ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਸ੍ਤਮਵਰੁਹ੍ਯ ਨਿਜਾਸਨਾਤ੍। ਉਪਵੇਸ਼੍ਯਾਰ੍ਹਯਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਯਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦਿਵੌਕਸਃ

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਂ ਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਪਗਮ੍ਯ ਸਤਾਂ ਗਤਿਃ। ਪਾਣਿਨਾਭਿਮृਸ਼ਨ੍ਪਾਦਾਵਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਤਮਪृਚ੍ਛਤ

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖਾ ਕੇ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਸੱਜਨਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।

ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੇ ਵृਦ੍ਧਸਮ੍ਮਤਃ। ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਾਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਮਨਸਃ ਸਦਾ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਧਰਮ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?

ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਯਰ੍ਹਿ ਵਰ੍ਤੇਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਅਹੀਯਮਾਨਃ ਸ੍ਵਦ੍ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਸ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਖਿਲਕਾਮਧੁਕ੍

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਰੱਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋऽਸਕृਲ੍ਲੋਕਾਨਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਪਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਅਕਿਞ੍ਚਨੋऽਪਿ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸ਼ੇਤੇ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਵਿਜ੍ਵਰਃ

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਰੱਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਝਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁੱਤਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸ੍ਵਲਾਭਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਨ੍ਸਾਧੂਨ੍ਭੂਤਸੁਹृਤ੍ਤਮਾਨ੍। ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਿਣਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਨ੍ਨਮਸ੍ਯੇ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਕृਤ੍

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਰੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੇਕ ਹਨ, ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਰਾਜਤੋ ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਸੁਖਂ ਵਸਨ੍ਤਿ ਵਿषਯੇ ਪਾਲ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ਿਆਤ ਹੈ? ਜਿਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।

ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤੋ ਦੁਰ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯੇਹ ਯਦਿਚ੍ਛਯਾ। ਸਰ੍ਵਂ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯਗੁਹ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਵਾਮ ਤੇ

ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਈ ਔਖਿਆਂ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਏ ਹੋ, ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ।

ਏਵਂ ਸਮ੍ਪृष੍ਟਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ। ਲੀਲਾਗृਹੀਤਦੇਹੇਨ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਮਵਰ੍ਣਯਤ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।

ਸ਼੍ਰੀਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯੁਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਣਾਨ੍ਭੁਵਨਸੁਨ੍ਦਰ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਤੇ। ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਣਵਿਵਰੈਰ੍ਹਰਤੋऽਙ੍ਗਤਾਪਮ੍। ਰੂਪਂ ਦृਸ਼ਾਂ ਦृਸ਼ਿਮਤਾਮਖਿਲਾਰ੍ਥਲਾਭਂ। ਤ੍ਵਯ੍ਯਚ੍ਯੁਤਾਵਿਸ਼ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮਪਤ੍ਰਪਂ ਮੇ

ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਸੁਣੇ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਲਜਿਆ ਬਿਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ।

ਕਾ ਤ੍ਵਾ ਮੁਕੁਨ੍ਦ ਮਹਤੀ ਕੁਲਸ਼ੀਲਰੂਪ। ਵਿਦ੍ਯਾਵਯੋਦ੍ਰਵਿਣਧਾਮਭਿਰਾਤ੍ਮਤੁਲ੍ਯਮ੍। ਧੀਰਾ ਪਤਿਂ ਕੁਲਵਤੀ ਨ ਵृਣੀਤ ਕਨ੍ਯਾ। ਕਾਲੇ ਨृਸਿਂਹ ਨਰਲੋਕਮਨੋऽਭਿਰਾਮਮ੍

ਹੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਕਿਹੜੀ ਭਲੀ ਕੁੜੀ, ਜਿਸਦਾ ਘਰ-ਕੁਲ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਵਰ ਚੁਣਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼, ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ, ਉਮਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਹੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੜਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।

ਤਨ੍ਮੇ ਭਵਾਨ੍ਖਲੁ ਵृਤਃ ਪਤਿਰਙ੍ਗ ਜਾਯਾਮ੍। ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਪਿਤਸ਼੍ਚ ਭਵਤੋऽਤ੍ਰ ਵਿਭੋ ਵਿਧੇਹਿ। ਮਾ ਵੀਰਭਾਗਮਭਿਮਰ੍ਸ਼ਤੁ ਚੈਦ੍ਯ ਆਰਾਦ੍। ਗੋਮਾਯੁਵਨ੍ਮृਗਪਤੇਰ੍ਬਲਿਮਮ੍ਬੁਜਾਕ੍ਸ਼

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਚੇਦੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਮੜੀ ਸਿੰਘ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੱਥ ਪਾਏ।

ਪੂਰ੍ਤੇष੍ਟਦਤ੍ਤਨਿਯਮਵ੍ਰਤਦੇਵਵਿਪ੍ਰ। ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਚਨਾਦਿਭਿਰਲਂ ਭਗਵਾਨ੍ਪਰੇਸ਼ਃ। ਆਰਾਧਿਤੋ ਯਦਿ ਗਦਾਗ੍ਰਜ ਏਤ੍ਯ ਪਾਣਿਂ। ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਮੇ ਨ ਦਮਘੋषਸੁਤਾਦਯੋऽਨ੍ਯੇ

ਜੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ, ਦਾਨ, ਯਗ, ਵਰਤ, ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਣ, ਨਾ ਕਿ ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ।

ਸ਼੍ਵੋ ਭਾਵਿਨਿ ਤ੍ਵਮਜਿਤੋਦ੍ਵਹਨੇ ਵਿਦਰ੍ਭਾਨ੍। ਗੁਪ੍ਤਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਪृਤਨਾਪਤਿਭਿਃ ਪਰੀਤਃ। ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਚੈਦ੍ਯਮਗਧੇਨ੍ਦ੍ਰ ਬਲਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ। ਮਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਵਿਧਿਨੋਦ੍ਵਹ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕਾਮ੍

ਹੇ ਅਜਿੱਤ, ਕੱਲ੍ਹ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਿਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਆਵੇਂ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ ਆ, ਤੇ ਚੇਦੀ ਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲੈ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਤਾਂ ਵਿਰਤਾ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੇ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਖਸ ਰੀਤ ਹੈ।

ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰਚਰੀਮਨਿਹਤ੍ਯ ਬਨ੍ਧੂਨ੍। ਤ੍ਵਾਮੁਦ੍ਵਹੇ ਕਥਮਿਤਿ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯੁਪਾਯਮ੍। ਪੂਰ੍ਵੇਦ੍ਯੁਰਸ੍ਤਿ ਮਹਤੀ ਕੁਲਦੇਵਯਾਤ੍ਰਾ। ਯਸ੍ਯਾਂ ਬਹਿਰ੍ਨਵਵਧੂਰ੍ਗਿਰਿਜਾਮੁਪੇਯਾਤ੍

ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚ ਆਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਪਾਅ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ: ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਕੁਲ-ਦੇਵੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਵਧੂ ਗਿਰਿਜਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਙ੍ਕਜਰਜਃਸ੍ਨਪਨਂ ਮਹਾਨ੍ਤੋ। ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੁਮਾਪਤਿਰਿਵਾਤ੍ਮਤਮੋऽਪਹਤ੍ਯੈ। ਯਰ੍ਹ੍ਯਮ੍ਬੁਜਾਕ੍ਸ਼ ਨ ਲਭੇਯ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਂ। ਜਹ੍ਯਾਮਸੂਨ੍ਵ੍ਰਤਕृਸ਼ਾਨ੍ਸ਼ਤਜਨ੍ਮਭਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਮਾ-ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਜੀਵਨ, ਜੋ ਵਰਤਾਂ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਗੁਹ੍ਯਸਨ੍ਦੇਸ਼ਾ ਯਦੁਦੇਵ ਮਯਾ ਹृਤਾਃ। ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯਚ੍ਚਾਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਗੁਪਤ ਸੁਨੇਹੇ ਮੈਂ ਯਾਦਵ ਕੁੜੀ ਵਲੋਂ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਜੋ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰ।

ਅਥ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.53 ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾਃ ਸ ਤੁ ਸਨ੍ਦੇਸ਼ਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਯਦੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ ਪਾਣਿਂ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਤਥਾਹਮਪਿ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚ ਨ ਲਭੇ ਨਿਸ਼ਿ। ਵੇਦਾਹਮ੍ਰੁਕ੍ਮਿਣਾ ਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਮਮੋਦ੍ਵਾਹੋ ਨਿਵਾਰਿਤਃ

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਕਮੀਣੀ ਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਤਾਮਾਨਯਿष੍ਯ ਉਨ੍ਮਥ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਯਾਪਸਦਾਨ੍ਮृਧੇ। ਮਤ੍ਪਰਾਮਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਮੇਧਸੋऽਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਮਿਵ

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਓਲ਼ੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਿਰਵਿਗਨ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜੰਗ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਉਦ੍ਵਾਹਰ੍ਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾ ਮਧੁਸੂਦਨਃ। ਰਥਃ ਸਂਯੁਜ੍ਯਤਾਮਾਸ਼ੁ ਦਾਰੁਕੇਤ੍ਯਾਹ ਸਾਰਥਿਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਰੁਕਮੀਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਦਾਰੁਕਾ, ਰਥ ਜਲਦੀ ਜੋੜ।'

ਸ ਚਾਸ਼੍ਵੈਃ ਸ਼ੈਬ੍ਯਸੁਗ੍ਰੀਵ ਮੇਘਪੁष੍ਪਬਲਾਹਕੈਃ। ਯੁਕ੍ਤਂ ਰਥਮੁਪਾਨੀਯ ਤਸ੍ਥੌ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਗ੍ਰਤਃ

ਉਹ ਸਾਰਥੀ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ — ਸ਼ੈਬ੍ਯ, ਸੁਗਰੀਵ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਤੇ ਬਲਾਹਕ — ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਰਥ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਆਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਸ਼ੌਰਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤੂਰ੍ਣਗੈਃ। ਆਨਰ੍ਤਾਦੇਕਰਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਦਰ੍ਭਾਨਗਮਦ੍ਧਯੈਃ

ਸ਼ੌਰੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨਰਟ ਤੋਂ ਵਿਦਰਭ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਰਾਜਾ ਸ ਕੁਣ੍ਡਿਨਪਤਿਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਾਨੁਗਃ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾਯ ਸ੍ਵਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਕਾਰਯਤ੍

ਕੁੰਡਿਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।

ਪੁਰਂ ਸਮ੍ਮृष੍ਟਸਂਸਿਕ੍ਤ ਮਾਰ੍ਗਰਥ੍ਯਾਚਤੁष੍ਪਥਮ੍। ਚਿਤ੍ਰਧ੍ਵਜਪਤਾਕਾਭਿਸ੍ਤੋਰਣੈਃ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਚੌਰਾਹੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਉੱਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ, ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਲਗਾ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਸ੍ਰਗ੍ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਭਰਣੈਰ੍ਵਿਰਜੋऽਮ੍ਬਰਭੂषਿਤੈਃ। ਜੁष੍ਟਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਰੁषੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਗृਹੈਰਗੁਰੁਧੂਪਿਤੈਃ

ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਗਜਰੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘਰ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨृਪ। ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਵਾਚਯਾਮਾਸ ਮਙ੍ਗਲਮ੍

ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਖਵਾਇਆ ਤੇ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਵਾਇਆ।

ਸੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਸੁਦਤੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਕृਤਕੌਤੁਕਮਙ੍ਗਲਾਮ੍। ਆਹਤਾਂਸ਼ੁਕਯੁਗ੍ਮੇਨ ਭੂषਿਤਾਂ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮੈਃ

ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਤਾਜ਼ਾ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁਹਾਗ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਾਮਰ੍ਗ੍ਯਜੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਧ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਪੁਰੋਹਿਤੋऽਥਰ੍ਵਵਿਦ੍ਵੈ ਜੁਹਾਵ ਗ੍ਰਹਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ

ਉੱਚ ਪਦਵੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵਧੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਾਮ, ਰਿਗ ਤੇ ਯਜੁਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।