ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਾਲਤ੍ਰਯੋਪਪਨ੍ਨਾਨਿ ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਾਣਿ ਮੇ ਨृਪ। ਅਨੁਕ੍ਰਮਨ੍ਤੋ ਨੈਵਾਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਮਰ੍षਯਃ

ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਤਿੰਨੋਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ ਵੇਖਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।

ਤਥਾਪ੍ਯਦ੍ਯਤਨਾਨ੍ਯਙ੍ਗ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਗਦਤੋ ਮਮ। ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਵਿਰਿਞ੍ਚੇਨ ਪੁਰਾਹਂ ਧਰ੍ਮਗੁਪ੍ਤਯੇ

ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਮ ਸੁਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਭੂਮੇਰ੍ਭਾਰਾਯਮਾਣਾਨਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਚ। ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੁਕੁਲੇ ਗृਹ ਆਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭੇਃ। ਵਦਨ੍ਤਿ ਵਾਸੁਦੇਵੇਤਿ ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਹਿ ਮਾਮ੍

ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਕਾਲਨੇਮਿਰ੍ਹਤਃ ਕਂਸਃ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਦ੍ਵਿषਃ। ਅਯਂ ਚ ਯਵਨੋ ਦਗ੍ਧੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤੇ ਤਿਗ੍ਮਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ

ਕਾਲਨੇਮਿ, ਕੰਸ, ਪ੍ਰਲੰਭ ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਦਬੁਧੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਯਵਨ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਤੇਜ਼ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ।

ਸੋऽਹਂ ਤਵਾਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਗੁਹਾਮੇਤਾਮੁਪਾਗਤਃ। ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਚੁਰਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ

ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।

ਵਰਾਨ੍ਵृਣੀष੍ਵ ਰਾਜਰ੍षੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਦਦਾਮਿ ਤੇ। ਮਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਜਨਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਭੂਯੋऽਰ੍ਹਤਿ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮ੍

ਹੇ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਹ ਮੁਚੁਕੁਨ੍ਦੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਗਰ੍ਗਵਾਕ੍ਯਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਗਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰ ਲਈ।

ਸ਼੍ਰੀਮੁਚੁਕੁਨ੍ਦ ਉਵਾਚ। ਵਿਮੋਹਿਤੋऽਯਂ ਜਨ ਈਸ਼ ਮਾਯਯਾ ਤ੍ਵਦੀਯਯਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਭਜਤ੍ਯਨਰ੍ਥਦृਕ੍। ਸੁਖਾਯ ਦੁਃਖਪ੍ਰਭਵੇषੁ ਸਜ੍ਜਤੇ ਗृਹੇषੁ ਯੋषਿਤ੍ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚ ਵਞ੍ਚਿਤਃ

ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਿਮਰਦੇ, ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਸੁੱਖ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ ਘਰ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਜਨੋ ਦੁਰ੍ਲਭਮਤ੍ਰ ਮਾਨੁषਂ। ਕਥਞ੍ਚਿਦਵ੍ਯਙ੍ਗਮਯਤ੍ਨਤੋऽਨਘ। ਪਾਦਾਰਵਿਨ੍ਦਂ ਨ ਭਜਤ੍ਯਸਨ੍ਮਤਿਰ੍। ਗृਹਾਨ੍ਧਕੂਪੇ ਪਤਿਤੋ ਯਥਾ ਪਸ਼ੁਃ

ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਿਰਲਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮਨ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਖੁਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ।

ਮਮੈष ਕਾਲੋऽਜਿਤ ਨਿष੍ਫਲੋ ਗਤੋ ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯੋਨ੍ਨਦ੍ਧਮਦਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ। ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧੇਃ ਸੁਤਦਾਰਕੋਸ਼ਭੂष੍ਵਾਸਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਯ ਦੁਰਨ੍ਤਚਿਨ੍ਤਯਾ

ਹੇ ਅਜਿੱਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਰਾਜਸੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਮਰਣ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਲਗਨ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਹੀਣ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ।

ਕਲੇਵਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਘਟਕੁਡ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੇ। ਨਿਰੂਢਮਾਨੋ ਨਰਦੇਵ ਇਤ੍ਯਹਮ੍। ਵृਤੋ ਰਥੇਭਾਸ਼੍ਵਪਦਾਤ੍ਯਨੀਕਪੈਰ੍। ਗਾਂ ਪਰ੍ਯਟਂਸ੍ਤ੍ਵਾਗਣਯਨ੍ਸੁਦੁਰ੍ਮਦਃ

ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ 'ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਬਣ ਗਿਆ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਫੌਜ ਤੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫਿਰਦਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਮੁਚ੍ਚੈਰਿਤਿਕृਤ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਲੋਭਂ ਵਿषਯੇषੁ ਲਾਲਸਮ੍। ਤ੍ਵਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸਹਸਾਭਿਪਦ੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ੁਲ੍ਲੇਲਿਹਾਨੋऽਹਿਰਿਵਾਖੁਮਨ੍ਤਕਃ

ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਕੰਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, ਵਧਦੇ ਲਾਲਚ ਤੇ ਇੰਦਰੀ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਤਲਬ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ; ਪਰ ਤੂੰ, ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ, ਅਚਾਨਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੌਤ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ ਨੂੰ ਚਾਟਦਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾ ਰਥੈਰ੍ਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤੈਸ਼੍ਚਰਨ੍। ਮਤਂਗਜੈਰ੍ਵਾ ਨਰਦੇਵਸਂਜ੍ਞਿਤਃ। ਸ ਏਵ ਕਾਲੇਨ ਦੁਰਤ੍ਯਯੇਨ ਤੇ। ਕਲੇਵਰੋ ਵਿਟ੍ਕृਮਿਭਸ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ

ਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, 'ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਕਹਾਇਆ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਟ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਰਾਖ ਵਾਂਗ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਦਿਕ੍ਚਕ੍ਰਮਭੂਤਵਿਗ੍ਰਹੋ ਵਰਾਸਨਸ੍ਥਃ ਸਮਰਾਜਵਨ੍ਦਿਤਃ। ਗृਹੇषੁ ਮੈਥੁਨ੍ਯਸੁਖੇषੁ ਯੋषਿਤਾਂ ਕ੍ਰੀਡਾਮृਗਃ ਪੂਰੁष ਈਸ਼ ਨੀਯਤੇ

ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਤਖਤ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸੁਖ ਵਿੱਚ, ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਕਰੋਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਪਃਸੁਨਿष੍ਠਿਤੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਭੋਗਸ੍ਤਦਪੇਕ੍ਸ਼ਯਾਦਦਤ੍। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਭੂਯਾਸਮਹਂ ਸ੍ਵਰਾਡਿਤਿ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਤਰ੍षੋ ਨ ਸੁਖਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ, ਭੋਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੁੜ ਆਸ ਕਰਦਾ, 'ਮੈਂ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂ', ਤੇ ਵਧਦੇ ਤਲਬ ਨਾਲ, ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।

ਭਵਾਪਵਰ੍ਗੋ ਭ੍ਰਮਤੋ ਯਦਾ ਭਵੇਜ੍ਜਨਸ੍ਯ ਤਰ੍ਹ੍ਯਚ੍ਯੁਤ ਸਤ੍ਸਮਾਗਮਃ। ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਮੋ ਯਰ੍ਹਿ ਤਦੈਵ ਸਦ੍ਗਤੌ ਪਰਾਵਰੇਸ਼ੇ ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਯਤੇ ਮਤਿਃ

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਚਲ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਸੰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਤਸੰਗ ਹੁੰਦਾ, ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ, ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਪਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਨ੍ਯੇ ਮਮਾਨੁਗ੍ਰਹ ਈਸ਼ ਤੇ ਕृਤੋ ਰਾਜ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧਾਪਗਮੋ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ। ਯਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤੇ ਸਾਧੁਭਿਰੇਕਚਰ੍ਯਯਾ ਵਨਂ ਵਿਵਿਕ੍ਸ਼ਦ੍ਭਿਰਖਣ੍ਡਭੂਮਿਪੈਃ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਲਗਨ ਅਚਾਨਕ ਛੁਟ ਗਈ—ਇਹ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧੂ, ਇਕੱਲਾ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸਾਲ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

ਨ ਕਾਮਯੇऽਨ੍ਯਂ ਤਵ ਪਾਦਸੇਵਨਾਦਕਿਞ੍ਚਨਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤਮਾਦ੍ਵਰਂ ਵਿਭੋ। ਆਰਾਧ੍ਯ ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਹ੍ਯਪਵਰ੍ਗਦਂ ਹਰੇ ਵृਣੀਤ ਆਰ੍ਯੋ ਵਰਮਾਤ੍ਮਬਨ੍ਧਨਮ੍

ਹੇ ਸਰਵ-ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਵਰ ਕਿਉਂ ਲਵੇ?

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸृਜ੍ਯਾਸ਼ਿष ਈਸ਼ ਸਰ੍ਵਤੋ ਰਜਸ੍ਤਮਃਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਾਨੁਬਨ੍ਧਨਾਃ। ਨਿਰਞ੍ਜਨਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਮਦ੍ਵਯਂ ਪਰਂ ਤ੍ਵਾਂ ਜ੍ਞਾਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਪੁਰੁषਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਰਜ, ਤਮ ਤੇ ਸਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਾ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਅਦਵੈਤ, ਉੱਚਾ, ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।

ਚਿਰਮਿਹ ਵृਜਿਨਾਰ੍ਤਸ੍ਤਪ੍ਯਮਾਨੋऽਨੁਤਾਪੈਰ੍। ਅਵਿਤृषषਡਮਿਤ੍ਰੋऽਲਬ੍ਧਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍। ਸ਼ਰਣਦ ਸਮੁਪੇਤਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਬ੍ਜਂ ਪਰਾਤ੍ਮਨ੍। ਅਭਯਮृਤਮਸ਼ੋਕਂ ਪਾਹਿ ਮਾਪਨ੍ਨਮੀਸ਼

ਇੱਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ, ਪਿਆਸ ਆਦਿ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆ ਪਿਆ, ਹੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ; ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹਾਂ, ਨਿਰਭੈ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੇ ਬਚਾ ਲੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮ ਮਹਾਰਾਜ ਮਤਿਸ੍ਤੇ ਵਿਮਲੋਰ੍ਜਿਤਾ। ਵਰੈਃ ਪ੍ਰਲੋਭਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਨ ਕਾਮੈਰ੍ਵਿਹਤਾ ਯਤਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਲੁਭਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰਲੋਭਿਤੋ ਵਰੈਰ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਪ੍ਰਮਾਦਾਯ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਤ੍। ਨ ਧੀਰੇਕਾਨ੍ਤਭਕ੍ਤਾਨਾਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍

ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਲੁਭਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਪਰਖ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।

ਯੁਞ੍ਜਾਨਾਨਾਮਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਦਿਭਿਰ੍ਮਨਃ। ਅਕ੍ਸ਼ੀਣਵਾਸਨਂ ਰਾਜਨ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਿਤਮ੍

ਜੋ ਯੋਗ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਘਟੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੁੜ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਚਰਸ੍ਵ ਮਹੀਂ ਕਾਮਂ ਮਯ੍ਯਾਵੇਸ਼ਿਤਮਾਨਸਃ। ਅਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਨਿਤ੍ਯਦਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਮਯ੍ਯਨਪਾਯਿਨੀ

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਫਿਰ, ਪਰ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇ।

ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰ੍ਮਸ੍ਥਿਤੋ ਜਨ੍ਤੂਨ੍ਨ੍ਯਵਧੀਰ੍ਮृਗਯਾਦਿਭਿਃ। ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਤਪਸਾ ਜਹ੍ਯਘਂ ਮਦੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ

ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਪਰ, ਇਸ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆ ਕੇ, ਪਾਪ ਛੱਡ ਦੇ।

ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਸੁਹृਤ੍ਤਮਃ। ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਵਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਮਾਮੁਪੈष੍ਯਸਿ ਕੇਵਲਮ੍

ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣੇਗਾ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਅਥ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.52 ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਥਂ ਸੋऽਨੁਗ੍ਰਹੀਤੋऽਙ੍ਗ ਕृष੍ਣੇਨੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਨਨ੍ਦਨਃ। ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਨ੍ਨਮ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਗੁਹਾਮੁਖਾਤ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਲ੍ਲਕਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਪਸ਼ੂਨ੍ਵੀਰੁਦ੍ਵਨਸ੍ਪਤੀਨ੍। ਮਤ੍ਵਾ ਕਲਿਯੁਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਜਗਾਮ ਦਿਸ਼ਮੁਤ੍ਤਰਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ, ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਕਲਿਜੁਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।

ਤਪਃਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਯੁਤੋ ਧੀਰੋ ਨਿਃਸਙ੍ਗੋ ਮੁਕ੍ਤਸਂਸ਼ਯਃ। ਸਮਾਧਾਯ ਮਨਃ ਕृष੍ਣੇ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮ੍

ਉਹ ਤਪ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਦਿਲੋਂ ਦ੍ਰਿੜ਼, ਮੋਹ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।