ਪ੍ਰਭਾष੍ਯੈਵਂ ਦਦੌ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਮਾਯਾਵਤੀ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਮਾਯਾਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਇਆਵਤੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ ਚ ਸ਼ਮ੍ਬਰਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਂਯੁਗਾਯ ਸਮਾਹ੍ਵਯਤ੍ । ਅਵਿषਹ੍ਯੈਸ੍ਤਮਾਕ੍ਸ਼ੇਪੈਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ ਸਞ੍ਜਨਯਨ੍ ਕਲਿਮ੍
ਉਹ ਸ਼ੰਬਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ, ਤੇ ਲੜਾਈ ਚੁੱਕੀ।
ਸੋऽਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਵਾਚੋਭਿਃ ਪਦਾਹਤ ਇਵੋਰਗਃ । ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਗਦਾਪਾਣਿਃ ਅਮਰ੍षਾਤ੍ ਤਾਮ੍ਰਲੋਚਨਃ
ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਗਦਾਮਾਵਿਧ੍ਯ ਤਰਸਾ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵ੍ਯਨਦਦ੍ ਨਾਦਂ ਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषਨਿष੍ਠੁਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਵਜਰ ਦੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਾਮਾਪਤਨ੍ਤੀਂ ਭਗਵਾਨਨ੍ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਗਦਯਾ ਗਦਾਮ੍ । ਅਪਾਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰਵੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਰ੍ ਸ੍ਵਗਦਾਂ ਨृਪ
ਜਦ ਉਹ ਗਦਾ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚ ਮਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦੈਤੇਯੀਂ ਮਯਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਮੁਮੁਚੇऽਸ੍ਤ੍ਰਮਯਂ ਵਰ੍षਂ ਕਾਰ੍ष੍ਣੌ ਵੈਹਾਯਸੋऽਸੁਰਃ
ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਜਾਦੂਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਧ੍ਯਮਾਨੋऽਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍षੇਣ ਰੌਕ੍ਮਿਣੇਯੋ ਮਹਾਰਥਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਂ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਮਾਯੋਪਮਰ੍ਦਿਨੀਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਂ ਮੰਤਰ ਜਾਪਿਆ ਜੋ ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਗੌਹ੍ਯਕਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵ ਪੈਸ਼ਾਚੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਃ । ਪ੍ਰਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਰ੍ਵ੍ਯਧਮਯਤ੍ਸ ਤਾਃ
ਫਿਰ ਦੈਤ ਨੇ ਗੁਪਤ ਗਾਂਧਰਵ, ਭੂਤ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰੀ ਵਰਤੇ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨਿਸ਼ਾਤਮਸਿਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਕਿਰੀਟਂ ਸਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਕਾਯਾਤ੍ ਤਾਮ੍ਰਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰ੍ਵੋਜਸਾਹਰਤ੍
ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੋਹਰ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਦਾ ਸਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦੀ ਦਾਢੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਕੀਰ੍ਯਮਾਣੋ ਦਿਵਿਜੈਃ ਸ੍ਤੁਵਦ੍ਭਿਃ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਭਾਰ੍ਯਯਾਮ੍ਬਰਚਾਰਿਣ੍ਯਾ ਪੁਰਂ ਨੀਤੋ ਵਿਹਾਯਸਾ
ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਗਈ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਵਰਂ ਰਾਜਨ੍ ਲਲਨਾਸ਼ਤਸਙ੍ਕੁਲਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਗਗਨਾਦ੍ ਵਿਦ੍ਯੁਤੇਵ ਬਲਾਹਕਃ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚੋਂ ਵਿਦਯੁਤ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਲਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਮ੍ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਬਾਹੁਂ ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਸ੍ਮਿਤਂ ਰੁਚਿਰਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ — ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਮਰ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਸੀ —
ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਂ ਨੀਲਵਕ੍ਰਾਲਕਾਲਿਭਿਃ । ਕृष੍ਣਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਹ੍ਰੀਤਾ ਨਿਲਿਲ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ, ਨੀਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਛੁਪ ਗਈਆਂ।
ਅਵਧਾਰ੍ਯ ਸ਼ਨੈਰੀषਦ੍ ਵੈਲਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯੇਨ ਯੋषਿਤਃ । ਉਪਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀ ਰਤ੍ਨਂ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਥੋੜੀ ਲਜਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੜਕੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਈਆਂ।
ਅਥ ਤਤ੍ਰਾਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਵਲ੍ਗੁਭਾषਿਣੀ । ਅਸ੍ਮਰਤ੍ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਨष੍ਟਂ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਨੁਤਪਯੋਧਰਾ
ਫਿਰ ਵੈਦਰਭੀ, ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਆਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ।
ਕੋ ਨ੍ਵਯਂ ਨਰਵੈਦੂਰ੍ਯਃ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਧृਤਃ ਕਯਾ ਵਾ ਜਠਰੇ ਕੇਯਂ ਲਬ੍ਧਾ ਤ੍ਵਨੇਨ ਵਾ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਰਤਨ ਹੈ, ਕਮਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ? ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ? ਇਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ?
ਮਮ ਚਾਪ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਨष੍ਟੋ ਨੀਤੋ ਯਃ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍ । ਏਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਵਯੋਰੂਪੋ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਨਮ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੈ—ਜੇ ਕਿਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ?
ਕਥਂ ਤ੍ਵਨੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਃ । ਆਕृਤ੍ਯਾਵਯਵੈਰ੍ਗਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰਹਾਸਾਵਲੋਕਨੈਃ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ, ਅੰਗ, ਚਾਲ, ਆਵਾਜ਼, ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਇੰਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸ ਏਵ ਵਾ ਭਵੇਤ੍ ਨੂਨਂ ਯੋ ਮੇ ਗਰ੍ਭੇ ਧृਤੋऽਰ੍ਭਕਃ । ਅਮੁष੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਰਧਿਕਾ ਵਾਮਃ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਮੇ ਭੁਜਃ
ਨਿਸਚਿਤ, ਇਹ ਉਹੀ ਬੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਲਈ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਮੀਮਾਂਸਮਣਾਯਾਂ ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ । ਦੇਵਕ੍ਯਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭ੍ਯਾਂ ਉਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕ ਆਗਮਤ੍
ਜਦ ਵੈਦਰਭੀ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਰ੍ਥੋऽਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਨਾਰਦੋऽਕਥਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਮ੍ਬਰਾਹਰਣਾਦਿਕਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਚੁੱਪ ਰਹੇ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਸ਼ੰਬਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਸਮੇਤ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰਯੋषਿਤਃ । ਅਭ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ ਬ੍ਬਹੂਨਬ੍ਦਾਨ੍ ਨष੍ਟਂ ਮृਤਮਿਵਾਗਤਮ੍
ਇਹ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਦੇਵਕੀ ਵਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਦਮ੍ਪਤੀ ਤੌ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਚ ਯਯੁਰ੍ਮੁਦਮ੍
ਦੇਵਕੀ, ਵਸੁਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰੁਕਮਣੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨष੍ਟਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਮਾਯਾਤਂ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਕੌਕਸਃ । ਅਹੋ ਮृਤ ਇਵਾਯਾਤੋ ਬਾਲੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯੇਤਿ ਹਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਜਦੋਂ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹਾਏ! ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਤਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ—ਵੱਡੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ!'
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਂ ਵੈ ਮੁਹੁਃ ਪਿਤृਸਰੂਪਨਿਜੇਸ਼ਭਾਵਾਃ ਤਨ੍ਮਾਤਰੋ ਯਦਭਜਨ੍ ਰਹਰੂਢਭਾਵਾਃ । ਚਿਤ੍ਰਂ ਨ ਤਤ੍ਖਲੁ ਰਮਾਸ੍ਪਦਬਿਮ੍ਬਬਿਮ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਸ੍ਮਰੇऽਕ੍ਸ਼ਵਿषਯੇ ਕਿਮੁਤਾਨ੍ਯਨਾਰ੍ਯਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਵਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਿਓ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ—ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਕੀ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੇ 'ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਪੰਜਵੀਂਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਃ ਸ੍ਵਤਨਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯ ਕृਤਕਿਲ੍ਬਿषਃ। ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕੇਨ ਮਣਿਨਾ ਸ੍ਵਯਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਹੁਣ ਛਪੰਜਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਃ ਕਿਮਕਰੋਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਕਿਲ੍ਬਿषਃ। ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਃ ਕੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਸੁਤਾ ਹਰੇਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ? ਉਸਨੂੰ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੀ? ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ?
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਆਸੀਤ੍ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਮਃ ਸਖਾ। ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਮਣਿਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਸ ਚ ਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਮਿੱਤਰ ਸਨ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸ ਤਂ ਬਿਭ੍ਰਨ੍ਮਣਿਂ ਕਣ੍ਠੇ ਭ੍ਰਾਜਮਾਨੋ ਯਥਾ ਰਵਿਃ। ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਰਾਜਨ੍ਤੇਜਸਾ ਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਮਣੀ ਗਲੇ ਪਾ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਰੌਣਕ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ।