ਮੁਨਿਵ੍ਰਤਮਥ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮਾਮ੍ਬਿਕਾਗृਹਾਤ੍। ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ ਭृਤ੍ਯਾਂ ਰਤ੍ਨਮੁਦ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਮੌਨ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ; ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਰਤਨ ਵਾਲੀ ਉੰਗਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦੇਵਮਾਯਾਮਿਵ ਧੀਰਮੋਹਿਨੀਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਂ ਕੁਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਾਨਨਾਮ੍। ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਨਿਤਮ੍ਬਾਰ੍ਪਿਤਰਤ੍ਨਮੇਖਲਾਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਤ੍ਸ੍ਤਨੀਂ ਕੁਨ੍ਤਲਸ਼ਙ੍ਕਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਉਹ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚਿਹਰਾ ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਾਵਲੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਤਨ, ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੋਹਣੀ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾਂ ਬਿਮ੍ਬਫਲਾਧਰਦ੍ਯੁਤਿ ਸ਼ੋਣਾਯਮਾਨਦ੍ਵਿਜਕੁਨ੍ਦਕੁਡ੍ਮਲਾਮ੍। ਪਦਾ ਚਲਨ੍ਤੀਂ ਕਲਹਂਸਗਾਮਿਨੀਂ ਸਿਞ੍ਜਤ੍ਕਲਾਨੂਪੁਰਧਾਮਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਹੋਠ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਦੰਦ ਦੁਵਾਜ਼ਾ ਦੇ ਕੁਡਮਲ ਵਾਂਗ, ਚਲਣ ਹੰਸ ਦੀ ਚਾਲ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਠੰਢੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਵੀਰਾ ਮੁਮੁਹੁਃ ਸਮਾਗਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤਤ੍ਕृਤਹृਚ੍ਛਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ। ਯਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੇ ਨृਪਤਯਸ੍ਤਦੁਦਾਰਹਾਸ ਵ੍ਰੀਡਾਵਲੋਕਹृਤਚੇਤਸ ਉਜ੍ਝਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਿਰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਰਾਜੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਮਨ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਬੈਠੇ।
ਪੇਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਗਜਰਥਾਸ਼੍ਵਗਤਾ ਵਿਮੂਢਾ ਯਾਤ੍ਰਾਚ੍ਛਲੇਨ ਹਰਯੇऽਰ੍ਪਯਤੀਂ ਸ੍ਵਸ਼ੋਭਾਮ੍। ਸੈਵਂ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਲਯਤੀ ਚਲਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਤਦਾ ਭਗਵਤਃ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ
ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਹਾਥੀ, ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਉਹ, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਭਾਣੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਜਿਹੇ ਪੈਰ ਚਲਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸਾਰ੍ਯ ਵਾਮਕਰਜੈਰਲਕਾਨਪਙ੍ਗੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਹ੍ਰਿਯੈਕ੍ਸ਼ਤ ਨृਪਾਨ੍ਦਦृਸ਼ੇऽਚ੍ਯੁਤਂ ਚ। ਤਾਂ ਰਾਜਕਨ੍ਯਾਂ ਰਥਮਾਰੁਰਕ੍ਸ਼ਤੀਂ ਜਹਾਰ ਕृष੍ਣੋ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਮ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਲ ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ, ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ; ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਕ ਲਿਆ।
ਰਥਂ ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸੁਪਰ੍ਣਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਜਨ੍ਯਚਕ੍ਰਂ ਪਰਿਭੂਯ ਮਾਧਵਃ। ਤਤੋ ਯਯੌ ਰਾਮਪੁਰੋਗਮਃ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ृਗਾਲਮਧ੍ਯਾਦਿਵ ਭਾਗਹृਦ੍ਧਰਿਃ
ਰਥ 'ਤੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾ ਸੀ, ਬੈਠਾ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਜਕਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਂ ਮਾਨਿਨਃ ਸ੍ਵਾਭਿਭਵਂ ਯਸ਼ਃਕ੍ਸ਼ਯਂ। ਪਰੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧਮੁਖਾ ਨ ਸੇਹਿਰੇ। ਅਹੋ ਧਿਗਸ੍ਮਾਨ੍ਯਸ਼ ਆਤ੍ਤਧਨ੍ਵਨਾਂ। ਗੋਪੈਰ੍ਹृਤਂ ਕੇਸ਼ਰਿਣਾਂ ਮृਗੈਰਿਵ
ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜੇ, ਜਰਾਸੰਧ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਘਾਟ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹਾਏ, ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਮ! ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਗੋਪਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।'
ਅਥ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.54 ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਾ ਵਾਹਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਦਂਸ਼ਿਤਾਃ। ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਬਲੈਃ ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਵੀਯੁਰ੍ਧृਤਕਾਰ੍ਮੁਕਾਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ।
ਤਾਨਾਪਤਤ ਆਲੋਕ੍ਯ ਯਾਦਵਾਨੀਕਯੂਥਪਾਃ। ਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤਤ੍ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜ੍ਯ ਸ੍ਵਧਨੂਂषਿ ਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਰਾਜਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਸ਼੍ਵਪृष੍ਠੇ ਗਜਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਰਥੋਪਸ੍ਥੇऽਸ੍ਤ੍ਰ ਕੋਵਿਦਾਃ। ਮੁਮੁਚੁਃ ਸ਼ਰਵਰ੍षਾਣਿ ਮੇਘਾ ਅਦ੍ਰਿष੍ਵਪੋ ਯਥਾ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਪਤ੍ਯੁਰ੍ਬਲਂ ਸ਼ਰਾਸਾਰੈਸ਼੍ਛਨ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ। ਸਵ੍ਰੀਡਮੈਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਲੋਚਨਾ
ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਵਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਜਜਤ ਤੇ ਡਰ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੱਕਿਆ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨਾਹ ਮਾ ਸ੍ਮ ਭੈਰ੍ਵਾਮਲੋਚਨੇ। ਵਿਨਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਯਧੁਨੈਵੈਤਤ੍ਤਾਵਕੈਃ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਂ ਬਲਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਡਰ ਨਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖੀਏ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਿਕ੍ਰਮਂ ਵੀਰਾ ਗਦਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਦਯਃ। ਅਮृष੍ਯਮਾਣਾ ਨਾਰਾਚੈਰ੍ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਹਯਗਜਾਨ੍ਰਥਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦੇ, ਗਦਾ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੇਤੁਃ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਰਥਿਨਾਮਸ਼੍ਵਿਨਾਂ ਗਜਿਨਾਂ ਭੁਵਿ। ਸਕੁਣ੍ਡਲਕਿਰੀਟਾਨਿ ਸੋष੍ਣੀषਾਣਿ ਚ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਰਥੀ, ਘੋੜਸਵਾਰ ਤੇ ਹਾਥੀ-ਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਜੋ ਕੁੰਡਲ, ਮੋਰ ਪੱਗ ਤੇ ਤਾਜ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਹਸ੍ਤਾਃ ਸਾਸਿਗਦੇष੍ਵਾਸਾਃ ਕਰਭਾ ਊਰਵੋऽਙ੍ਘ੍ਰਯਃ। ਅਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਵਤਰਨਾਗੋष੍ਟ੍ਰ ਖਰਮਰ੍ਤ੍ਯਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਚ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ, ਗਦਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼, ਹਾਥੀ, ران, ਪੈਰ, ਘੋੜੇ, ਖਚਰ, ਊਠ, ਬਲਦ, ਗਧੇ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ—
ਹਨ੍ਯਮਾਨਬਲਾਨੀਕਾ ਵृष੍ਣਿਭਿਰ੍ਜਯਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ। ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਮੁਖਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਜਰਾਸਨ੍ਧਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਜੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਏ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਹृਤਦਾਰਮਿਵਾਤੁਰਮ੍। ਨष੍ਟਤ੍ਵਿषਂ ਗਤੋਤ੍ਸਾਹਂ ਸ਼ੁष੍ਯਦ੍ਵਦਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲੁੱਟੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਭੋ ਭੋਃ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਮਿਦਂ ਤ੍ਯਜ। ਨ ਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯਯੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿष੍ਠਾ ਦੇਹਿषੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਓਹੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ! ਰਾਜੇ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸਦਾ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਥਾ ਦਾਰੁਮਯੀ ਯੋषਿਤ੍ਨृਤ੍ਯਤੇ ਕੁਹਕੇਚ੍ਛਯਾ। ਏਵਮੀਸ਼੍ਵਰਤਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਮੀਹਤੇ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਤਲੀ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਜੀਵ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੌਰੇਃ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਹਂ ਵੈ ਸਂਯੁਗਾਨਿ ਪਰਾਜਿਤਃ। ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਃ ਸੈਨ੍ਯੈਰ੍ਜਿਗ੍ਯੇ ਏਕਮਹਂ ਪਰਮ੍
ਮੈਂ ਸੌਰੀ ਨਾਲ ਸਤਾਰਾਂ ਦਿਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ, ਪਰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਦਿਨ ਤੇ ਤੈਈ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਤਥਾਪ੍ਯਹਂ ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਕਾਲੇਨ ਦੈਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਜਾਨਨ੍ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਥ ਵਸ਼ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾਪਿ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵੀਰਯੂਥਪਯੂਥਪਾਃ। ਪਰਾਜਿਤਾਃ ਫਲ੍ਗੁਤਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਯਦੁਭਿਃ ਕृष੍ਣਪਾਲਿਤੈਃ
ਹੁਣ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹਨ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ।
ਰਿਪਵੋ ਜਿਗ੍ਯੁਰਧੁਨਾ ਕਾਲ ਆਤ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣਿ। ਤਦਾ ਵਯਂ ਵਿਜੇष੍ਯਾਮੋ ਯਦਾ ਕਾਲਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਹੁਣ ਵੈਰੀ ਜਿੱਤ ਗਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਸਾਡੀ ਪਾਸੇ ਆਵੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਾਂਗੇ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤੋ ਮਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚੈਦ੍ਯੋऽਗਾਤ੍ਸਾਨੁਗਃ ਪੁਰਮ੍। ਹਤਸ਼ੇषਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤੇऽਪਿ ਯਯੁਃ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਪੁਰਂ ਨृਪਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਦੋਸਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।
ਰੁਕ੍ਮੀ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਦ੍ਵਾਹਂ ਕृष੍ਣਦ੍ਵਿਡਸਹਨ੍ਸ੍ਵਸੁਃ। ਪृष੍ਠਤੋऽਨ੍ਵਗਮਤ੍ਕृष੍ਣਮਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯਾ ਵृਤੋ ਬਲੀ
ਪਰ ਰੁਕਮੀ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਰਾਖਸ ਵਿਆਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਰੁਕ੍ਮ੍ਯਮਰ੍षੀ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਭੁਜਾਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਜਜ੍ਞੇ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਦਂਸ਼ਿਤਃ ਸਸ਼ਰਾਸਨਃ
ਰੁਕਮੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਵਚਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਤ੍ਵਾ ਸਮਰੇ ਕृष੍ਣਮਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹ੍ਯ ਚ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਮ੍। ਕੁਣ੍ਡਿਨਂ ਨ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ
ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਕੁੰਡਿਨਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਥਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸਾਰਥਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਤ੍ਵਰਃ। ਚੋਦਯਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਯਤਃ ਕृष੍ਣਃ ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਸਂਯੁਗਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਘੋੜੇ ਚਲਾਓ! ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ!'
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਗੋਪਾਲਸ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤੇਃ। ਨੇष੍ਯੇ ਵੀਰ੍ਯਮਦਂ ਯੇਨ ਸ੍ਵਸਾ ਮੇ ਪ੍ਰਸਭਂ ਹृਤਾ
ਅੱਜ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਬੁਰੇ ਗੋਪਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਣ ਤੋੜਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਲਈ।