ਆਹੂਯ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਨਵਸਙ੍ਗਮਹ੍ਰਿਯਾ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਂ ਕਙ੍ਕਣਭੂषਿਤੇ ਕਰੇ । ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਯ੍ਯਾਮਧਿਵੇਸ਼੍ਯ ਰਾਮਯਾ ਰੇਮੇऽਨੁਲੇਪਾਰ੍ਪਣਪੁਣ੍ਯਲੇਸ਼ਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹਿਚਕਚਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੂੜੀਆਂ ਸਨ, ਬੁਲਾਇਆ। ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਖੱਟ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ ਸੀ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਸਾਨਙ੍ਗਤਪ੍ਤਕੁਚਯੋਰੁਰਸਸ੍ਤਥਾਕ੍ਸ਼੍ਣੋਃ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਤ੍ਯਨਨ੍ਤਚਰਣੇਨ ਰੁਜੋ ਮृਜਨ੍ਤੀ । ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰਗਤਂ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਮੂਰ੍ਤਿਮਜਹਾਦਤਿਦੀਰ੍ਘਤਾਪਮ੍
ਉਸਦੇ ਸਿਨੇ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲੋਚ ਸੀ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸਿਨੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਚੰਘਲ ਪਾ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲੰਮਾ ਦੁੱਖ ਮੁਕਾ ਲਿਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸੈਵਂ ਕੈਵਲ੍ਯਨਾਥਂ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਙ੍ਗਰਾਗਾਰ੍ਪਣੇਨਾਹੋ ਦੁਰ੍ਭਗੇਦਮਯਾਚਤ
ਜਦ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪਾ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਭਾਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਆਹੋष੍ਯਤਾਮਿਹ ਪ੍ਰੇष੍ਠ ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਯਾ । ਰਮਸ੍ਵ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਸਙ੍ਗਂ ਤੇऽਮ੍ਬੁਰੁਹੇਕ੍ਸ਼ਣ
"ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੁਝ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਏ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।"
ਤਸ੍ਯੈ ਕਾਮਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਨਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਨਦਃ । ਸਹੋਦ੍ਧਵੇਨ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਃ ਸ੍ਵਧਾਮਾਗਮਦਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਧਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ।
ਦੁਰਾਰ੍ਧ੍ਯਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਯੋ ਵृਣੀਤੇ ਮਨੋਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਅਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ ਕੁਮਨੀष੍ਯਸੌ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਮਨ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਚੰਗਿਆਈ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਲੋਂ ਕੱਚਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਰੂਰਭਵਨਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਹਰਾਮੋਦ੍ਧਵਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਚਿਕੀਰ੍षਯਨ੍ ਪ੍ਰਾਗਾਦ੍ ਅਕ੍ਰੂਰਪ੍ਰੀਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਉਧਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸ ਤਾਨ੍ ਨਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ ਆਰਾਤ੍ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯਾਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਚ
ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਨਨਾਮ ਕृष੍ਣਂ ਰਾਮਂ ਚ ਸ ਤੈਰਪ੍ਯਭਿਵਾਦਿਤਃ । ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਸਥਾਨ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪਾਦਾਵਨੇਜਨੀਰਾਪੋ ਧਾਰਯਨ੍ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨृਪ । ਅਰ੍ਹਣੇਨਾਮ੍ਬਰੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਗਨ੍ਧਸ੍ਰਗ੍ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਰਾਜਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਾਨਮ੍ਯ ਪਾਦਾਵਙ੍ਕਗਤੌ ਮृਜਨ੍ । ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤੋऽਕ੍ਰੂਰਃ ਕृष੍ਣਰਾਮਾਵਭਾषਤ
ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਾਪੋ ਹਤਃ ਕਂਸਃ ਸਾਨੁਗੋ ਵਾਮਿਦਂ ਕੁਲਮ੍ । ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਧृਤਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਦੁਰਨ੍ਤਾਚ੍ਚ ਸਮੇਧਿਤਮ੍
ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਂਸ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੁਵਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषੌ ਜਗਦ੍ਧੇਤੂ ਜਗਨ੍ਮਯੌ । ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਨ ਵਿਨਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪਰਮਸ੍ਤਿ ਨ ਚਾਪਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਜਗਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਨਾ ਛੋਟਾ।
ਆਤ੍ਮਸृष੍ਟਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਅਨ੍ਵਾਵਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਈਯਤੇ ਬਹੁਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਗੋਚਰਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹੋ ਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਯਥਾ ਹਿ ਭੂਤੇषੁ ਚਰਾਚਰੇषੁ ਮਹ੍ਯਾਦਯੋ ਯੋਨਿषੁ ਭਾਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾ । ਏਵਂ ਭਵਾਨ੍ਕੇਵਲ ਆਤ੍ਮਯੋਨਿषੁ ਆਤ੍ਮਾਤ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰੋ ਬਹੁਧਾ ਵਿਭਾਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜੂਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਸृਜਸ੍ਯਥੋ ਲੁਮ੍ਪਸਿ ਪਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਃਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣੈਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਨ ਬਧ੍ਯਸੇ ਤਦ੍ਗੁਣਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੇ ਕ੍ਵ ਚ ਬਨ੍ਧਹੇਤੁਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਜ, ਤਮ ਤੇ ਸਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਦੇਹਾਦ੍ਯੁਪਾਧੇਰਨਿਰੂਪਿਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਭਵੋ ਨ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨ ਭਿਦਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਅਤੋ ਨ ਬਨ੍ਧਸ੍ਤਵ ਨੈਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਨਿਕਾਮਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਨੋऽਵਿਵੇਕਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਣਾ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਧਾ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਨ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ—ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਭੁੱਲ ਨਾ ਆਵੇ।
ਤ੍ਵਯੋਦਿਤੋऽਯਂ ਜਗਤੋ ਹਿਤਾਯ ਯਦਾ ਯਦਾ ਵੇਦਪਥਃ ਪੁਰਾਣਃ । ਬਾਧ੍ਯੇਤ ਪਾषਣ੍ਡਪਥੈਰਸਦ੍ਭਿਃ ਤਦਾ ਭਵਾਨ੍ ਸਨ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ
ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਅਸੱਤ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ-ਤਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸਤਗੁਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੋऽਦ੍ਯ ਵਸੁਦੇਵਗृਹੇऽਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਭਾਰਮਪਨੇਤੁਮਿਹਾਸਿ ਭੂਮੇਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸ਼ਤਵਧੇਨ ਸੁਰੇਤਰਾਂਸ਼ ਰਾਜ੍ਞਾਮਮੁष੍ਯ ਚ ਕੁਲਸ੍ਯ ਯਸ਼ੋ ਵਿਤਨ੍ਵਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਆਏ ਹੋ, ਵੈਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹੋ।
ਅਦ੍ਯੇਸ਼ ਨੋ ਵਸਤਯਃ ਖਲੁ ਭੂਰਿਭਾਗਾ ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਪਿਤृਭੂਤਨृਦੇਵਮੂਰ੍ਤਿਃ । ਯਤ੍ਪਾਦਸ਼ੌਚਸਲਿਲਂ ਤ੍ਰਿਜਗਯ੍ ਪੁਨਾਤਿ ਸ ਤ੍ਵਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਰਧੋਕ੍ਸ਼ਜ ਯਾਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ
ਅੱਜ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਜੀਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਗਏ ਹੋ।
ਕਃ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਤ੍ਵਦਪਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸਮੀਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤਪ੍ਰਿਯਾਦृਤਗਿਰਃ ਸੁਹृਦਃ ਕृਤਜ੍ਞਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਦਦਾਤਿ ਸੁਹृਦੋ ਭਜਤੋऽਭਿਕਾਮਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮਪ੍ਯੁਪਚਯਾਪਚਯੌ ਨ ਯਸ੍ਯ
ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਆਸਰਾ ਲਵੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਸੱਚੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਾਭ ਤੇ ਘਾਟ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ਭਵਾਨਿਹ ਨਃ ਪ੍ਰਤੀਤੋ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੈਰਪਿ ਦੁਰਾਪਗਤਿਃ ਸੁਰੇਸ਼ੈਃ । ਛਿਨ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨਃ ਸੁਤਕਲਤ੍ਰਧਨਾਪ੍ਤਗੇਹ ਦੇਹਾਦਿਮੋਹਰਸ਼ਨਾਂ ਭਵਦੀਯਮਾਯਾਮ੍
ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਔਖੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ—ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਘਰ, ਸਰੀਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਾਇਆ—ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦੇਵੋ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯਰ੍ਚਿਤਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ । ਅਕ੍ਰੂਰਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਗੀਰ੍ਭਿਃ ਸਮ੍ਮੋਹਯਨ੍ਨਿਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਐਸੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਮੋਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਪਏ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਗੁਰੁਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯੋ ਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਦਾ । ਵਯਂ ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪੋष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਅਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਹਿ ਵਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤਾਇਆ ਤੇ ਸਦਾ ਆਦਰਨੀਯ ਸੱਜਣ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਵਦ੍ਵਿਧਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨਿषੇਵ੍ਯਾ ਅਰ੍ਹਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਮੈਰ੍ਨृਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾ ਨ ਸਾਧਵਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ।
ਨ ਹ੍ਯਮ੍ਮਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਦੇਵਾ ਮृਚ੍ਛਿਲਾਮਯਾਃ । ਤੇ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਕਾਲੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਾਧਵਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਮਿੱਟੀ-ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹੀ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭਵਾਨ੍ਸੁਹृਦਾਂ ਵੈ ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੇਯਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਯਾ । ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਰ੍ਥਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਗਜਾਹ੍ਵਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਲਈ ਹੁਣ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਜਾਓ।
ਪਿਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਬਾਲਾਃ ਸਹ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਆਨੀਤਾਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਸਨ੍ਤ ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਵਰਗ ਵੱਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਰਾਜਾਮ੍ਬਿਕਾਪੁਤ੍ਰੋ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਦੀਨਧੀਃ । ਸਮੋ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨੂਨਂ ਦੁष੍ਪੁਤ੍ਰਵਸ਼ਗੋऽਨ੍ਧਦृਕ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਪਾ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛ ਜਾਨੀਹਿ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਅਧੁਨਾ ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ । ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦ੍ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮੋ ਯਥਾ ਸ਼ਂ ਸੁਹृਦਾਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੋ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜੀ। ਫਿਰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਾਂਗੇ।