ਯੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨ੍ਧ੍ਯਾਯੇਤ ਮृषਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਦੁਤ੍ਥਿਤਃ। ਤਨ੍ਨਿਰੁਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਵਿਨਿਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਝੂਠੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਦਾ ਜਾਗਦੇ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ।
ਏਤਦਨ੍ਤਃ ਸਮਾਮ੍ਨਾਯੋ ਯੋਗਃ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਂ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍। ਤ੍ਯਾਗਸ੍ਤਪੋ ਦਮਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਇਵਾਪਗਾਃ
ਇਹੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਦੇਸ਼, ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਹੈ ਜੋ ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਲਈ ਹੈ—ਵਿਰਾਗ, ਤਪ, ਸੈਂਯਮ ਤੇ ਸਚਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਹਂ ਭਵਤੀਨਾਂ ਵੈ ਦੂਰੇ ਵਰ੍ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੋ ਦृਸ਼ਾਮ੍। ਮਨਸਃ ਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षਾਰ੍ਥਂ ਮਦਨੁਧ੍ਯਾਨਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰਾ, ਦੂਰ ਦਿਸਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
ਯਥਾ ਦੂਰਚਰੇ ਪ੍ਰੇष੍ਠੇ ਮਨ ਆਵਿਸ਼੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਨ ਤਥਾ ਚੇਤਃ ਸਨ੍ਨਿਕृष੍ਟੇऽਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨ ਉਸ ਵੱਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮਨ ਇੰਨਾ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਮਯ੍ਯਾਵੇਸ਼੍ਯ ਮਨਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਸ਼ੇषਵृਤ੍ਤਿ ਯਤ੍। ਅਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਚਿਰਾਨ੍ਮਾਮੁਪੈष੍ਯਥ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਆਪਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੋਗੇ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।
ਯਾ ਮਯਾ ਕ੍ਰੀਡਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵ੍ਰਜ ਆਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਅਲਬ੍ਧਰਾਸਾਃ ਕਲ੍ਯਾਣ੍ਯੋ ਮਾਪੁਰ੍ਮਦ੍ਵੀਰ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਸ ਵਿਚ ਨਾ ਆ ਸਕੀਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਾ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾਦਿष੍ਟਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵ੍ਰਜਯੋषਿਤਃ। ਤਾ ਊਚੁਰੁਦ੍ਧਵਂ ਪ੍ਰੀਤਾਸ੍ਤਤ੍ਸਨ੍ਦੇਸ਼ਾਗਤਸ੍ਮृਤੀਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਇਆ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਨੇਹਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਧਵ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਗੋਪ੍ਯ ਊਚੁਃ। ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਹਿਤੋ ਹਤਃ ਕਂਸੋ ਯਦੂਨਾਂ ਸਾਨੁਗੋऽਘਕृਤ੍। ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਪ੍ਤੈਰ੍ਲਬ੍ਧਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥੈਃ ਕੁਸ਼ਲ੍ਯਾਸ੍ਤੇऽਚ੍ਯੁਤੋऽਧੁਨਾ
ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਪਾਪੀ ਕਂਸ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਅਚੁਤ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਗਦਾਗ੍ਰਜਃ ਸੌਮ੍ਯ ਕਰੋਤਿ ਪੁਰਯੋषਿਤਾਮ੍। ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਨਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸਵ੍ਰੀਡ ਹਾਸੋਦਾਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਚਿਤਃ
ਸੱਜਣ, ਕੀ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ, ਲਜਜਤ ਭਰੇ, ਹੱਸਦੇ ਨੈਨਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਕਥਂ ਰਤਿਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਪੁਰਯੋषਿਤਾਮ੍। ਨਾਨੁਬਧ੍ਯੇਤ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਿਭ੍ਰਮੈਸ਼੍ਚਾਨੁਭਾਜਿਤਃ
ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਭੇਦ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਅਪਿ ਸ੍ਮਰਤਿ ਨਃ ਸਾਧੋ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਗੋष੍ਠਿਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮ੍ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵੈਰਕਥਾਨ੍ਤਰੇ
ਸੱਜਣ, ਕੀ ਗੋਵਿੰਦ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਤਾਃ ਕਿਂ ਨਿਸ਼ਾਃ ਸ੍ਮਰਤਿ ਯਾਸੁ ਤਦਾ ਪ੍ਰਿਯਾਭਿਰ੍। ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਕੁਮੁਦਕੁਨ੍ਦਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਰਮ੍ਯੇ। ਰੇਮੇ ਕ੍ਵਣਚ੍ਚਰਣਨੂਪੁਰਰਾਸਗੋष੍ਠ੍ਯਾਮ੍। ਅਸ੍ਮਾਭਿਰੀਡਿਤਮਨੋਜ੍ਞਕਥਃ ਕਦਾਚਿਤ੍
ਕੀ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਯਾਦ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਕਵਲ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਚੰਦਨੀ ਵਿਚ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਵਾਲੀ ਰਾਸ-ਲੀਲਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ?
ਅਪ੍ਯੇष੍ਯਤੀਹ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਸ੍ਤਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਕृਤਯਾ ਸ਼ੁਚਾ। ਸਞ੍ਜੀਵਯਨ੍ਨੁ ਨੋ ਗਾਤ੍ਰੈਰ੍ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਨਮਮ੍ਬੁਦੈਃ
ਕੀ ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ ਵੰਸ਼ੀ ਉਹ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਚੁਭਨ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕृष੍ਣ ਇਹਾਯਾਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯੋ ਹਤਾਹਿਤਃ। ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਨ੍ਯਾ ਉਦ੍ਵਾਹ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸਰ੍ਵਸੁਹृਦ੍ਵृਤਃ
ਕਿਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਥੇ ਆਵੇ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੈ?
ਕਿਮਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਨੌਕੋਭਿਰਨ੍ਯਾਭਿਰ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼੍ਰੀਪਤੇਰਾਪ੍ਤਕਾਮਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯੇਤਾਰ੍ਥਃ ਕृਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਲੱਖਮੀਪਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਪਰਂ ਸੌਖ੍ਯਂ ਹਿ ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਸ੍ਵੈਰਿਣ੍ਯਪ੍ਯਾਹ ਪਿਙ੍ਗਲਾ। ਤਜ੍ਜਾਨਤੀਨਾਂ ਨਃ ਕृष੍ਣੇ ਤਥਾਪ੍ਯਾਸ਼ਾ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾ
ਅਸਲ ਸੁਖ ਤਾਂ ਉਮੀਦ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਸਾਡੀ ਆਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਕ ਉਤ੍ਸਹੇਤ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮੁਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕਸਂਵਿਦਮ੍। ਅਨਿਚ੍ਛਤੋऽਪਿ ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਾਨ੍ਨ ਚ੍ਯਵਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਛੱਡਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ?
ਸਰਿਚ੍ਛੈਲਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ਾ ਗਾਵੋ ਵੇਣੁਰਵਾ ਇਮੇ। ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਸਹਾਯੇਨ ਕृष੍ਣੇਨਾਚਰਿਤਾਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਹ ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ—ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਮਾਰਯਨ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦਗੋਪਸੁਤਂ ਬਤ। ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤੈਸ੍ਤਤ੍ਪਦਕੈਰ੍ਵਿਸ੍ਮਰ੍ਤੁਂ ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਨੁਮਃ
ਲੱਖਮੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਗਤ੍ਯਾ ਲਲਿਤਯੋਦਾਰ ਹਾਸਲੀਲਾਵਲੋਕਨੈਃ। ਮਾਧ੍ਵ੍ਯਾ ਗਿਰਾ ਹृਤਧਿਯਃ ਕਥਂ ਤਂ ਵਿਸ੍ਮਰਾਮ ਹੇ
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੀ ਚਾਲ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹਾਸਾ, ਖੇਡੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਡਾ ਮਨ ਲੈ ਗਿਆ—ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਹੇ ਨਾਥ ਹੇ ਰਮਾਨਾਥ ਵ੍ਰਜਨਾਥਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨ। ਮਗ੍ਨਮੁਦ੍ਧਰ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਗੋਕੁਲਂ ਵृਜਿਨਾਰ੍ਣਵਾਤ੍
ਹੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਲੱਖਮੀਪਤੀ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਤਤਸ੍ਤਾਃ ਕृष੍ਣਸਨ੍ਦੇਸ਼ੈਰ੍ਵ੍ਯਪੇਤਵਿਰਹਜ੍ਵਰਾਃ। ਉਦ੍ਧਵਂ ਪੂਜਯਾਂਚਕ੍ਰੁਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍
ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਦ੍ਧਵ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਗੋਪੀਨਾਂ ਵਿਨੁਦਨ੍ਸ਼ੁਚਃ। ਕृष੍ਣਲੀਲਾਕਥਾਂ ਗਾਯਨ੍ਰਮਯਾਮਾਸ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਉਦ੍ਧਵ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਂਦਾ ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ।
ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਹਾਨਿ ਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਵ੍ਰਜੇऽਵਾਤ੍ਸੀਤ੍ਸ ਉਦ੍ਧਵਃ। ਵ੍ਰਜੌਕਸਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਪ੍ਰਾਯਾਣ੍ਯਾਸਨ੍ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਾਰ੍ਤਯਾ
ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਉਦ੍ਧਵ ਨੰਦ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਪਲ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਸਰਿਦ੍ਵਨਗਿਰਿਦ੍ਰੋ ਣੀਰ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਕੁਸੁਮਿਤਾਨ੍ਦ੍ਰੁ ਮਾਨ੍। ਕृष੍ਣਂ ਸਂਸ੍ਮਾਰਯਨ੍ਰੇਮੇ ਹਰਿਦਾਸੋ ਵ੍ਰਜੌਕਸਾਮ੍
ਦਰਿਆ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲਾਏ ਰੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਦ੍ਧਵ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਮਾਦਿ ਗੋਪੀਨਾਂ ਕृष੍ਣਾਵੇਸ਼ਾਤ੍ਮਵਿਕ੍ਲਵਮ੍। ਉਦ੍ਧਵਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਾ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਨਿਦਂ ਜਗੌ
ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਤੇ ਮਨੋਂ ਬੇਖ਼ੁਦ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਦ੍ਧਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗਾਇਆ।
ਏਤਾਃ ਪਰਂ ਤਨੁਭृਤੋ ਭੁਵਿ ਗੋਪਵਧ੍ਵੋ। ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਏਵ ਨਿਖਿਲਾਤ੍ਮਨਿ ਰੂਢਭਾਵਾਃ । ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਭਵਭਿਯੋ ਮੁਨਯੋ ਵਯਂ ਚ। ਕਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਨ੍ਮਭਿਰਨਨ੍ਤਕਥਾਰਸਸ੍ਯ
ਇਹ ਗੋਪੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਗੋਵਿੰਦ ਲਈ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗਹਿਰਾ ਹੈ; ਮੁਨੀ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ, ਐਸਾ ਭਗਤੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲਦਾ, ਜੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ?
ਕ੍ਵੇਮਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਨਚਰੀਰ੍ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਦੁष੍ਟਾਃ। ਕृष੍ਣੇ ਕ੍ਵ ਚੈष ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ ਰੂਢਭਾਵਃ। ਨਨ੍ਵੀਸ਼੍ਵਰੋऽਨੁਭਜਤੋऽਵਿਦੁषੋऽਪਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍। ਛ੍ਰੇਯਸ੍ਤਨੋਤ੍ਯਗਦਰਾਜ ਇਵੋਪਯੁਕ੍ਤਃ
ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸਣੀਆਂ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਇਹ ਉੱਚਾ ਪਿਆਰ—ਇਹ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ? ਪਰ, ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਹੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਯਂ ਸ਼੍ਰਿਯੋऽਙ੍ਗ ਉ ਨਿਤਾਨ੍ਤਰਤੇਃ ਪ੍ਰਸਾਦਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਯੋषਿਤਾਂ ਨਲਿਨਗਨ੍ਧਰੁਚਾਂ ਕੁਤੋऽਨ੍ਯਾਃ। ਰਾਸੋਤ੍ਸਵੇऽਸ੍ਯ ਭੁਜਦਣ੍ਡਗृਹੀਤਕਣ੍ਠ। ਲਬ੍ਧਾਸ਼ਿषਾਂ ਯ ਉਦਗਾਦ੍ਵ੍ਰਜਵਲ੍ਲਭੀਨਾਮ੍
ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਕਿਰਪਾ ਤਾਂ ਸੁਰਗ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਇਹ ਤਾਂ ਰਾਸ-ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜਦ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਆਸਾਮਹੋ ਚਰਣਰੇਣੁਜੁषਾਮਹਂ ਸ੍ਯਾਂ। ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਕਿਮਪਿ ਗੁਲ੍ਮਲਤੌषਧੀਨਾਮ੍। ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਂ ਸ੍ਵਜਨਮਾਰ੍ਯਪਥਂ ਚ ਹਿਤ੍ਵਾ। ਭੇਜੁਰ੍ਮੁਕੁਨ੍ਦਪਦਵੀਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਰ੍ਵਿਮृਗ੍ਯਾਮ੍
ਹਾਏ, ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, ਬੂਟੀਆਂ ਜਾਂ ਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਹ ਪਾਲਿਆ ਜੋ ਮੁਕੁੰਦ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਦ ਵੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ।