ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਉਦਰੇ ਬਾਲਂ ਮਾਯਾਵਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ । ਨਾਰਦੋऽਕਥਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਚੇਤਸਃ । ਬਾਲਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋਦਰਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਤ ਸੀ—ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਸਲ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।
ਸਾ ਚ ਕਾਮਸ੍ਯ ਵੈ ਪਤ੍ਨੀ ਰਤਿਰ੍ਨਾਮ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਪਤ੍ਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਦੇਹੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੀ
ਉਹ ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਰਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੁੜ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਿਰੂਪਿਤਾ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣ ਸਾ ਸੂਦੌਦਨਸਾਧਨੇ । ਕਾਮਦੇਵਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੇ ਸ੍ਨੇਹਂ ਤਦਾਰ੍ਭਕੇ
ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਾਮ ਦੇਵ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘੇਣ ਕਾਲੇਨ ਸ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿ ਰੂਢਯੌਵਨਃ । ਜਨਯਾਮਾਸ ਨਾਰੀਣਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀਨਾਂ ਚ ਵਿਭ੍ਰਮਮ੍
ਜਲਦੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਿਲ ਗਏ।
( ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ ) ਸਾ ਤਂ ਪਤਿਂ ਪਦ੍ਮਦਲਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਬਾਹੁਂ ਨਰਲੋਕਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਸਵ੍ਰੀਡਹਾਸੋਤ੍ਤਭਿਤਭ੍ਰੁਵੇਕ੍ਸ਼ਤੀ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥੇ ਰਤਿਰਙ੍ਗ ਸੌਰਤੈਃ
ਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਈ—ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ, ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤਿਰਛਾ ਨਜ਼ਰ, ਭੁਆਂ ਉਚੀਆਂ ਕਰਕੇ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਾਮਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਃ ਮਾਤਸ੍ਤੇ ਮਤਿਰਨ੍ਯਥਾ । ਮਾਤृਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵਰ੍ਤਸੇ ਕਾਮਿਨੀ ਯਥਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰਾ ਮਨ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ।"
ਰਤਿਰੁਵਾਚ - ਭਵਾਨ੍ ਨਾਰਾਯਣਸੁਤਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣਾਹृਤੋ ਗृਹਾਤ੍ । ਅਹਂ ਤੇऽਧਿਕृਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਰਤਿਃ ਕਾਮੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ
ਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਪਤਨੀ ਰਤੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਮ ਹੋ, ਪ੍ਰਭੂ।"
ਏष ਤ੍ਵਾਨਿਰ੍ਦਸ਼ਂ ਸਿਨ੍ਧੌ ਅਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ ਸ਼ਂਬਰੋऽਸੁਰਃ । ਮਤ੍ਸ੍ਯੋऽਗ੍ਰਸੀਤ੍ ਤਤ੍ ਉਦਰਾਦ੍ ਇਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ
"ਉਹ ਸ਼ੰਬਰ ਦੈਤ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ। ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ।"
ਤਮਿਮਂ ਜਹਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਮਾਯਾਸ਼ਤਵਿਦਂ ਤਂ ਚ ਮਾਯਾਭਿਰ੍ਮੋਹਨਾਦਿਭਿਃ
"ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਅਯੋਗ ਵੈਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਇਆਵਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਮੋਹ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਮਾਰ ਦੋ।"
ਪਰੀਸ਼ੋਚਤਿ ਤੇ ਮਾਤਾ ਕੁਰਰੀਵ ਗਤਪ੍ਰਜਾ । ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਾਕੁਲਾ ਦੀਨਾ ਵਿਵਤ੍ਸਾ ਗੌਰਿਵਾਤੁਰਾ
"ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਖੋ ਗਏ ਹੋਣ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਬਿਨਾ ਵੱਛੇ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।"
ਪ੍ਰਭਾष੍ਯੈਵਂ ਦਦੌ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਮਾਯਾਵਤੀ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਮਾਯਾਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਇਆਵਤੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ ਚ ਸ਼ਮ੍ਬਰਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਂਯੁਗਾਯ ਸਮਾਹ੍ਵਯਤ੍ । ਅਵਿषਹ੍ਯੈਸ੍ਤਮਾਕ੍ਸ਼ੇਪੈਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ ਸਞ੍ਜਨਯਨ੍ ਕਲਿਮ੍
ਉਹ ਸ਼ੰਬਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ, ਤੇ ਲੜਾਈ ਚੁੱਕੀ।
ਸੋऽਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਵਾਚੋਭਿਃ ਪਦਾਹਤ ਇਵੋਰਗਃ । ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਗਦਾਪਾਣਿਃ ਅਮਰ੍षਾਤ੍ ਤਾਮ੍ਰਲੋਚਨਃ
ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਗਦਾਮਾਵਿਧ੍ਯ ਤਰਸਾ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵ੍ਯਨਦਦ੍ ਨਾਦਂ ਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषਨਿष੍ਠੁਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਵਜਰ ਦੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਾਮਾਪਤਨ੍ਤੀਂ ਭਗਵਾਨਨ੍ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਗਦਯਾ ਗਦਾਮ੍ । ਅਪਾਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰਵੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਰ੍ ਸ੍ਵਗਦਾਂ ਨृਪ
ਜਦ ਉਹ ਗਦਾ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚ ਮਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦੈਤੇਯੀਂ ਮਯਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਮੁਮੁਚੇऽਸ੍ਤ੍ਰਮਯਂ ਵਰ੍षਂ ਕਾਰ੍ष੍ਣੌ ਵੈਹਾਯਸੋऽਸੁਰਃ
ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਜਾਦੂਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਧ੍ਯਮਾਨੋऽਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍षੇਣ ਰੌਕ੍ਮਿਣੇਯੋ ਮਹਾਰਥਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਂ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਮਾਯੋਪਮਰ੍ਦਿਨੀਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਂ ਮੰਤਰ ਜਾਪਿਆ ਜੋ ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਗੌਹ੍ਯਕਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵ ਪੈਸ਼ਾਚੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਃ । ਪ੍ਰਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਰ੍ਵ੍ਯਧਮਯਤ੍ਸ ਤਾਃ
ਫਿਰ ਦੈਤ ਨੇ ਗੁਪਤ ਗਾਂਧਰਵ, ਭੂਤ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰੀ ਵਰਤੇ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨਿਸ਼ਾਤਮਸਿਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਕਿਰੀਟਂ ਸਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਕਾਯਾਤ੍ ਤਾਮ੍ਰਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰ੍ਵੋਜਸਾਹਰਤ੍
ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੋਹਰ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਦਾ ਸਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦੀ ਦਾਢੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਕੀਰ੍ਯਮਾਣੋ ਦਿਵਿਜੈਃ ਸ੍ਤੁਵਦ੍ਭਿਃ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਭਾਰ੍ਯਯਾਮ੍ਬਰਚਾਰਿਣ੍ਯਾ ਪੁਰਂ ਨੀਤੋ ਵਿਹਾਯਸਾ
ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਗਈ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਵਰਂ ਰਾਜਨ੍ ਲਲਨਾਸ਼ਤਸਙ੍ਕੁਲਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਗਗਨਾਦ੍ ਵਿਦ੍ਯੁਤੇਵ ਬਲਾਹਕਃ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚੋਂ ਵਿਦਯੁਤ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਲਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਮ੍ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਬਾਹੁਂ ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਸ੍ਮਿਤਂ ਰੁਚਿਰਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ — ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਮਰ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਸੀ —
ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਂ ਨੀਲਵਕ੍ਰਾਲਕਾਲਿਭਿਃ । ਕृष੍ਣਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਹ੍ਰੀਤਾ ਨਿਲਿਲ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ, ਨੀਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਛੁਪ ਗਈਆਂ।
ਅਵਧਾਰ੍ਯ ਸ਼ਨੈਰੀषਦ੍ ਵੈਲਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯੇਨ ਯੋषਿਤਃ । ਉਪਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀ ਰਤ੍ਨਂ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਥੋੜੀ ਲਜਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੜਕੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਈਆਂ।
ਅਥ ਤਤ੍ਰਾਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਵਲ੍ਗੁਭਾषਿਣੀ । ਅਸ੍ਮਰਤ੍ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਨष੍ਟਂ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਨੁਤਪਯੋਧਰਾ
ਫਿਰ ਵੈਦਰਭੀ, ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਆਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ।
ਕੋ ਨ੍ਵਯਂ ਨਰਵੈਦੂਰ੍ਯਃ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਧृਤਃ ਕਯਾ ਵਾ ਜਠਰੇ ਕੇਯਂ ਲਬ੍ਧਾ ਤ੍ਵਨੇਨ ਵਾ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਰਤਨ ਹੈ, ਕਮਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ? ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ? ਇਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ?
ਮਮ ਚਾਪ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਨष੍ਟੋ ਨੀਤੋ ਯਃ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍ । ਏਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਵਯੋਰੂਪੋ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਨਮ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੈ—ਜੇ ਕਿਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ?
ਕਥਂ ਤ੍ਵਨੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਃ । ਆਕृਤ੍ਯਾਵਯਵੈਰ੍ਗਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰਹਾਸਾਵਲੋਕਨੈਃ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ, ਅੰਗ, ਚਾਲ, ਆਵਾਜ਼, ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਇੰਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਸ ਏਵ ਵਾ ਭਵੇਤ੍ ਨੂਨਂ ਯੋ ਮੇ ਗਰ੍ਭੇ ਧृਤੋऽਰ੍ਭਕਃ । ਅਮੁष੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਰਧਿਕਾ ਵਾਮਃ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਮੇ ਭੁਜਃ
ਨਿਸਚਿਤ, ਇਹ ਉਹੀ ਬੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਗਰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਲਈ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਮੀਮਾਂਸਮਣਾਯਾਂ ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ । ਦੇਵਕ੍ਯਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭ੍ਯਾਂ ਉਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕ ਆਗਮਤ੍
ਜਦ ਵੈਦਰਭੀ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।