ਅਰ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਾਨਮ੍ਯ ਪਾਦਾਵਙ੍ਕਗਤੌ ਮृਜਨ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤੋऽਕ੍ਰੂਰਃ ਕृष੍ਣਰਾਮਾਵਭਾषਤ
ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਾਪੋ ਹਤਃ ਕਂਸਃ ਸਾਨੁਗੋ ਵਾਮਿਦਂ ਕੁਲਮ੍ । ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਧृਤਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਦੁਰਨ੍ਤਾਚ੍ਚ ਸਮੇਧਿਤਮ੍
ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਂਸ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੁਵਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषੌ ਜਗਦ੍ਧੇਤੂ ਜਗਨ੍ਮਯੌ । ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਨ ਵਿਨਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪਰਮਸ੍ਤਿ ਨ ਚਾਪਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਜਗਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਨਾ ਛੋਟਾ।
ਆਤ੍ਮਸृष੍ਟਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਅਨ੍ਵਾਵਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਈਯਤੇ ਬਹੁਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਗੋਚਰਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹੋ ਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਯਥਾ ਹਿ ਭੂਤੇषੁ ਚਰਾਚਰੇषੁ ਮਹ੍ਯਾਦਯੋ ਯੋਨਿषੁ ਭਾਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾ । ਏਵਂ ਭਵਾਨ੍ਕੇਵਲ ਆਤ੍ਮਯੋਨਿषੁ ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰੋ ਬਹੁਧਾ ਵਿਭਾਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜੂਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਸृਜਸ੍ਯਥੋ ਲੁਮ੍ਪਸਿ ਪਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਃਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣੈਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਨ ਬਧ੍ਯਸੇ ਤਦ੍ਗੁਣਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੇ ਕ੍ਵ ਚ ਬਨ੍ਧਹੇਤੁਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਜ, ਤਮ ਤੇ ਸਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਦੇਹਾਦ੍ਯੁਪਾਧੇਰਨਿਰੂਪਿਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਭਵੋ ਨ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨ ਭਿਦਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਅਤੋ ਨ ਬਨ੍ਧਸ੍ਤਵ ਨੈਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਨਿਕਾਮਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਨੋऽਵਿਵੇਕਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਣਾ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਧਾ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਨ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ—ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਭੁੱਲ ਨਾ ਆਵੇ।
ਤ੍ਵਯੋਦਿਤੋऽਯਂ ਜਗਤੋ ਹਿਤਾਯ ਯਦਾ ਯਦਾ ਵੇਦਪਥਃ ਪੁਰਾਣਃ । ਬਾਧ੍ਯੇਤ ਪਾषਣ੍ਡਪਥੈਰਸਦ੍ਭਿਃ ਤਦਾ ਭਵਾਨ੍ ਸਨ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ
ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਅਸੱਤ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ-ਤਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸਤਗੁਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੋऽਦ੍ਯ ਵਸੁਦੇਵਗृਹੇऽਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਭਾਰਮਪਨੇਤੁਮਿਹਾਸਿ ਭੂਮੇਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸ਼ਤਵਧੇਨ ਸੁਰੇਤਰਾਂਸ਼ ਰਾਜ੍ਞਾਮਮੁष੍ਯ ਚ ਕੁਲਸ੍ਯ ਯਸ਼ੋ ਵਿਤਨ੍ਵਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਆਏ ਹੋ, ਵੈਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹੋ।
ਅਦ੍ਯੇਸ਼ ਨੋ ਵਸਤਯਃ ਖਲੁ ਭੂਰਿਭਾਗਾ ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਪਿਤृਭੂਤਨृਦੇਵਮੂਰ੍ਤਿਃ । ਯਤ੍ਪਾਦਸ਼ੌਚਸਲਿਲਂ ਤ੍ਰਿਜਗਯ੍ ਪੁਨਾਤਿ ਸ ਤ੍ਵਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਰਧੋਕ੍ਸ਼ਜ ਯਾਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ
ਅੱਜ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਜੀਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਗਏ ਹੋ।
ਕਃ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਤ੍ਵਦਪਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸਮੀਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤਪ੍ਰਿਯਾਦृਤਗਿਰਃ ਸੁਹृਦਃ ਕृਤਜ੍ਞਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਦਦਾਤਿ ਸੁਹृਦੋ ਭਜਤੋऽਭਿਕਾਮਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮਪ੍ਯੁਪਚਯਾਪਚਯੌ ਨ ਯਸ੍ਯ
ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਆਸਰਾ ਲਵੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਸੱਚੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਾਭ ਤੇ ਘਾਟ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ਭਵਾਨਿਹ ਨਃ ਪ੍ਰਤੀਤੋ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੈਰਪਿ ਦੁਰਾਪਗਤਿਃ ਸੁਰੇਸ਼ੈਃ । ਛਿਨ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨਃ ਸੁਤਕਲਤ੍ਰਧਨਾਪ੍ਤਗੇਹ ਦੇਹਾਦਿਮੋਹਰਸ਼ਨਾਂ ਭਵਦੀਯਮਾਯਾਮ੍
ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਔਖੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ—ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਘਰ, ਸਰੀਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਾਇਆ—ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦੇਵੋ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯਰ੍ਚਿਤਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ । ਅਕ੍ਰੂਰਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਗੀਰ੍ਭਿਃ ਸਮ੍ਮੋਹਯਨ੍ਨਿਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਐਸੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਮੋਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਪਏ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਗੁਰੁਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯੋ ਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਦਾ । ਵਯਂ ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪੋष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਅਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਹਿ ਵਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤਾਇਆ ਤੇ ਸਦਾ ਆਦਰਨੀਯ ਸੱਜਣ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਵਦ੍ਵਿਧਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨਿषੇਵ੍ਯਾ ਅਰ੍ਹਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਮੈਰ੍ਨृਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾ ਨ ਸਾਧਵਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ।
ਨ ਹ੍ਯਮ੍ਮਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਦੇਵਾ ਮृਚ੍ਛਿਲਾਮਯਾਃ । ਤੇ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਕਾਲੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਾਧਵਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਮਿੱਟੀ-ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹੀ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭਵਾਨ੍ਸੁਹृਦਾਂ ਵੈ ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੇਯਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਯਾ । ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਰ੍ਥਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਗਜਾਹ੍ਵਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਲਈ ਹੁਣ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਜਾਓ।
ਪਿਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਬਾਲਾਃ ਸਹ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਆਨੀਤਾਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਸਨ੍ਤ ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਵਰਗ ਵੱਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਰਾਜਾਮ੍ਬਿਕਾਪੁਤ੍ਰੋ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਦੀਨਧੀਃ । ਸਮੋ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨੂਨਂ ਦੁष੍ਪੁਤ੍ਰਵਸ਼ਗੋऽਨ੍ਧਦृਕ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਪਾ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛ ਜਾਨੀਹਿ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਅਧੁਨਾ ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ । ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦ੍ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮੋ ਯਥਾ ਸ਼ਂ ਸੁਹृਦਾਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੋ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜੀ। ਫਿਰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯਕ੍ਰੂਰਂ ਸਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੋਦ੍ਧਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ਤਤਃ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਉਧਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਅਠਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਕ੍ਰੂਰਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰੇ ਗਮਨਂ; ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਰੁਣੋਦ੍ਗਾਰਃ; ਅਕ੍ਰੂਰਧृਤਰਾष੍ਟ ਸਂਵਾਦਃ; ਅਕ੍ਰੂਰਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਯਦੁਪੂਰ੍ਯਾਮਾਗਮਨਂਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਹਾਸ੍ਤਿਨਪੁਰਂ ਪੌਰਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਸ਼ੋऽਙ੍ਕਿਤਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰਾਮ੍ਬਿਕੇਯਂ ਸਭੀष੍ਮਂ ਵਿਦੁਰਂ ਪृਥਾਮ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਕਰੂਰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ, ਜੋ ਪੌਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਹਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਬਾਹ੍ਲੀਕਂ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਸਗੌਤਮਮ੍ । ਕਰ੍ਣਂ ਸੁਯੋਧਨਂ ਦ੍ਰੌਣਿਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਸੁਹृਦੋऽਪਰਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਬਾਹਲੀਕ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਤੇ ਗੌਤਮ, ਕਰਣ, ਸੁਯੋਧਨ, ਦ੍ਰੌਣੀ, ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਜਣ ਵੀ ਉਥੇ ਵੇਖੇ।
ਯਥਾਵਦ੍ ਉਪਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ਗਾਨ੍ਦਿਨੀਸੁਤਃ । ਸਮ੍ਪृष੍ਟਸ੍ਤੈਃ ਸੁਹृਦ੍ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਪृਚ੍ਛਦਵ੍ਯਯਮ੍
ਗਾਂਦੀਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹਰੇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛੀ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵृਤ੍ਤਵਿਵਿਤ੍ਸਯਾ । ਦੁष੍ਪ੍ਰਜਸ੍ਯਾਲ੍ਪਸਾਰਸ੍ਯ ਖਲਚ੍ਛਨ੍ਦਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕੇ, ਜੋ ਮਾੜੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤੇਜ ਓਜੋ ਬਲਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਗੁਣਾਨ੍ । ਪ੍ਰਜਾਨੁਰਾਗਂ ਪਾਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਸਹਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਵੀਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਦੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਕृਤਂ ਚ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੈਰ੍ਯਦ੍ ਗਰਦਾਨਾਦ੍ਯਪੇਸ਼ਲਮ੍ । ਆਚਖ੍ਯੌ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਸ੍ਮੈ ਪृਥਾ ਵਿਦੁਰ ਏਵ ਚ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਮਾੜਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣਾ ਆਦਿਕ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਪृਥਾ ਤੁ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਅਕ੍ਰੂਰਮੁਪਸृਤ੍ਯ ਤਮ੍ । ਉਵਾਚ ਜਨ੍ਮਨਿਲਯਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਰੁਕਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਗਈ। ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਪਈ।
ਅਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਨਃ ਸੌਮ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਭ੍ਰਾਤਰਸ਼੍ਚ ਮੇ । ਭਗਿਨ੍ਯੌ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਜਾਮਯਃ ਸਖ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ, ਕੀ ਸਾਡੇ ਮਾਪੇ, ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਭਤੀਜੇ, ਭਾਬੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?