ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਗਾਯਕਾ ਵਾਦ੍ਯਵਾਦਕਾਃ। ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਵਧੂਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸੂਤਮਾਗਧਵਨ੍ਦਿਨਃ
ਗਾਇਕ ਤੇ ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਚਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਜੈਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਦੇਵੀਸਦਨਂ ਧੌਤਪਾਦਕਰਾਮ੍ਬੁਜਾ। ਉਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਮ੍ਬਿਕਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।
ਤਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਵਯਸੋ ਬਾਲਾਂ ਵਿਧਿਜ੍ਞਾ ਵਿਪ੍ਰਯੋषਿਤਃ। ਭਵਾਨੀਂ ਵਨ੍ਦਯਾਂਚਕ੍ਰੁਰ੍ਭਵਪਤ੍ਨੀਂ ਭਵਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਮਰਦਾਰ ਤੇ ਰੀਤ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਵਪਤਨੀ, ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
ਨਮਸ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਮ੍ਬਿਕੇऽਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਸ੍ਵਸਨ੍ਤਾਨਯੁਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍। ਭੂਯਾਤ੍ਪਤਿਰ੍ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣਸ੍ਤਦਨੁਮੋਦਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।
ਅਦ੍ਭਿਰ੍ਗਨ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਤੈਰ੍ਧੂਪੈਰ੍ਵਾਸਃਸ੍ਰਙ੍ਮਾਲ੍ਯ ਭੂषਣੈਃ। ਨਾਨੋਪਹਾਰਬਲਿਭਿਃ ਪ੍ਰਦੀਪਾਵਲਿਭਿਃ ਪृਥਕ੍
ਸੁਗੰਧੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਵਸਤ੍ਰ, ਹਾਰ, ਗਹਣੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਤੇ ਭੋਜਨ, ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਮਤੀਸ੍ਤਥਾ ਤੈਃ ਸਮਪੂਜਯਤ੍। ਲਵਣਾਪੂਪਤਾਮ੍ਬੂਲ ਕਣ੍ਠਸੂਤ੍ਰਫਲੇਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ, ਨਮਕ, ਪੂਪਾ, ਪਾਨ, ਗਲਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਫਲ ਤੇ ਕਣਕ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਸ੍ਯੈ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਦਦੁਃ ਸ਼ੇषਾਂ ਯੁਯੁਜੁਰਾਸ਼ਿषਃ। ਤਾਭ੍ਯੋ ਦੇਵ੍ਯੈ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ੇषਾਂ ਚ ਜਗृਹੇ ਵਧੂਃ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਵਧੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਾਕੀ ਭੋਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁਨਿਵ੍ਰਤਮਥ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮਾਮ੍ਬਿਕਾਗृਹਾਤ੍। ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ ਭृਤ੍ਯਾਂ ਰਤ੍ਨਮੁਦ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਮੌਨ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ; ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਰਤਨ ਵਾਲੀ ਉੰਗਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦੇਵਮਾਯਾਮਿਵ ਧੀਰਮੋਹਿਨੀਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਂ ਕੁਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਾਨਨਾਮ੍। ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਨਿਤਮ੍ਬਾਰ੍ਪਿਤਰਤ੍ਨਮੇਖਲਾਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਤ੍ਸ੍ਤਨੀਂ ਕੁਨ੍ਤਲਸ਼ਙ੍ਕਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਉਹ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚਿਹਰਾ ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਾਵਲੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਤਨ, ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੋਹਣੀ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾਂ ਬਿਮ੍ਬਫਲਾਧਰਦ੍ਯੁਤਿ ਸ਼ੋਣਾਯਮਾਨਦ੍ਵਿਜਕੁਨ੍ਦਕੁਡ੍ਮਲਾਮ੍। ਪਦਾ ਚਲਨ੍ਤੀਂ ਕਲਹਂਸਗਾਮਿਨੀਂ ਸਿਞ੍ਜਤ੍ਕਲਾਨੂਪੁਰਧਾਮਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਹੋਠ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਦੰਦ ਦੁਵਾਜ਼ਾ ਦੇ ਕੁਡਮਲ ਵਾਂਗ, ਚਲਣ ਹੰਸ ਦੀ ਚਾਲ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਠੰਢੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਵੀਰਾ ਮੁਮੁਹੁਃ ਸਮਾਗਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤਤ੍ਕृਤਹृਚ੍ਛਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ। ਯਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੇ ਨृਪਤਯਸ੍ਤਦੁਦਾਰਹਾਸ ਵ੍ਰੀਡਾਵਲੋਕਹृਤਚੇਤਸ ਉਜ੍ਝਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਿਰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਰਾਜੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਮਨ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਬੈਠੇ।
ਪੇਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਗਜਰਥਾਸ਼੍ਵਗਤਾ ਵਿਮੂਢਾ ਯਾਤ੍ਰਾਚ੍ਛਲੇਨ ਹਰਯੇऽਰ੍ਪਯਤੀਂ ਸ੍ਵਸ਼ੋਭਾਮ੍। ਸੈਵਂ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਲਯਤੀ ਚਲਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਤਦਾ ਭਗਵਤਃ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ
ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਹਾਥੀ, ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਉਹ, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਭਾਣੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਜਿਹੇ ਪੈਰ ਚਲਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸਾਰ੍ਯ ਵਾਮਕਰਜੈਰਲਕਾਨਪਙ੍ਗੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਹ੍ਰਿਯੈਕ੍ਸ਼ਤ ਨृਪਾਨ੍ਦਦृਸ਼ੇऽਚ੍ਯੁਤਂ ਚ। ਤਾਂ ਰਾਜਕਨ੍ਯਾਂ ਰਥਮਾਰੁਰਕ੍ਸ਼ਤੀਂ ਜਹਾਰ ਕृष੍ਣੋ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਮ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਲ ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ, ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ; ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਕ ਲਿਆ।
ਰਥਂ ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸੁਪਰ੍ਣਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਜਨ੍ਯਚਕ੍ਰਂ ਪਰਿਭੂਯ ਮਾਧਵਃ। ਤਤੋ ਯਯੌ ਰਾਮਪੁਰੋਗਮਃ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ृਗਾਲਮਧ੍ਯਾਦਿਵ ਭਾਗਹृਦ੍ਧਰਿਃ
ਰਥ 'ਤੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾ ਸੀ, ਬੈਠਾ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਜਕਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਂ ਮਾਨਿਨਃ ਸ੍ਵਾਭਿਭਵਂ ਯਸ਼ਃਕ੍ਸ਼ਯਂ। ਪਰੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧਮੁਖਾ ਨ ਸੇਹਿਰੇ। ਅਹੋ ਧਿਗਸ੍ਮਾਨ੍ਯਸ਼ ਆਤ੍ਤਧਨ੍ਵਨਾਂ। ਗੋਪੈਰ੍ਹृਤਂ ਕੇਸ਼ਰਿਣਾਂ ਮृਗੈਰਿਵ
ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜੇ, ਜਰਾਸੰਧ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਘਾਟ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹਾਏ, ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਮ! ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਗੋਪਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।'
ਅਥ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.54 ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਾ ਵਾਹਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਦਂਸ਼ਿਤਾਃ। ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਬਲੈਃ ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਵੀਯੁਰ੍ਧृਤਕਾਰ੍ਮੁਕਾਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ।
ਤਾਨਾਪਤਤ ਆਲੋਕ੍ਯ ਯਾਦਵਾਨੀਕਯੂਥਪਾਃ। ਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤਤ੍ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜ੍ਯ ਸ੍ਵਧਨੂਂषਿ ਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਰਾਜਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਸ਼੍ਵਪृष੍ਠੇ ਗਜਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਰਥੋਪਸ੍ਥੇऽਸ੍ਤ੍ਰ ਕੋਵਿਦਾਃ। ਮੁਮੁਚੁਃ ਸ਼ਰਵਰ੍षਾਣਿ ਮੇਘਾ ਅਦ੍ਰਿष੍ਵਪੋ ਯਥਾ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਪਤ੍ਯੁਰ੍ਬਲਂ ਸ਼ਰਾਸਾਰੈਸ਼੍ਛਨ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ। ਸਵ੍ਰੀਡਮੈਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਲੋਚਨਾ
ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਵਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਜਜਤ ਤੇ ਡਰ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੱਕਿਆ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨਾਹ ਮਾ ਸ੍ਮ ਭੈਰ੍ਵਾਮਲੋਚਨੇ। ਵਿਨਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਯਧੁਨੈਵੈਤਤ੍ਤਾਵਕੈਃ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਂ ਬਲਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਡਰ ਨਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖੀਏ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਿਕ੍ਰਮਂ ਵੀਰਾ ਗਦਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਦਯਃ। ਅਮृष੍ਯਮਾਣਾ ਨਾਰਾਚੈਰ੍ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਹਯਗਜਾਨ੍ਰਥਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦੇ, ਗਦਾ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੇਤੁਃ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਰਥਿਨਾਮਸ਼੍ਵਿਨਾਂ ਗਜਿਨਾਂ ਭੁਵਿ। ਸਕੁਣ੍ਡਲਕਿਰੀਟਾਨਿ ਸੋष੍ਣੀषਾਣਿ ਚ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਰਥੀ, ਘੋੜਸਵਾਰ ਤੇ ਹਾਥੀ-ਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਜੋ ਕੁੰਡਲ, ਮੋਰ ਪੱਗ ਤੇ ਤਾਜ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਹਸ੍ਤਾਃ ਸਾਸਿਗਦੇष੍ਵਾਸਾਃ ਕਰਭਾ ਊਰਵੋऽਙ੍ਘ੍ਰਯਃ। ਅਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਵਤਰਨਾਗੋष੍ਟ੍ਰ ਖਰਮਰ੍ਤ੍ਯਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਚ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ, ਗਦਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼, ਹਾਥੀ, ران, ਪੈਰ, ਘੋੜੇ, ਖਚਰ, ਊਠ, ਬਲਦ, ਗਧੇ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ—
ਹਨ੍ਯਮਾਨਬਲਾਨੀਕਾ ਵृष੍ਣਿਭਿਰ੍ਜਯਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ। ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਮੁਖਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਜਰਾਸਨ੍ਧਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਜੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਏ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਹृਤਦਾਰਮਿਵਾਤੁਰਮ੍। ਨष੍ਟਤ੍ਵਿषਂ ਗਤੋਤ੍ਸਾਹਂ ਸ਼ੁष੍ਯਦ੍ਵਦਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲੁੱਟੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਭੋ ਭੋਃ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਮਿਦਂ ਤ੍ਯਜ। ਨ ਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯਯੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿष੍ਠਾ ਦੇਹਿषੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਓਹੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ! ਰਾਜੇ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸਦਾ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਥਾ ਦਾਰੁਮਯੀ ਯੋषਿਤ੍ਨृਤ੍ਯਤੇ ਕੁਹਕੇਚ੍ਛਯਾ। ਏਵਮੀਸ਼੍ਵਰਤਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਮੀਹਤੇ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਤਲੀ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਜੀਵ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੌਰੇਃ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਹਂ ਵੈ ਸਂਯੁਗਾਨਿ ਪਰਾਜਿਤਃ। ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਃ ਸੈਨ੍ਯੈਰ੍ਜਿਗ੍ਯੇ ਏਕਮਹਂ ਪਰਮ੍
ਮੈਂ ਸੌਰੀ ਨਾਲ ਸਤਾਰਾਂ ਦਿਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ, ਪਰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਦਿਨ ਤੇ ਤੈਈ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਤਥਾਪ੍ਯਹਂ ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਕਾਲੇਨ ਦੈਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਜਾਨਨ੍ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਥ ਵਸ਼ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾਪਿ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵੀਰਯੂਥਪਯੂਥਪਾਃ। ਪਰਾਜਿਤਾਃ ਫਲ੍ਗੁਤਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਯਦੁਭਿਃ ਕृष੍ਣਪਾਲਿਤੈਃ
ਹੁਣ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹਨ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ।