ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਾਚ੍ਞਾ ਕਵਿਭਿਰ੍ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਯਬਨ੍ਧੋਰ੍ਨਿਜਧਰ੍ਮਵਰ੍ਤਿਨਃ। ਤਥਾਪਿ ਯਾਚੇ ਤਵ ਸੌਹृਦੇਚ੍ਛਯਾ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਦੀਯਾਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ੁਲ੍ਕਦਾ ਵਯਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ! ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਮੰਗਣਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।'
ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ। ਕੋऽਨ੍ਯਸ੍ਤੇऽਭ੍ਯਧਿਕੋ ਨਾਥ ਕਨ੍ਯਾਵਰ ਇਹੇਪ੍ਸਿਤਃ। ਗੁਣੈਕਧਾਮ੍ਨੋ ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗੇ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਸਤ੍ਯਨਪਾਯਿਨੀ
ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੀ ਧੀ ਲਈ ਤੈਥੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਇੱਛਤ ਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਛੁੜਦੀ ਨਹੀਂ, ਵੱਸਦੀ ਹੈ?'
ਕਿਨ੍ਤ੍ਵਸ੍ਮਾਭਿਃ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਯਃ ਸਾਤ੍ਵਤਰ੍षਭ। ਪੁਂਸਾਂ ਵੀਰ੍ਯਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਕਨ੍ਯਾਵਰਪਰੀਪ੍ਸਯਾ
ਪਰ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਧੀ ਦੀ ਵਿਆਹੀ ਲਈ ਜੋ ਵੀਰ ਆਉਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਗੋਵृषਾ ਵੀਰ ਦੁਰ੍ਦਾਨ੍ਤਾ ਦੁਰਵਗ੍ਰਹਾਃ। ਏਤੈਰ੍ਭਗ੍ਨਾਃ ਸੁਬਹਵੋ ਭਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਾ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਏ ਵੀਰ, ਇਹ ਸੱਤ ਗਾਂਢਾਂ ਵਰਗੇ ਬਲਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੰਗਲੀ ਤੇ ਅਣਵੱਸ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਯਦਿਮੇ ਨਿਗृਹੀਤਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਯੈਵ ਯਦੁਨਨ੍ਦਨ। ਵਰੋ ਭਵਾਨਭਿਮਤੋ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰਿਯਃਪਤੇ
ਜੇ ਤੂੰ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਵਰ ਤੂੰ ਹੀ ਬਣੇਂਗਾ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ।
ਏਵਂ ਸਮਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਕਰਂ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਪ੍ਤਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਲ੍ਲੀਲਯੈਵ ਤਾਨ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਕੱਸਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਦਾਮਭਿਃ ਸ਼ੌਰਿਰ੍ਭਗ੍ਨਦਰ੍ਪਾਨ੍ਹਤੌਜਸਃ। ਵ੍ਯਕਰ੍षਲ੍ਲੀਲਯਾ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ਬਾਲੋ ਦਾਰੁਮਯਾਨ੍ਯਥਾ
ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਲਦ ਬੰਨ੍ਹ ਲਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖਿਲੌਣ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸੁਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦਦੌ ਕृष੍ਣਾਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ। ਤਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਦृਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਾਜਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੁਹਿਤੁਃ ਕृष੍ਣਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪਤਿਮ੍। ਲੇਭਿਰੇ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਂ ਜਾਤਸ਼੍ਚ ਪਰਮੋਤ੍ਸਵਃ
ਰਾਣੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਜਵਾਈ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰ੍ਯਾਨਕਾ ਨੇਦੁਰ੍ਗੀਤਵਾਦ੍ਯਦ੍ਵਿਜਾਸ਼ਿषਃ। ਨਰਾ ਨਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸੁਵਾਸਃਸ੍ਰਗਲਙ੍ਕृਤਾਃ
ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜ ਪਏ, ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਫੁੱਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਦਸ਼ਧੇਨੁਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਾਰਿਬਰ੍ਹਮਦਾਦ੍ਵਿਭੁਃ। ਯੁਵਤੀਨਾਂ ਤ੍ਰਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਨਿष੍ਕਗ੍ਰੀਵਸੁਵਾਸਸਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਾਜ ਵਜੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਨਵਨਾਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਾਗਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਨ੍ਰਥਾਨ੍। ਰਥਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਨਸ਼੍ਵਾਨਸ਼੍ਵਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾਨ੍ਨਰਾਨ੍
ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਰਥ, ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਨੁੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਦਮ੍ਪਤੀ ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯ ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੇਨਯਾ ਵृਤੌ। ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਹृਦਯੋ ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਕੋਸ਼ਲਃ
ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚਾੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦਿਲ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਦ੍ਰੁਰੁਧੁਰ੍ਭੂਪਾ ਨਯਨ੍ਤਂ ਪਥਿ ਕਨ੍ਯਕਾਮ੍। ਭਗ੍ਨਵੀਰ੍ਯਾਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਰ੍षਾ ਯਦੁਭਿਰ੍ਗੋਵृषੈਃ ਪੁਰਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਬੜੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਸਤਾ ਰੋਕਣ ਆ ਗਏ।
ਤਾਨਸ੍ਯਤਃ ਸ਼ਰਵ੍ਰਾਤਾਨ੍ਬਨ੍ਧੁਪ੍ਰਿਯਕृਦਰ੍ਜੁਨਃ। ਗਾਣ੍ਡੀਵੀ ਕਾਲਯਾਮਾਸ ਸਿਂਹਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮृਗਾਨਿਵ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਸੱਜਣ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰਿਬਰ੍ਹਮੁਪਾਗृਹ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਕਾਮੇਤ੍ਯ ਸਤ੍ਯਯਾ। ਰੇਮੇ ਯਦੂਨਾਮृषਭੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ
ਦਾਜ ਲੈ ਕੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤੇਃ ਸੁਤਾਂ ਭਦ੍ਰਾਂ ਉਪਯੇਮੇ ਪਿਤृष੍ਵਸੁਃ। ਕੈਕੇਯੀਂ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ਦਤ੍ਤਾਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਨ੍ਤਰ੍ਦਨਾਦਿਭਿਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦੀ ਧੀ ਭਦਰਾ, ਜੋ ਕੈਕੈ ਦੇ ਰਾਜਕੁਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਲੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਤਰਦਨ ਆਦਿ, ਵਿਆਹ ਲਿਆ।
ਸੁਤਾਂ ਚ ਮਦ੍ਰਾਧਿਪਤੇਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੁਤਾਮ੍। ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਜਹਾਰੈਕਃ ਸ ਸੁਪਰ੍ਣਃ ਸੁਧਾਮਿਵ
ਮਦਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਲਕਸ਼ਮਣਾ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਵਯੰਵਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵਂਵਿਧਾ ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਸਨ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਭੌਮਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਿਰੋਧਾਦਾਹृਤਾਸ਼੍ਚਾਰੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਭੌਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਮੁਰਵਧਃ ਭੌਮਾਸੁਰਵਧਃ, ਭੂਮਿਕृਤਾ ਭਗਵਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਃ ਭੌਮਾਹृਤषੋਡਸ਼ਸਹਸ੍ਰਰਾਜਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਿਣਯਨਂ, ਪਾਰਿਜਾਤਹਰਣਂ ਚ ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਯਥਾ ਹਤੋ ਭਗਵਤਾ ਭੌਮੋ ਯੇਨੇ ਚ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਏਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਵਿਕ੍ਰਮਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਿਹਰਬਾਨ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਭੌਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਜੋ ਕੈਦ ਵਿਚ ਸਨ, ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਛੁਡਾਈਆਂ?
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਹृਤਛਤ੍ਰੇਣ ਹृਤਕੁਣ੍ਡਲਬਨ੍ਧੁਨਾ । ਹृਤਾਮਰਾਦ੍ਰਿਸ੍ਥਾਨੇਨ ਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਭੌਮਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਸਭਾਰ੍ਯੋ ਗਰੁਡਾਰੂਢਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਪੁਰਂ ਯਯੌ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਸਾਥੀ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਖੋਹ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਦੁਰ੍ਗੈਃ ਜਲਾਗ੍ਨ੍ਯਨਿਲਦੁਰ੍ਗਮਮ੍ । ਮੁਰਪਾਸ਼ਾਯੁਤੈਰ੍ਘੋਰੈਃ ਦृਢੈਃ ਸਰ੍ਵਤ ਆਵृਤਮ੍
ਉਹ ਪਾਸੇ-ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਬਚਾਅ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੁਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੰਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਦਯਾ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦਾਦ੍ਰੀਨ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਸਾਯਕੈਃ । ਚਕ੍ਰੇਣਾਗ੍ਨਿਂ ਜਲਂ ਵਾਯੁਂ ਮੁਰਪਾਸ਼ਾਂਸ੍ਤਥਾਸਿਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਰ ਦੇ ਫੰਧੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ਙ੍ਖਨਾਦੇਨ ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਹृਦਯਾਨਿ ਮਨਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਗਦਯਾ ਗੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦ ਗਦਾਧਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਯੰਤਰਾਂ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਗਦਾਧਾਰੀ ਨੇ ਕਿਲੇ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਧ੍ਵਨਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯੁਗਾਨ੍ਤਸ਼ਨਿਭੀषਣਮ੍ । ਮੁਰਃ ਸ਼ਯਾਨ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਰਾ ਜਲਾਤ੍
ਪਾਂਚਜਨਯ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਮੁਰ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੋ ਯੁਗਾਨ੍ਤਸੂਰ੍ਯਾਨਲਰੋਚਿਰੁਲ੍ਬਣਃ । ਗ੍ਰਸਂਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਮਿਵ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਮੁਖੈਃ ਅਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਸੁਤਂ ਯਥੋਰਗਃ
ਉਹ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਲ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਸੀ, ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਤਾਰਕਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵੱਧ ਆਇਆ।
ਆਵਿਧ੍ਯ ਸ਼ੂਲਂ ਤਰਸਾ ਗਰੁਤ੍ਮਤੇ ਨਿਰਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵ੍ਯਨਦਤ੍ ਸ ਪਞ੍ਚਭਿਃ । ਸ ਰੋਦਸੀ ਸਰ੍ਵਦਿਸ਼ੋऽਨ੍ਤਰਂ ਮਹਾਨ੍ ਆਪੂਰਯਨ੍ ਅਣ੍ਡਕਟਾਹਮਾਵृਣੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਗਰੁੜ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਡੰਘੀ ਗੂੰਜ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਡ ਕੋਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਗਈ।
ਤਦਾਪਤਦ੍ ਵੈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਂ ਗਰੁਤ੍ਮਤੇ ਹਰਿਃ ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਅਭਿਨਤ੍ਤ੍ਰਿਧੌਜਸਾ । ਮੁਖੇषੁ ਤਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਰੈਰਤਾਡਯਤ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਗਦਾਂ ਸੋऽਪਿ ਰੁषਾ ਵ੍ਯਮੁਞ੍ਚਤ
ਉਹ ਤਿੰਨ-ਨੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗਿਆ। ਹਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੁਰ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਮਾਰੇ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਮਾਪਤਨ੍ਤੀਂ ਗਦਯਾ ਗਦਾਂ ਮृਧੇ ਗਦਾਗ੍ਰਜੋ ਨਿਰ੍ਬਿਭਿਦੇ ਸਹਸ੍ਰਧਾ । ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਬਾਹੂਨਭਿਧਾਵਤੋऽਜਿਤਃ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਚਕ੍ਰੇਣ ਜਹਾਰ ਲੀਲਯਾ
ਜਦੋਂ ਮੁਰ ਦੀ ਗਦਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੀ ਆਈ, ਤਾਂ ਗਦਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਅਜਿੱਤ ਨੇ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮੁਰ ਦੇ ਸਿਰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਵ੍ਯਸੁਃ ਪਪਾਤਾਮ੍ਭਸਿ ਕृਤ੍ਤਸ਼ੀਰ੍षੋ ਨਿਕृਤ੍ਤਸ਼ृਙ੍ਗੋऽਦ੍ਰਿਰਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਤੇਜਸਾ । ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਃ ਸਪ੍ਤ ਪਿਤੁਰ੍ਵਧਾਤੁਰਾਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾਮਰ੍षਜੁषਃ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਃ
ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੇ ਜਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਉ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।