ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਨੈਵ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ ਬੁਧਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੇ ਯਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮੂਢਃ ਸ ਦੁਃਖੈਃ ਪਰਿਭੂਯਤੇ

ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਮਾੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਮੂਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਧਾਮਯਂ ਵਚੋ ਯਾਸਾਂ ਕਾਮਿਨਾਂ ਰਸਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਹृਦਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਾਭਂ ਪ੍ਰਿਯਃ ਕੋ ਨਾਮ ਯੋषਿਤਾਮ੍

ਕਾਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਧਾ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕਲੇਵਰ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ—ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ?

ਸਂਹृਤ੍ਯ ਵਿਤ੍ਤਂ ਤਾ ਯਾਤਾਃ ਕੁਲਟਾ ਬਹੁਭਰ੍ਤृਕਾਃ । ਧੁਮ੍ਧੁਕਾਰੀ ਬਭੂਵਾਥ ਮਹਾਨ੍ ਪ੍ਰੇਤਃ ਕੁਕਰ੍ਮਤਃ

ਉਹ ਬਦਚਲਣ, ਕਈ ਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈਆਂ; ਫਿਰ ਧੁੰਧੁਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਭੂਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਵਾਤ੍ਯਾਰੂਪਧਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਾਵਨ੍ ਦਸ਼ਦਿਸ਼ੋ‍ਨ੍ਤਰਮ੍ । ਸ਼ੀਤਾਤਪ ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟੋ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਪਿਪਾਸਿਤਃ

ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਵੰਡਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੱਸਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਤੰਗ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਪਿਆਸਾ।

ਨ ਲੇਭੇ ਸ਼ਰਣਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਹਾ ਦੈਵੇਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਵਦਨ੍ । ਕਿਯਤ੍ਕਾਲੇਨ ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਮृਤਂ ਲੋਕਾਦਬੁਧ੍ਯਤ

ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਹਾਏ, ਨਸੀਬ!' ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।

ਅਨਾਥਂ ਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵੈਵ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਅਚੀਕਰਤ੍ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਸਂਯਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਅਵਰ੍ਤਯਤ੍

ਉਸਨੂੰ ਬੇਸਹਾਰਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਗਯਾ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕੀਤਾ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਗਿਆ।

ਏਵਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ ਸ ਗੋਕਰ੍ਣਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਸਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਗृਹਾਂਗਣੇ ਸ੍ਵਪ੍ਤੁਂ ਆਗਤੋऽਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਪਰੈਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੋਕਰਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਸੁੱਤ ਗਿਆ।

ਤਤ੍ਰ ਸੁਪ੍ਤਂ ਸ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਧੁਨ੍ਧੁਕਾਰੀ ਸ੍ਵਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਤਰਂ ਵਪੁਃ

ਉੱਥੇ, ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਧੁੰਧੁਕਾਰੀ ਨੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।

ਸਕृਨ੍ਮੇषਃ ਸਕृਦ੍ਧਸ੍ਤੀ ਸਕृਚ੍ਚ ਮਹਿषੋऽਭਵਤ੍ । ਸਕृਦਿਨ੍ਦ੍ਰ ਸਕृਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषੋऽਭਵਤ੍

ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੇੜ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਹਾਥੀ, ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੈਂਸ, ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਫਿਰ ਅੱਗ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ—ਹਰ ਰੂਪ ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਾਰੀ।

ਵੈਪਰੀਤ੍ਯਂ ਇਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਧੈਰ੍ਯਸਂਯੁਤਃ । ਅਯਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਕਂ ਕੋऽਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਥ ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਇਹ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੋਕਰਨ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਗੋਕਰ੍ਣ ਉਵਾਚ - ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਉਗ੍ਰਤਰੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕੁਤੋ ਯਾਤੋ ਦਸ਼ਾਂ ਇਮਾਮ੍ । ਕਿਂਵਾ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਸੀਤਿ ਸ਼ਂਸ ਨਃ

ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਤੇ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਤੂੰ ਭੂਤ ਹੈਂ, ਪਿਸਾਚ ਜਾਂ ਰਾਖਸ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।'

ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਚਨੋਚ੍ਚਾਰੇ ਸਂਜ੍ਞਾਮਾਤ੍ਰਂ ਚਕਾਰ ਹ

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਬੋਲਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਤਤੋऽਞ੍ਜਲੌ ਜਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੋਕਰ੍ਣਸ੍ਤਮੁਦੈਰਯਤ੍ । ਤਤ੍ਸੇਕਹਤਪਾਪੋऽਸੌ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਂ ਉਪਚਕ੍ਰਮੇ

ਫਿਰ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਹਥੀਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ; ਉਸ ਇਕ ਕੰਮ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਾਪੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ - ਅਹਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਦੀਯੋऽਸ੍ਮਿ ਧੁਨ੍ਧੁਕਾਰੀਰਿ ਨਾਮਤਃ । ਸ੍ਵਕੀਯੇਨੈਵ ਦੋषੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਿਤਂ ਮਯਾ

ਭੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਹਾਂ, ਧੁੰਧੁਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੈ ਮੇਰਾ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਗਵਾ ਲਿਆ।'

ਕਰ੍ਮਣੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਖ੍ਯਾ ਮੇ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੇ ਵਿਵਰ੍ਤਿਨਃ । ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਂਸਕਃ ਸੋऽਹਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਦੁਃਖੇਨ ਮਾਰਿਤਃ

ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ, ਵੱਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ।

ਅਤਃ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਦੁਰ੍ਦਸ਼ਾਂ ਚ ਵਹਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਵਾਤਾਹਾਰੇਣ ਜੀਵਾਮਿ ਦੈਵਾਧੀਨਫਲੋਦਯਾਤ੍

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਭੂਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਤ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਸੀਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ।

ਅਹੋ ਬਨ੍ਧੋ ਕृਪਾਸਿਨ੍ਧੋ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਮਾਮਾਸ਼ੁ ਮੋਚਯ । ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਵਾਕ੍ਯਂ ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਓ ਦੋਸਤ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਭਰਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ! ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।

ਗੋਕਰ੍ਣ ਉਵਾਚ - ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਤੁ ਗਯਾਪਿਣ੍ਡੋ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੋ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਤਤ੍ਕਥਂ ਨੈਵ ਮੁਕ੍ਤੋऽਸਿ ਮਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਇਦਂ ਮਹਤ੍

ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਰੀਤ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਉਪਾਯੋ ਨਾਪਰਸ੍ਤ੍ਵਿਹ । ਕਿਂ ਵਿਧੇਯਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੇਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਦ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍

ਜੇ ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ।

ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ - ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਮੇ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਉਪਾਯਂ ਅਪਰਂ ਕਂਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਿਚਾਰਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍

ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਯਾ ਦੇ ਸੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਲੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚ।

ਇਤਿ ਤਦ੍‌ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਃ । ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੈਰ੍ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਅਸਾਧ੍ਯਂ ਮੋਚਨਂ ਤਵ

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਕਰਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ: ਜੇ ਸੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।

ਇਦਾਨੀਂ ਤੁ ਨਿਜਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਆਤਿष੍ਠ ਪ੍ਰੇਤ ਨਿਰ੍ਭਯਃ । ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਕਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਆਚਰਿष੍ਯੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ

ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।

ਧੁਨ੍ਧੁਕਾਰੀ ਨਿਜਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇਨਾਦਿष੍ਟਸ੍ਤਤੋ ਗਤਃ । ਗੋਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਨ ਤਦਧ੍ਯਗਾਤ੍

ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਧੁੰਦੁਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਸੋਚ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਉਹ ਸੌਇਆ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਂ ਆਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਿਤਂ ਤੇਨ ਯਤ੍ ਜਾਤਂ ਚ ਯਥਾ ਨਿਸ਼ਿ

ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਉਹ ਆਇਆ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਯੋਗਨਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਤਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨੈਵ ਤੇऽਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਚਯਾਨ੍

ਵਿਦਵਾਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ।

ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੂਰ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮੁਕ੍ਤੌ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਪਰਮ੍ । ਗੋਕਰ੍ਣਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੂਰ੍ਯਵੇਗਸ੍ਯ ਵੈ ਤਦਾ

ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਲ ਰੋਕ ਲਈ।

ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋ ਜਗਤ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਮੁਕ੍ਤਿਹੇਤੁਕਮ੍ । ਤਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੂਰਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸ੍ਫੁਟਮਿਤ੍ਯਭ੍ਯਭਾषਤ

ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗਵਾਹ, ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‌ਭਾਗਵਤਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਵਾਚਨਂ ਕੁਰੁ । ਇਤਿ ਸੂਰ੍ਯਵਚਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਧਰ੍ਮਰੂਪਂ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍

ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਸੱਤ ਦਿਨ ਪਾਠ ਕਰ — ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਮੰਨ ਲਿਆ।

ਸਰ੍ਵੇऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਪ੍ਰਯਤ੍‍ਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਕਰਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਚਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ

ਸਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।