ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਗੁਰੁਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯੋ ਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਦਾ । ਵਯਂ ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪੋष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਅਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਹਿ ਵਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤਾਇਆ ਤੇ ਸਦਾ ਆਦਰਨੀਯ ਸੱਜਣ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਵਦ੍ਵਿਧਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨਿषੇਵ੍ਯਾ ਅਰ੍ਹਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਮੈਰ੍ਨृਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾ ਨ ਸਾਧਵਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ।
ਨ ਹ੍ਯਮ੍ਮਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਦੇਵਾ ਮृਚ੍ਛਿਲਾਮਯਾਃ । ਤੇ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਕਾਲੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਾਧਵਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਮਿੱਟੀ-ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹੀ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭਵਾਨ੍ਸੁਹृਦਾਂ ਵੈ ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੇਯਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਯਾ । ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਰ੍ਥਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਗਜਾਹ੍ਵਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਲਈ ਹੁਣ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਜਾਓ।
ਪਿਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਬਾਲਾਃ ਸਹ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਆਨੀਤਾਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਸਨ੍ਤ ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਵਰਗ ਵੱਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਰਾਜਾਮ੍ਬਿਕਾਪੁਤ੍ਰੋ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਦੀਨਧੀਃ । ਸਮੋ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨੂਨਂ ਦੁष੍ਪੁਤ੍ਰਵਸ਼ਗੋऽਨ੍ਧਦृਕ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਪਾ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛ ਜਾਨੀਹਿ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਅਧੁਨਾ ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ । ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦ੍ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮੋ ਯਥਾ ਸ਼ਂ ਸੁਹृਦਾਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੋ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜੀ। ਫਿਰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯਕ੍ਰੂਰਂ ਸਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੋਦ੍ਧਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ਤਤਃ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਉਧਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਅਠਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਕ੍ਰੂਰਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰੇ ਗਮਨਂ; ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਰੁਣੋਦ੍ਗਾਰਃ; ਅਕ੍ਰੂਰਧृਤਰਾष੍ਟ ਸਂਵਾਦਃ; ਅਕ੍ਰੂਰਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਯਦੁਪੂਰ੍ਯਾਮਾਗਮਨਂਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਹਾਸ੍ਤਿਨਪੁਰਂ ਪੌਰਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਸ਼ੋऽਙ੍ਕਿਤਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰਾਮ੍ਬਿਕੇਯਂ ਸਭੀष੍ਮਂ ਵਿਦੁਰਂ ਪृਥਾਮ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਕਰੂਰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ, ਜੋ ਪੌਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਹਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਬਾਹ੍ਲੀਕਂ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਸਗੌਤਮਮ੍ । ਕਰ੍ਣਂ ਸੁਯੋਧਨਂ ਦ੍ਰੌਣਿਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਸੁਹृਦੋऽਪਰਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਬਾਹਲੀਕ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਤੇ ਗੌਤਮ, ਕਰਣ, ਸੁਯੋਧਨ, ਦ੍ਰੌਣੀ, ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਜਣ ਵੀ ਉਥੇ ਵੇਖੇ।
ਯਥਾਵਦ੍ ਉਪਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ਗਾਨ੍ਦਿਨੀਸੁਤਃ । ਸਮ੍ਪृष੍ਟਸ੍ਤੈਃ ਸੁਹृਦ੍ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਪृਚ੍ਛਦਵ੍ਯਯਮ੍
ਗਾਂਦੀਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹਰੇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛੀ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵृਤ੍ਤਵਿਵਿਤ੍ਸਯਾ । ਦੁष੍ਪ੍ਰਜਸ੍ਯਾਲ੍ਪਸਾਰਸ੍ਯ ਖਲਚ੍ਛਨ੍ਦਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕੇ, ਜੋ ਮਾੜੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤੇਜ ਓਜੋ ਬਲਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਗੁਣਾਨ੍ । ਪ੍ਰਜਾਨੁਰਾਗਂ ਪਾਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਸਹਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਵੀਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਦੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਕृਤਂ ਚ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੈਰ੍ਯਦ੍ ਗਰਦਾਨਾਦ੍ਯਪੇਸ਼ਲਮ੍ । ਆਚਖ੍ਯੌ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਸ੍ਮੈ ਪृਥਾ ਵਿਦੁਰ ਏਵ ਚ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਮਾੜਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣਾ ਆਦਿਕ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਪृਥਾ ਤੁ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਅਕ੍ਰੂਰਮੁਪਸृਤ੍ਯ ਤਮ੍ । ਉਵਾਚ ਜਨ੍ਮਨਿਲਯਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਰੁਕਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਗਈ। ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਪਈ।
ਅਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਨਃ ਸੌਮ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਭ੍ਰਾਤਰਸ਼੍ਚ ਮੇ । ਭਗਿਨ੍ਯੌ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਜਾਮਯਃ ਸਖ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ, ਕੀ ਸਾਡੇ ਮਾਪੇ, ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਭਤੀਜੇ, ਭਾਬੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੇਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਪੈਤृष੍ਵਸੇਯਾਨ੍ ਸ੍ਮਰਤਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਮ੍ਬੁਰੁਹੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਮ, ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਮਾਮੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਪਤ੍ਨਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤੀਂ ਵृਕਾਨਾਂ ਹਰਿਣੀਮਿਵ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਪਿਤृਹੀਨਾਂਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੁੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿਰਣੀ ਡਰਦੀ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਪਿਉ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦੇਵੇਗਾ।
ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਨ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਂ ਪਾਹਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਸ਼ਿਸ਼ੁਭਿਸ਼੍ਚਾਵਸੀਦਤੀਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੋਗੀ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਬਚਾ ਲੈ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਤਵ ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਬਿਭ੍ਯਤਾਂ ਮृਤ੍ਯੁਸਂਸਾਰਾਦ੍ ਈਸ੍ਵਰਸ੍ਯਾਪਵਰ੍ਗਿਕਾਤ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਨਮਃ ਕृष੍ਣਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਯੋਗਾਯ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਰਬ-ਆਤਮਾ, ਪਰਮ-ਆਤਮਾ, ਜੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਜੋਗ ਰੂਪ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਂ ਕृष੍ਣਂ ਚ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਰੁਦਦ੍ ਦੁਖਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਭਵਤਾਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੀ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਦਾਦੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸਮਦੁਃਖਸੁਖੋऽਕ੍ਰੂਰੋ ਵਿਦੁਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸਤੁਃ ਕੁਨ੍ਤੀਂ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਿਃ
ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਅਕਰੂਰ ਨੇ, ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਯਾਸ੍ਯਨ੍ ਰਾਜਾਨਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਵਿषਮਂ ਪੁਤ੍ਰਲਾਲਸਮ੍ । ਅਵਦਤ੍ਸੁਹृਦਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸੌਹृਦੋਦਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਕ੍ਰੂਰ ਉਵਾਚ - ਭੋ ਭੋ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨ । ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਪਾਣ੍ਡੌ ਅਧੁਨਾऽऽਸਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਕੁਰਵਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਪਾਂਡੂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੈਂ।
ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍ ਉਰ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ਼ੀਲੇਨ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ । ਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਸਮਃ ਸ੍ਵੇषੁ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰੇਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਭਲਾਈ ਮਿਲੇਗੀ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਚਰਁਲ੍ਲੋਕੇ ਗਰ੍ਹਿਤੋ ਯਾਸ੍ਯਸੇ ਤਮਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਤ੍ਵੇ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਪਾਣ੍ਡਵੇष੍ਵਾਤ੍ਮਜੇषੁ ਚ
ਜੇ ਤੂੰ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਾਅ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਣਗੇ ਤੇ ਤੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਰਹੀਂ।
ਨੇਹ ਚਾਤ੍ਯਨ੍ਤਸਂਵਾਸਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਸਹ । ਰਾਜਨ੍ ਸ੍ਵੇਨਾਪਿ ਦੇਹੇਨ ਕਿਮੁ ਜਾਯਾਤ੍ਮਜਾਦਿਭਿਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—even ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਕਾ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਏਕਃ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਏਕ ਏਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ । ਏਕੋऽਨੁਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਕृਤਂ ਏਕ ਏਵ ਚ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵੀ।