ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਤਯਾ ਪਰਿਤ੍ਰਾਸਵਿਕਮ੍ਪਿਤਾਙ੍ਗਯਾ ਸ਼ੁਚਾਵਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਮੁਖਰੁਦ੍ਧਕਣ੍ਠਯਾ। ਕਾਤਰ੍ਯਵਿਸ੍ਰਂਸਿਤਹੇਮਮਾਲਯਾ ਗृਹੀਤਪਾਦਃ ਕਰੁਣੋ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ, ਦੁਖ ਵਿਚੋਂ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਗਲੇ ਵਿਚ ਰੋਹ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਡਰ ਵਿਚ ਢਲਕ ਰਹੀ, ਉਹ ਪੈਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਦਇਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਚੈਲੇਨ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਮਸਾਧੁਕਾਰਿਣਂ ਸਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਕੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਪਨ੍ਵ੍ਯਰੂਪਯਤ੍। ਤਾਵਨ੍ਮਮਰ੍ਦੁਃ ਪਰਸੈਨ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਂ ਯਦੁਪ੍ਰਵੀਰਾ ਨਲਿਨੀਂ ਯਥਾ ਗਜਾਃ

ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਉਸ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਦਾਡੀ ਤੇ ਵਾਲ ਮੂੰਡ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮਾਰਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੰਡ ਨੂੰ ਰੌਂਦੇ ਹਨ।

ਕृष੍ਣਾਨ੍ਤਿਕਮੁਪਵ੍ਰਜ੍ਯ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰੁਕ੍ਮਿਣਮ੍। ਤਥਾਭੂਤਂ ਹਤਪ੍ਰਾਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੋ ਵਿਭੁਃ। ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਬਦ੍ਧਂ ਕਰੁਣੋ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਅਸਾਧ੍ਵਿਦਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृष੍ਣ ਕृਤਮਸ੍ਮਜ੍ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍। ਵਪਨਂ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਕੇਸ਼ਾਨਾਂ ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਸੁਹृਦੋ ਵਧਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਲਾਜ਼ਵਾਰ ਹੈ: ਦਾਡੀ ਤੇ ਵਾਲ ਮੂੰਡਣਾ, ਵਿਅੰਗ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ।

ਮੈਵਾਸ੍ਮਾਨ੍ਸਾਧ੍ਵ੍ਯਸੂਯੇਥਾ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵੈਰੂਪ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਾ। ਸੁਖਦੁਃਖਦੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਯਤਃ ਸ੍ਵਕृਤਭੁਕ੍ਪੁਮਾਨ੍

ਇਹ ਸਧਾਰਣ ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਅੰਗਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾ ਸਮਝੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ—ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਵਧਾਰ੍ਹਦੋषੋऽਪਿ ਨ ਬਨ੍ਧੋਰ੍ਵਧਮਰ੍ਹਤਿ। ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਃ ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਦੋषੇਣ ਹਤਃ ਕਿਂ ਹਨ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ

ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਾਰਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਮਯਂ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ। ਭ੍ਰਾਤਾਪਿ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਘੋਰਤਮਸ੍ਤਤਃ

ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ—ਭਰਾ ਵੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।

ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਮੇਰ੍ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਮਾਨਸ੍ਯ ਤੇਜਸਃ। ਮਾਨਿਨੋऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾ ਹੇਤੋਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਨ੍ਧਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਿ ਹਿ

ਰਾਜ, ਜਮੀਨ, ਦੌਲਤ, ਔਰਤਾਂ, ਮਾਣ, ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਲਈ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ—even ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ—ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਵੇਯਂ ਵਿषਮਾ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਦੁਰ੍ਹृਦਾਮ੍। ਯਨ੍ਮਨ੍ਯਸੇ ਸਦਾਭਦ੍ਰਂ ਸੁਹृਦਾਂ ਭਦ੍ਰਮਜ੍ਞਵਤ੍

ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਲਈ ਭਲਾਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ।

ਆਤ੍ਮਮੋਹੋ ਨृਣਾਮੇਵ ਕਲ੍ਪਤੇ ਦੇਵਮਾਯਯਾ। ਸੁਹृਦ੍ਦੁਰ੍ਹृਦੁਦਾਸੀਨ ਇਤਿ ਦੇਹਾਤ੍ਮਮਾਨਿਨਾਮ੍

ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵਾ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਦੇਹ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝਦੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੈਰੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਾਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਏਕ ਏਵ ਪਰੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍। ਨਾਨੇਵ ਗृਹ੍ਯਤੇ ਮੂਢੈਰ੍ਯਥਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਥਾ ਨਭਃ

ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਇਕ ਸਰਵੋਤਮ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਦੇਹ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਵਾਨੇष ਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਾਣਗੁਣਾਤ੍ਮਕਃ। ਆਤ੍ਮਨ੍ਯਵਿਦ੍ਯਯਾ ਕॢਪ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਯਤਿ ਦੇਹਿਨਮ੍

ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਸਦਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈ, ਪਦਾਰਥ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਆਤਮਾ 'ਤੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਤ੍ਮਨੋऽਨ੍ਯੇਨ ਸਂਯੋਗੋ ਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਸਤਃ ਸਤਿ। ਤਦ੍ਧੇਤੁਤ੍ਵਾਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇਰ੍ਦृਗ੍ਰੂਪਾਭ੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਰਵੇਃ

ਸੱਚੇ ਆਤਮਾ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ।

ਜਨ੍ਮਾਦਯਸ੍ਤੁ ਦੇਹਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਿਯਾ ਨਾਤ੍ਮਨਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਕਲਾਨਾਮਿਵ ਨੈਵੇਨ੍ਦੋਰ੍ਮृਤਿਰ੍ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਹੂਰਿਵ

ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਬਦਲਾਵ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।

ਯਥਾ ਸ਼ਯਾਨ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿषਯਾਨ੍ਫਲਮੇਵ ਚ। ਅਨੁਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇऽਪ੍ਯਸਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਤਥਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਬੁਧੋ ਭਵਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਅਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਝੂਠੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦਜ੍ਞਾਨਜਂ ਸ਼ੋਕਮਾਤ੍ਮਸ਼ੋषਵਿਮੋਹਨਮ੍। ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨੇਨ ਨਿਰ੍ਹृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ

ਇਸ ਲਈ, ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਦੁਖੀ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੀ ਰਹੋ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਤਨ੍ਵੀ ਰਾਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਾ। ਵੈਮਨਸ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਮਾਦਧੇ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮਝ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰਾਣਾਵਸ਼ੇष ਉਤ੍ਸृष੍ਟੋ ਦ੍ਵਿਡ੍ਭਿਰ੍ਹਤਬਲਪ੍ਰਭਃ। ਸ੍ਮਰਨ੍ਵਿਰੂਪਕਰਣਂ ਵਿਤਥਾਤ੍ਮਮਨੋਰਥਃ

ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਵਿਗਾੜਿਆ ਰੂਪ ਤੇ ਝੂਠੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਚਕ੍ਰੇ ਭੋਜਕਟਂ ਨਾਮ ਨਿਵਾਸਾਯ ਮਹਤ੍ਪੁਰਮ੍। ਅਹਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਮਤਿਂ ਕृष੍ਣਮਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹ੍ਯ ਯਵੀਯਸੀਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੋਜਕਟ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰ ਬਣਾਈ, ਬੁਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਲੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ।

ਕੁਣ੍ਡਿਨਂ ਨ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਵਸਦ੍ਰੁषਾ। ਭਗਵਾਨ੍ਭੀष੍ਮਕਸੁਤਾਮੇਵਂ ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਭੂਮਿਪਾਨ੍

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਕੁੰਡਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ,' ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮਕ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ।

ਪੁਰਮਾਨੀਯ ਵਿਧਿਵਦੁਪਯੇਮੇ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹ। ਤਦਾ ਮਹੋਤ੍ਸਵੋ ਨॄਣਾਂ ਯਦੁਪੁਰ੍ਯਾਂ ਗृਹੇ ਗृਹੇ। ਅਭੂਦਨਨ੍ਯਭਾਵਾਨਾਂ ਕृष੍ਣੇ ਯਦੁਪਤੌ ਨृਪ

ਉਸਨੂੰ ਨਗਰ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਯਾਦਵ ਨਗਰ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ, ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ।

ਨਰਾ ਨਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾਃ ਪ੍ਰਮृष੍ਟਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਃ। ਪਾਰਿਬਰ੍ਹਮੁਪਾਜਹ੍ਰੁਰ੍ਵਰਯੋਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਵਾਸਸੋਃ

ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਮਣੀ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਨੂੰ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।

ਸਾ ਵृष੍ਣਿਪੁਰ੍ਯੁਤ੍ਤਮ੍ਭਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕੇਤੁਭਿਰ੍। ਵਿਚਿਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਰਤ੍ਨਤੋਰਣੈਃ। ਬਭੌ ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਾਰ੍ਯੁਪਕॢਪ੍ਤਮਙ੍ਗਲੈਰ੍। ਆਪੂਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭਾਗੁਰੁਧੂਪਦੀਪਕੈਃ

ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਨਗਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਰਨਾਂ, ਤੇ ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ—ਭਰੇ ਘੜੇ, ਅਗਰਬੱਤੀ, ਤੇ ਦੀਆਂ ਨਾਲ—ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸਿਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗਾ ਮਦਚ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰਾਹੂਤਪ੍ਰੇष੍ਠਭੂਭੁਜਾਮ੍। ਗਜੈਰ੍ਦ੍ਵਾਃਸੁ ਪਰਾਮृष੍ਟ ਰਮ੍ਭਾਪੂਗੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾ

ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਮਸਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਹਾਥੀ ਖੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਨਗਰ ਕਦਲੀ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਕੁਰੁਸृਞ੍ਜਯਕੈਕੇਯ ਵਿਦਰ੍ਭਯਦੁਕੁਨ੍ਤਯਃ। ਮਿਥੋ ਮੁਮੁਦਿਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਤ੍ਪਰਿਧਾਵਤਾਮ੍

ਕੁਰੂ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕੈਕੇਯ, ਵਿਦਰਭ, ਯਾਦਵ ਤੇ ਕੁੰਤੀ—all ਉਥੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਤੇ ਦੌੜਦੇ।

ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾ ਹਰਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੀਯਮਾਨਂ ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵੁਰ੍ਭृਸ਼ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ

ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਹਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਦ ਹਰ ਥਾਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੁਣੀ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।

ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਮਭੂਦ੍ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਮੋਦਃ ਪੁਰੌਕਸਾਮ੍। ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾ ਰਮਯੋਪੇਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਂ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਮ੍

ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਤੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ, ਧਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਦੇਖਿਆ।

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ, ਸ਼ਮ੍ਬਰਾਸੁਰਵਧਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਵਾਸੁਦੇਵਾਂਸ਼ੋ ਦਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਰੁਦ੍ਰਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਦੇਹੋਪਪਤ੍ਤਯੇ ਭੂਯਃ ਤਮੇਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਮ, ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਲੈਣ ਲਈ, ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ।

ਸ ਏਵ ਜਾਤੋ ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਵੀਰ੍ਯਸਮੁਦ੍‌ਭਵਃ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੋऽਨਵਮਃ ਪਿਤੁਃ

ਉਹ ਵਿਦਰਭੀ ਦੀ ਕੋਖੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਤਾ ਸੀ।