ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੇਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਪੈਤृष੍ਵਸੇਯਾਨ੍ ਸ੍ਮਰਤਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਮ੍ਬੁਰੁਹੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਮ, ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਮਾਮੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਪਤ੍ਨਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤੀਂ ਵृਕਾਨਾਂ ਹਰਿਣੀਮਿਵ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਪਿਤृਹੀਨਾਂਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੁੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿਰਣੀ ਡਰਦੀ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਪਿਉ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦੇਵੇਗਾ।
ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਨ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਂ ਪਾਹਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਸ਼ਿਸ਼ੁਭਿਸ਼੍ਚਾਵਸੀਦਤੀਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੋਗੀ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਬਚਾ ਲੈ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਤਵ ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਬਿਭ੍ਯਤਾਂ ਮृਤ੍ਯੁਸਂਸਾਰਾਦ੍ ਈਸ੍ਵਰਸ੍ਯਾਪਵਰ੍ਗਿਕਾਤ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਨਮਃ ਕृष੍ਣਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਯੋਗਾਯ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਰਬ-ਆਤਮਾ, ਪਰਮ-ਆਤਮਾ, ਜੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਜੋਗ ਰੂਪ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਂ ਕृष੍ਣਂ ਚ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਰੁਦਦ੍ ਦੁਖਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਭਵਤਾਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੀ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਦਾਦੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸਮਦੁਃਖਸੁਖੋऽਕ੍ਰੂਰੋ ਵਿਦੁਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸਤੁਃ ਕੁਨ੍ਤੀਂ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਿਃ
ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਅਕਰੂਰ ਨੇ, ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਯਾਸ੍ਯਨ੍ ਰਾਜਾਨਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਵਿषਮਂ ਪੁਤ੍ਰਲਾਲਸਮ੍ । ਅਵਦਤ੍ਸੁਹृਦਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸੌਹृਦੋਦਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਕ੍ਰੂਰ ਉਵਾਚ - ਭੋ ਭੋ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨ । ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਪਾਣ੍ਡੌ ਅਧੁਨਾऽऽਸਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਕੁਰਵਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਪਾਂਡੂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੈਂ।
ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍ ਉਰ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ਼ੀਲੇਨ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ । ਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਸਮਃ ਸ੍ਵੇषੁ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰੇਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਭਲਾਈ ਮਿਲੇਗੀ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਚਰਁਲ੍ਲੋਕੇ ਗਰ੍ਹਿਤੋ ਯਾਸ੍ਯਸੇ ਤਮਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਤ੍ਵੇ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਪਾਣ੍ਡਵੇष੍ਵਾਤ੍ਮਜੇषੁ ਚ
ਜੇ ਤੂੰ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਾਅ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਣਗੇ ਤੇ ਤੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਰਹੀਂ।
ਨੇਹ ਚਾਤ੍ਯਨ੍ਤਸਂਵਾਸਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਸਹ । ਰਾਜਨ੍ ਸ੍ਵੇਨਾਪਿ ਦੇਹੇਨ ਕਿਮੁ ਜਾਯਾਤ੍ਮਜਾਦਿਭਿਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—even ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਕਾ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਏਕਃ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਏਕ ਏਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ । ਏਕੋऽਨੁਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਕृਤਂ ਏਕ ਏਵ ਚ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵੀ।
ਅਧਰ੍ਮੋਪਚਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਹਰਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇऽਲ੍ਪਮੇਧਸਃ । ਸਮ੍ਭੋਜਨੀਯਾਪਦੇਸ਼ੈਃ ਜਲਾਨੀਵ ਜਲੌਕਸਃ
ਜੋ ਦੌਲਤ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਲੌਕਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਚੁੰਘ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁष੍ਣਾਤਿ ਯਾਨਧਰ੍ਮੇਣ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤਮਪਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਤੇऽਕृਤਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਹਿਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾ ਰਾਯਃ ਸੁਤਾਦਯਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਸਮਝੇ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਜਿੰਦ, ਦੌਲਤ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ, ਸਭ ਅਧੂਰੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਕਿਲ੍ਬਿषਮਾਦਾਯ ਤੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ । ਅਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯਨ੍ਧਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਮੁਖਸ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਦੌਲਤ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਅਸਫਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਮਿਮਂ ਰਾਜਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਾਯਾਮਨੋਰਥਮ੍ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਯਮ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਭਵ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ, ਮੋਹ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਛਾਣ, ਤੇ ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਯਥਾ ਵਦਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਵਾਚਂ ਦਾਨਪਤੇ ਭਵਾਨ੍ । ਤਥਾਨਯਾ ਨ ਤृਪ੍ਯਾਮਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾਮृਤਮ੍
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਨਵ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਥਾਪਿ ਸੂਨृਤਾ ਸੌਮ੍ਯ ਹृਦਿ ਨ ਸ੍ਥੀਯਤੇ ਚਲੇ । ਪੁਤ੍ਰਾਨੁਰਾਗਵਿषਮੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ ਸੌਦਾਮਨੀ ਯਥਾ
ਫਿਰ ਵੀ, ਪਿਆਰੇ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਦੀ ਨਹੀਂ।
ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵਿਧਿਂ ਕੋ ਨੁ ਵਿਧੁਨੋਤ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਪੁਮਾਨ੍ । ਭੂਮੇਰ੍ਭਾਰਾਵਤਾਰਾਯ ਯੋऽਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੋਃ ਕੁਲੇ
ਭਲਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਉਲਟ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯੋ ਦੁਰ੍ਵਿਮਰ੍ਸ਼ਪਥਯਾ ਨਿਜਮਾਯਯੇਦਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਣਾਨ੍ ਵਿਭਜਤੇ ਤਦਨੁਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਦੁਰਵਬੋਧਵਿਹਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰਗਤਯੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਾਯ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਜਗਤ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯਭਿਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਨृਪਤੇਃ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਸ ਯਾਦਵਃ । ਸੁਹृਦ੍ਭਿਃ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਪੁਨਰ੍ਯਦੁਪੁਰੀਮਗਾਤ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੰਨਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਮੁੜ ਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਰਾਮਕृष੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਕੌਰਵ੍ਯ ਯਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਉਨੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਰਾਮਕृष੍ਣਯੋਰ੍ਜਰਾਸਨ੍ਧੇਨ ਸਹ ਯੁਦ੍ਧਂ, ਦ੍ਵਾਰਕਾਦੁਰ੍ਗਨਿਰ੍ਮਾਣਂਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਅਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕਂਸਸ੍ਯ ਮਹਿष੍ਯੌ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਮृਤੇ ਭਰ੍ਤਰਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੇ ਈਯਤੁਃ ਸ੍ਮ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹਾਨ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਂਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਾਣੀਆਂ, ਅਸਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਪਿਤ੍ਰੇ ਮਗਧਰਾਜਾਯ ਜਰਾਸਨ੍ਧਾਯ ਦੁਃਖਿਤੇ। ਵੇਦਯਾਂ ਚਕ੍ਰਤੁਃ ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਵੈਧਵ੍ਯਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਤਦਪ੍ਰਿਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ੋਕਾਮਰ੍षਯੁਤੋ ਨृਪ। ਅਯਾਦਵੀਂ ਮਹੀਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪਰਮਮੁਦ੍ਯਮਮ੍
ਉਹ ਦੁਖਦਾਈ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ ਗਮ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਭਿਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਤਿਸृਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਵृਤਃ। ਯਦੁਰਾਜਧਾਨੀਂ ਮਥੁਰਾਂ ਨ੍ਯਰੁਧਤ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਵੀਹ ਅਕਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਦ੍ਬਲਂ ਕृष੍ਣ ਉਦ੍ਵੇਲਮਿਵ ਸਾਗਰਮ੍। ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਤੇਨ ਸਂਰੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਜਨਂ ਚ ਭਯਾਕੁਲਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹਦੀ ਵੇਖੀ, ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ ਕਾਰਣਮਾਨੁषਃ। ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਨੁਗੁਣਂ ਸ੍ਵਾਵਤਾਰਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ, ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।