ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਵ ਰਾਮ ਯਦਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਧੈਰ੍ਯਮੁਦ੍ਵਹ। ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਮਚ੍ਛਰੈਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਦੇਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਯਾਹਿ ਮਾਂ ਜਹਿ

'ਪਰ ਰਾਮਾ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਵਿਖਾ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰਗ ਚਲਾ ਜਾ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।'

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਨ ਵੈ ਸ਼ੂਰਾ ਵਿਕਤ੍ਥਨ੍ਤੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਪੌਰੁषਮ੍। ਨ ਗृਹ੍ਣੀਮੋ ਵਚੋ ਰਾਜਨ੍ਨਾਤੁਰਸ੍ਯ ਮੁਮੂਰ੍षਤਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਸੱਚੇ ਵੀਰ ਕਦੇ ਵੱਡਾਈ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਉਹਦੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਜੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।'

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਜਰਾਸੁਤਸ੍ਤਾਵਭਿਸृਤ੍ਯ ਮਾਧਵੌ ਮਹਾਬਲੌਘੇਨ ਬਲੀਯਸਾऽऽਵृਣੋਤ੍। ਸਸੈਨ੍ਯਯਾਨਧ੍ਵਜਵਾਜਿਸਾਰਥੀ ਸੂਰ੍ਯਾਨਲੌ ਵਾਯੁਰਿਵਾਭ੍ਰਰੇਣੁਭਿਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਜਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਮਾਧਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਦੌੜਿਆ। ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਪਰ੍ਣਤਾਲਧ੍ਵਜਚਿਹ੍ਨਿਤੌ ਰਥਾਵ੍। ਅਲਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਹਰਿਰਾਮਯੋਰ੍ਮृਧੇ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪੁਰਾਟ੍ਟਾਲਕਹਰ੍ਮ੍ਯਗੋਪੁਰਂ। ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸਮ੍ਮੁਮੁਹੁਃ ਸ਼ੁਚਾਰ੍ਦਿਤਃ

ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਰਥ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਪਰਨ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਹਿਲਾਂ, ਮੀਣਾਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਛੁਪ ਗਈਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭੁੱਲਣ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।

ਹਰਿਃ ਪਰਾਨੀਕਪਯੋਮੁਚਾਂ ਮੁਹੁਃ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਾਤ੍ਯੁਲ੍ਬਣਵਰ੍षਪੀਡਿਤਮ੍। ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸੁਰਾਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਂ ਵ੍ਯਸ੍ਫੂਰ੍ਜਯਚ੍ਛਾਰ੍ਙ੍ਗਸ਼ਰਾਸਨੋਤ੍ਤਮਮ੍

ਹਰਿ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤਾਣਿਆ।

ਗृਹ੍ਣਨ੍ਨਿਸ਼ਙ੍ਗਾਦਥ ਸਨ੍ਦਧਚ੍ਛਰਾਨ੍। ਵਿਕृष੍ਯ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਸ਼ਿਤਬਾਣਪੂਗਾਨ੍। ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਰਥਾਨ੍ਕੁਞ੍ਜਰਵਾਜਿਪਤ੍ਤੀਨ੍। ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਯਦ੍ਵਦਲਾਤਚਕ੍ਰਮ੍

ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਤੀਰ ਕੱਢ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰ ਕਰਦੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰਦੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।

ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਕੁਮ੍ਭਾਃ ਕਰਿਣੋ ਨਿਪੇਤੁਰਨੇਕਸ਼ੋऽਸ਼੍ਵਾਃ ਸ਼ਰਵृਕ੍ਣਕਨ੍ਧਰਾਃ। ਰਥਾ ਹਤਾਸ਼੍ਵਧ੍ਵਜਸੂਤਨਾਯਕਾਃ ਪਦਾਯਤਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਭੁਜੋਰੁਕਨ੍ਧਰਾਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਥਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਝੰਡੇ, ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਮੁਖੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਰਥ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹ, ਪੱਟ ਤੇ ਗਲਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।

ਸਞ੍ਛਿਦ੍ਯਮਾਨਦ੍ਵਿਪਦੇਭਵਾਜਿਨਾਮਙ੍ਗਪ੍ਰਸੂਤਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਸृਗਾਪਗਾਃ। ਭੁਜਾਹਯਃ ਪੂਰੁषਸ਼ੀਰ੍षਕਚ੍ਛਪਾ ਹਤਦ੍ਵਿਪਦ੍ਵੀਪਹਯ ਗ੍ਰਹਾਕੁਲਾਃ

ਜਦੋਂ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਢੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਪਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਤੇ ਕਛੂਏ ਵਰਗੇ ਧੜ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।

ਕਰੋਰੁਮੀਨਾ ਨਰਕੇਸ਼ਸ਼ੈਵਲਾ ਧਨੁਸ੍ਤਰਙ੍ਗਾਯੁਧਗੁਲ੍ਮਸਙ੍ਕੁਲਾਃ। ਅਚ੍ਛੂਰਿਕਾਵਰ੍ਤਭਯਾਨਕਾ ਮਹਾ ਮਣਿਪ੍ਰਵੇਕਾਭਰਣਾਸ਼੍ਮਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ

ਉਹ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੇਸ ਜਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਧਨੁਸ਼ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਭੰਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾ ਭੀਰੁਭਯਾਵਹਾ ਮृਧੇ ਮਨਸ੍ਵਿਨਾਂ ਹਰ੍षਕਰੀਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਵਿਨਿਘ੍ਨਤਾਰੀਨ੍ਮੁषਲੇਨ ਦੁਰ੍ਮਦਾਨ੍ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੇਨਾਪਰੀਮੇਯਤੇਜਸਾ

ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਂਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਚਲਾਕੇ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਡਰਪੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਜੰਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਮੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬਲਂ ਤਦਙ੍ਗਾਰ੍ਣਵਦੁਰ੍ਗਭੈਰਵਂ ਦੁਰਨ੍ਤਪਾਰਂ ਮਗਧੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਾਲਿਤਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਣੀਤਂ ਵਸੁਦੇਵਪੁਤ੍ਰਯੋਰ੍ਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਤਜ੍ਜਗਦੀਸ਼ਯੋਃ ਪਰਮ੍

ਉਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ।

ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾਨ੍ਤਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਯਃ। ਸਮੀਹਿਤੇऽਨਨ੍ਤਗੁਣਃ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ। ਨ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪਰਪਕ੍ਸ਼ਨਿਗ੍ਰਹਸ੍। ਤਥਾਪਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨੁਵਿਧਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ

ਜਿਸ ਦੀ ਅਣਗਿਣਤ ਖੂਬੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਰਥਂ ਰਾਮੋ ਜਰਾਸਨ੍ਧਂ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਹਤਾਨੀਕਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸੁਂ ਸਿਂਹਃ ਸਿਂਹਮਿਵੌਜਸਾ

ਜਦੋਂ ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਰਥ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਫੜ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਬਧ੍ਯਮਾਨਂ ਹਤਾਰਾਤਿਂ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਵਾਰੁਣਮਾਨੁषੈਃ। ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸ੍ਤੇਨ ਕਾਰ੍ਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤੇ ਵਾਰੁਣ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ, ਪਰ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਮਕਸਦ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਸਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਲੋਕਨਾਥਾਭ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰੀਡਿਤੋ ਵੀਰਸਮ੍ਮਤਃ। ਤਪਸੇ ਕृਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਵਾਰਿਤਃ ਪਥਿ ਰਾਜਭਿਃ

ਜਦੋਂ ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥਪਦੈਰ੍ਨਯਨੈਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰਪਿ। ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਯਂ ਯਦੁਭਿਸ੍ਤੇ ਪਰਾਭਵਃ

ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਹਾਰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਆਈ।

ਹਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਾਨੀਕੇषੁ ਨृਪੋ ਬਾਰ੍ਹਦ੍ਰਥਸ੍ਤਦਾ। ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਭਗਵਤਾ ਮਗਧਾਨ੍ਦੁਰ੍ਮਨਾ ਯਯੌ

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬਾਰਹਦਰਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਮਗਧ ਵਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਮੁਕੁਨ੍ਦੋऽਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਬਲੋ ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਰਿਬਲਾਰ੍ਣਵਃ। ਵਿਕੀਰ੍ਯਮਾਣਃ ਕੁਸੁਮੈਸ੍ਤ੍ਰੀਦਸ਼ੈਰਨੁਮੋਦਿਤਃ

ਮੁਕੁੰਦ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਟੁੱਟ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮਾਥੁਰੈਰੁਪਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਵਿਜ੍ਵਰੈਰ੍ਮੁਦਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਉਪਗੀਯਮਾਨਵਿਜਯਃ ਸੂਤਮਾਗਧਬਨ੍ਦਿਭਿਃ

ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ। ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਗਧ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਭਟਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ।

ਸ਼ਙ੍ਖਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਭੇਰੀਤੂਰ੍ਯਾਣ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ। ਵੀਣਾਵੇਣੁਮृਦਙ੍ਗਾਨਿ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਪ੍ਰਭੌ

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਖ, ਡੂੰਡੂਭੀਆਂ, ਬੇਰੀਆਂ, ਤੂਰੀਆਂ, ਵੀਣਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸਿਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗਾਂ ਹृष੍ਟਜਨਾਂ ਪਤਾਕਾਭਿਰਭ੍ਯਲਙ੍ਕृਤਾਮ੍। ਨਿਰ੍ਘੁष੍ਟਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੇਣ ਕੌਤੁਕਾਬਦ੍ਧਤੋਰਣਾਮ੍

ਗਲੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਤੋरणਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਨਿਚੀਯਮਾਨੋ ਨਾਰੀਭਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਙ੍ਕੁਰੈਃ। ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੁਤ੍ਕਲਿਤਲੋਚਨੈਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।

ਆਯੋਧਨਗਤਂ ਵਿਤ੍ਤਮਨਨ੍ਤਂ ਵੀਰਭੂषਣਮ੍। ਯਦੁਰਾਜਾਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਹृਤਂ ਪ੍ਰਾਦਿਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲੈ ਆ ਕੇ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।

ਏਵਂ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਕृਤ੍ਵਸ੍ਤਾਵਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਬਲਃ। ਯੁਯੁਧੇ ਮਾਗਧੋ ਰਾਜਾ ਯਦੁਭਿਃ ਕृष੍ਣਪਾਲਿਤੈਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਤਾਰਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸਨ, ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ।

ਅਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਵਂਸ੍ਤਦ੍ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵृष੍ਣਯਃ ਕृष੍ਣਤੇਜਸਾ। ਹਤੇषੁ ਸ੍ਵੇष੍ਵਨੀਕੇषੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋऽਗਾਦਰਿਭਿਰ੍ਨृਪਃ

ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਮ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮ ਆਗਾਮਿਨਿ ਤਦਨ੍ਤਰਾ। ਨਾਰਦਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਵੀਰੋ ਯਵਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ

ਅਠਾਰਵੀਂ ਲੜਾਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ, ਯਵਨ, ਆ ਗਿਆ।

ਰੁਰੋਧ ਮਥੁਰਾਮੇਤ੍ਯ ਤਿਸृਭਿਰ੍ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਕੋਟਿਭਿਃ। ਨृਲੋਕੇ ਚਾਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਵृष੍ਣੀਨ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਮਿਤਾਨ੍

ਉਸ ਵਿਦੇਸੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਮਲੇਛ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ਕृष੍ਣਃ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣ ਸਹਾਯਵਾਨ੍। ਅਹੋ ਯਦੂਨਾਂ ਵृਜਿਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹ੍ਯੁਭਯਤੋ ਮਹਤ੍

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਹਾਏ, ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।'

ਯਵਨੋऽਯਂ ਨਿਰੁਨ੍ਧੇऽਸ੍ਮਾਨਦ੍ਯ ਤਾਵਨ੍ਮਹਾਬਲਃ। ਮਾਗਧੋऽਪ੍ਯਦ੍ਯ ਵਾ ਸ਼੍ਵੋ ਵਾ ਪਰਸ਼੍ਵੋ ਵਾਗਮਿष੍ਯਤਿ

ਇਹ ਯਵਨ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅੱਜ, ਕੱਲ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।