਾ, ਸੌਣ ਲਈ ਵਿਛੌਨਾ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਤੋਹਫੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਆਦਿ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਪਾਰਿਜਾਤਹਰਣਨਰਕਵਧੋ ਨਾਮ ਏਕੋਨषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਪਾਰਜਾਤ ਲੈ ਜਾਣ ਤੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ' ਨਾਮਕ ਉਣਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥ षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.60 ਸ਼੍ਰੀਬਾਦਰਾਯਣਿਰੁਵਾਚ। ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ਸੁਖਮਾਸੀਨਂ ਸ੍ਵਤਲ੍ਪਸ੍ਥਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍। ਪਤਿਂ ਪਰ੍ਯਚਰਦ੍ਭੈष੍ਮੀ ਵ੍ਯਜਨੇਨ ਸਖੀਜਨੈਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਦਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਕ ਵਾਰੀ, ਭੈਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੱਖਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤਲ੍ਲੀਲਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸृਜਤ੍ਯਤ੍ਤ੍ਯਵਤੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਸ ਹਿ ਜਾਤਃ ਸ੍ਵਸੇਤੂਨਾਂ ਗੋਪੀਥਾਯ ਯਦੁष੍ਵਜਃ
ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਚਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨਨ੍ਤਰ੍ਗृਹੇ ਭ੍ਰਾਜਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਾਦਾਮਵਿਲਮ੍ਬਿਨਾ। ਵਿਰਾਜਿਤੇ ਵਿਤਾਨੇਨ ਦੀਪੈਰ੍ਮਣਿਮਯੈਰਪਿ
ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲਟਕਣ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਛੱਤ ਤੇ ਰਤਨ ਦੀਆਂ ਦੀਵਤਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਾਵਟ ਸੀ।
ਮਲ੍ਲਿਕਾਦਾਮਭਿਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਦ੍ਵਿਰੇਫਕੁਲਨਾਦਿਤੇ। ਜਾਲਰਨ੍ਧ੍ਰਪ੍ਰਵਿष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਗੋਭਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋऽਮਲੈਃ
ਮੱਲਿਕਾ ਦੇ ਹਾਰਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਭੰਵਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਜਾਲੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਚੰਨਣ ਦੀ ਸੁੱਚੀ ਚਾਨਣ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਾਰਿਜਾਤਵਨਾਮੋਦ ਵਾਯੁਨੋਦ੍ਯਾਨਸ਼ਾਲਿਨਾ। ਧੂਪੈਰਗੁਰੁਜੈ ਰਾਜਨ੍ਜਾਲਰਨ੍ਧ੍ਰਵਿਨਿਰ੍ਗਤੈਃ
ਪਾਰਜਾਤ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ ਹਵਾ, ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ, ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਧੂਪ ਜਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਯਃਫੇਨਨਿਭੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਕਸ਼ਿਪੂਤ੍ਤਮੇ। ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਜਗਤਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪਤਿਮ੍
ਦੁੱਧ ਦੇ ਫੇਣ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਉੱਤਮ ਵਿਛੌਨੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਮਾਦਾਯ ਰਤ੍ਨਦਣ੍ਡਂ ਸਖੀਕਰਾਤ੍। ਤੇਨ ਵੀਜਯਤੀ ਦੇਵੀ ਉਪਾਸਾਂਚਕ੍ਰ ਈਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸਖੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਰਤਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਾਲਾ ਚਾਮਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸੋਪਾਚ੍ਯੁਤਂ ਕ੍ਵਣਯਤੀ ਮਣਿਨੂਪੁਰਾਭ੍ਯਾਂ। ਰੇਜੇऽਙ੍ਗੁਲੀਯਵਲਯਵ੍ਯਜਨਾਗ੍ਰਹਸ੍ਤਾ। ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਗੂਢਕੁਚਕੁਙ੍ਕੁਮਸ਼ੋਣਹਾਰ। ਭਾਸਾ ਨਿਤਮ੍ਬਧृਤਯਾ ਚ ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯਕਾਞ੍ਚ੍ਯਾ
ਜਦ ਉਹ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਕੋਲ ਚੱਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਜੇਬਾਂ ਬਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਖਾ ਸੀ। ਕਪੜੇ ਹੇਠ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੁੰਗੂ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹਾਰ ਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕੰਚਨੀ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਰੂਪਿਣੀਂ ਸ਼੍ਰੀਯਮਨਨ੍ਯਗਤਿਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ। ਯਾ ਲੀਲਯਾ ਧृਤਤਨੋਰਨੁਰੂਪਰੂਪਾ। ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ੍ਮਯਨ੍ਨਲਕਕੁਣ੍ਡਲਨਿष੍ਕਕਣ੍ਠ। ਵਕ੍ਤ੍ਰੋਲ੍ਲਸਤ੍ਸ੍ਮਿਤਸੁਧਾਂ ਹਰਿਰਾਬਭਾषੇ
ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਲੱਖਮੀ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਰਗੀ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਦੇਹ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲ, ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਪ੍ਸਿਤਾ ਭੂਪੈਰ੍ਲੋਕਪਾਲਵਿਭੂਤਿਭਿਃ। ਮਹਾਨੁਭਾਵੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭੀ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਬਲੋਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਦੌਲਤ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਰ੍ਥਿਨੋ ਹਿਤ੍ਵਾ ਚੈਦ੍ਯਾਦੀਨ੍ਸ੍ਮਰਦੁਰ੍ਮਦਾਨ੍। ਦਤ੍ਤਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨੋ ਵਵृषੇऽਸਮਾਨ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਮੰਗਣ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਤੇ ਪਿਉ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੁਪਾਲ ਵਰਗੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਦਾ ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ?
ਰਾਜਭ੍ਯੋ ਬਿਭ੍ਯਤਃ ਸੁਭ੍ਰੁ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਨ੍। ਬਲਵਦ੍ਭਿਃ ਕृਤਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਨृਪਾਸਨਾਨ੍
ਸੋਹਣੀ ਭੌਂਹ ਵਾਲੀਏ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਥਾਂ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਅਸ੍ਪष੍ਟਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾਮ੍ਪੁਂਸਾਮਲੋਕਪਥਮੀਯੁषਾਮ੍। ਆਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪਦਵੀਂ ਸੁਭ੍ਰੁ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਯੋषਿਤਃ
ਸੋਹਣੀ ਭੌਂਹ ਵਾਲੀਏ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ, ਜਿਹੜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਖ਼ਸਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿष੍ਕਿਞ੍ਚਨਾ ਵਯਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਨਿष੍ਕਿਞ੍ਚਨਜਨਪ੍ਰਿਯਾਃ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਨ ਹ੍ਯਾਢ੍ਯਾ ਮਾਂ ਭਜਨ੍ਤਿ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਨਿਰਧਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਨਿਰਧਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਅਮੀਰ ਔਰਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀਆਂ।
ਯਯੋਰਾਤ੍ਮਸਮਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਜਨ੍ਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਕृਤਿਰ੍ਭਵਃ। ਤਯੋਰ੍ਵਿਵਾਹੋ ਮੈਤ੍ਰੀ ਚ ਨੋਤ੍ਤਮਾਧਮਯੋਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਜਨਮ, ਰੁਤਬਾ, ਰੂਪ ਤੇ ਹਾਲਤ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯੇਤਦਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤ੍ਵਯਾ ਦੀਰ੍ਘਸਮੀਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਵृਤਾ ਵਯਂ ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ ਸ਼੍ਲਾਘਿਤਾ ਮੁਧਾ
ਵੈਦਰਭੀ ਰਾਣੀਏ, ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ਕ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਵਧਾਇਆ।
ਅਥਾਤ੍ਮਨੋऽਨੁਰੂਪਂ ਵੈ ਭਜਸ੍ਵ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਰ੍षਭਮ੍। ਯੇਨ ਤ੍ਵਮਾਸ਼ਿषਃ ਸਤ੍ਯਾ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਨਾਲ ਨਾਤਾ ਜੋੜ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ।
ਚੈਦ੍ਯਸ਼ਾਲ੍ਵਜਰਾਸਨ੍ਧ ਦਨ੍ਤਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦਯੋ ਨृਪਾਃ। ਮਮ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਿ ਵਾਮੋਰੁ ਰੁਕ੍ਮੀ ਚਾਪਿ ਤਵਾਗ੍ਰਜਃ
ਸ਼ੀਸ਼ੁਪਾਲ, ਸ਼ਾਲਵ, ਜਰਾਸੰਧ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਸੁੰਦਰ ਜੰਘਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰੁਕਮੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਵੀਰ੍ਯਮਦਾਨ੍ਧਾਨਾਂ ਦृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਮਯਨੁਤ੍ਤਯੇ। ਆਨਿਤਾਸਿ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਤੇਜੋਪਹਰਤਾ ਸਤਾਮ੍
ਭਲੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆਇਆ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਤੋੜ ਸਕਾਂ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਘਟਾ ਸਕਾਂ।
ਉਦਾਸੀਨਾ ਵਯਂ ਨੂਨਂ ਨ ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥਕਾਮੁਕਾਃ। ਆਤ੍ਮਲਬ੍ਧ੍ਯਾਸ੍ਮਹੇ ਪੂਰ੍ਣਾ ਗੇਹਯੋਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਂ ਉਦਾਸੀਨ ਹਾਂ, ਨ ਤੈਣੂੰ, ਨ ਪੁੱਤਰ, ਨ ਹੋਰ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਘਰ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਲ੍ਲਭਾਮਿਵ। ਮਨ੍ਯਮਾਨਾਮਵਿਸ਼੍ਲੇषਾਤ੍ਤਦ੍ਦਰ੍ਪਘ੍ਨ ਉਪਾਰਮਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਣ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼ਪਤੇਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਰੁਤਪੂਰ੍ਵਮਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਆਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਭੀਤਾ ਹृਦਿ ਜਾਤਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਦੁਰਨ੍ਤਾਂ ਰੁਦਤੀ ਜਗਾਮ ਹ
ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁਣੀਆਂ ਕਠੋਰ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਡਰ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਅਤੁੱਟ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ।