ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਲਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਮ੍ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਬਾਹੁਂ ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਸ੍ਮਿਤਂ ਰੁਚਿਰਾਨਨਮ੍

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ — ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਮਰ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਸੀ —

ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਂ ਨੀਲਵਕ੍ਰਾਲਕਾਲਿਭਿਃ । ਕृष੍ਣਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਹ੍ਰੀਤਾ ਨਿਲਿਲ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ

ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ, ਨੀਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਛੁਪ ਗਈਆਂ।

ਅਵਧਾਰ੍ਯ ਸ਼ਨੈਰੀषਦ੍ ਵੈਲਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯੇਨ ਯੋषਿਤਃ । ਉਪਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀ ਰਤ੍‍ਨਂ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਥੋੜੀ ਲਜਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੜਕੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਈਆਂ।

ਅਥ ਤਤ੍ਰਾਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਵਲ੍ਗੁਭਾषਿਣੀ । ਅਸ੍ਮਰਤ੍ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਨष੍ਟਂ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਨੁਤਪਯੋਧਰਾ

ਫਿਰ ਵੈਦਰਭੀ, ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਆਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ।

ਕੋ ਨ੍ਵਯਂ ਨਰਵੈਦੂਰ੍ਯਃ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਧृਤਃ ਕਯਾ ਵਾ ਜਠਰੇ ਕੇਯਂ ਲਬ੍ਧਾ ਤ੍ਵਨੇਨ ਵਾ

ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਰਤਨ ਹੈ, ਕਮਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ? ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ? ਇਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ?

ਮਮ ਚਾਪ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਨष੍ਟੋ ਨੀਤੋ ਯਃ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍ । ਏਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਵਯੋਰੂਪੋ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍

ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਨਮ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੈ—ਜੇ ਕਿਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ?

ਕਥਂ ਤ੍ਵਨੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਃ । ਆਕृਤ੍ਯਾਵਯਵੈਰ੍ਗਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰਹਾਸਾਵਲੋਕਨੈਃ

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ, ਅੰਗ, ਚਾਲ, ਆਵਾਜ਼, ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਇੰਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਸ ਏਵ ਵਾ ਭਵੇਤ੍ ਨੂਨਂ ਯੋ ਮੇ ਗਰ੍ਭੇ ਧृਤੋऽਰ੍ਭਕਃ । ਅਮੁष੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਰਧਿਕਾ ਵਾਮਃ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਮੇ ਭੁਜਃ

ਨਿਸਚਿਤ, ਇਹ ਉਹੀ ਬੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਲਈ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਮੀਮਾਂਸਮਣਾਯਾਂ ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ । ਦੇਵਕ੍ਯਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭ੍ਯਾਂ ਉਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕ ਆਗਮਤ੍

ਜਦ ਵੈਦਰਭੀ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।

ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਰ੍ਥੋऽਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਨਾਰਦੋऽਕਥਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਮ੍ਬਰਾਹਰਣਾਦਿਕਮ੍

ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਚੁੱਪ ਰਹੇ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਸ਼ੰਬਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਸਮੇਤ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।

ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰਯੋषਿਤਃ । ਅਭ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ ਬ੍ਬਹੂਨਬ੍ਦਾਨ੍ ਨष੍ਟਂ ਮृਤਮਿਵਾਗਤਮ੍

ਇਹ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ।

ਦੇਵਕੀ ਵਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਦਮ੍ਪਤੀ ਤੌ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਚ ਯਯੁਰ੍ਮੁਦਮ੍

ਦੇਵਕੀ, ਵਸੁਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰੁਕਮਣੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਨष੍ਟਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਮਾਯਾਤਂ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਕੌਕਸਃ । ਅਹੋ ਮृਤ ਇਵਾਯਾਤੋ ਬਾਲੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯੇਤਿ ਹਾਬ੍ਰੁਵਨ੍

ਜਦੋਂ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹਾਏ! ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਤਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ—ਵੱਡੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ!'

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਂ ਵੈ ਮੁਹੁਃ ਪਿਤृਸਰੂਪਨਿਜੇਸ਼ਭਾਵਾਃ ਤਨ੍ਮਾਤਰੋ ਯਦਭਜਨ੍ ਰਹਰੂਢਭਾਵਾਃ । ਚਿਤ੍ਰਂ ਨ ਤਤ੍ਖਲੁ ਰਮਾਸ੍ਪਦਬਿਮ੍ਬਬਿਮ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਸ੍ਮਰੇऽਕ੍ਸ਼ਵਿषਯੇ ਕਿਮੁਤਾਨ੍ਯਨਾਰ੍ਯਃ

ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਵਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਿਓ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ—ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਕੀ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੇ 'ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਪੰਜਵੀਂਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਃ ਸ੍ਵਤਨਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯ ਕृਤਕਿਲ੍ਬਿषਃ। ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕੇਨ ਮਣਿਨਾ ਸ੍ਵਯਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍

ਹੁਣ ਛਪੰਜਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਃ ਕਿਮਕਰੋਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਕਿਲ੍ਬਿषਃ। ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਃ ਕੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਸੁਤਾ ਹਰੇਃ

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ? ਉਸਨੂੰ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੀ? ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ?

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਆਸੀਤ੍ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਮਃ ਸਖਾ। ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਮਣਿਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਸ ਚ ਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਮਿੱਤਰ ਸਨ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸ ਤਂ ਬਿਭ੍ਰਨ੍ਮਣਿਂ ਕਣ੍ਠੇ ਭ੍ਰਾਜਮਾਨੋ ਯਥਾ ਰਵਿਃ। ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਰਾਜਨ੍ਤੇਜਸਾ ਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ

ਉਹ ਮਣੀ ਗਲੇ ਪਾ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਰੌਣਕ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ।

ਤਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਜਨਾ ਦੂਰਾਤ੍ਤੇਜਸਾ ਮੁष੍ਟਦृष੍ਟਯਃ। ਦੀਵ੍ਯਤੇऽਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਭਗਵਤੇ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਃ

ਉਸਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਟਕਾ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਜੂਆ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੂਰਜ ਆਪ ਆ ਗਿਆ।

ਨਾਰਾਯਣ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰ। ਦਾਮੋਦਰਾਰਵਿਨ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਯਦੁਨਨ੍ਦਨ

ਨਾਰਾਇਣ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਾਮੋਦਰ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੋਵਿੰਦ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜ! ਤੈਨੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ।

ਏष ਆਯਾਤਿ ਸਵਿਤਾ ਤ੍ਵਾਂ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਜਗਤ੍ਪਤੇ। ਮੁष੍ਣਨ੍ਗਭਸ੍ਤਿਚਕ੍ਰੇਣ ਨृਣਾਂ ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਤਿਗ੍ਮਗੁਃ

ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸੂਰਜ ਆਪ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ। ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਕਚੌਂਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਨ੍ਵਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੇ ਮਾਰ੍ਗਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਵਿਬੁਧਰ੍षਭਾਃ। ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਗੂਢਂ ਯਦੁषੁ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਯਾਤ੍ਯਜਃ ਪ੍ਰਭੋ

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੇਵਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਤੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਬਾਲਵਚਨਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯਾਮ੍ਬੁਜਲੋਚਨਃ। ਪ੍ਰਾਹ ਨਾਸੌ ਰਵਿਰ੍ਦੇਵਃ ਸਤ੍ਰਾਜਿਨ੍ਮਣਿਨਾ ਜ੍ਵਲਨ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।'

ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ੍ਸ੍ਵਗृਹਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਕृਤਕੌਤੁਕਮਙ੍ਗਲਮ੍। ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਦੇਵਸਦਨੇ ਮਣਿਂ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍

ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ, ਸ਼ੁਭ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਗਲ ਕਰਕੇ ਸਜਾਵਟ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਣੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਭਾਰਾਨष੍ਟੌ ਸ ਸृਜਤਿ ਪ੍ਰਭੋ। ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਯਰਿष੍ਟਾਨਿ ਸਰ੍ਪਾਧਿਵ੍ਯਾਧਯੋऽਸ਼ੁਭਾਃ। ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਮਾਯਿਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤੋ ਮਣਿਃ

ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਮਣੀ ਅੱਠ ਭਾਰ ਸੋਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਣੀ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਕਦੇ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਅਣਹੋਣੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਰੋਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਸ ਯਾਚਿਤੋ ਮਣਿਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਦੁਰਾਜਾਯ ਸ਼ੌਰਿਣਾ। ਨੈਵਾਰ੍ਥਕਾਮੁਕਃ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਯਾਚ੍ਞਾਭਙ੍ਗਮਤਰ੍ਕਯਨ੍

ਜਦ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਮਣੀ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੇ, ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਗ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਤਮੇਕਦਾ ਮਣਿਂ ਕਣ੍ਠੇ ਪ੍ਰਤਿਮੁਚ੍ਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭਮ੍। ਪ੍ਰਸੇਨੋ ਹਯਮਾਰੁਹ੍ਯ ਮृਗਾਯਾਂ ਵ੍ਯਚਰਦ੍ਵਨੇ

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀ ਗਲੇ ਪਾ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਸੇਨਂ ਸਹਯਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮਣਿਮਾਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਕੇਸ਼ਰੀ। ਗਿਰਿਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਜਾਮ੍ਬਵਤਾ ਨਿਹਤੋ ਮਣਿਮਿਚ੍ਛਤਾ

ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ, ਮਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।