ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਦ੍ਧਵਗੋਪੀਸਂਵਾਦਃ; ਭ੍ਰਮਰਗੀਤਮ੍; ਉਦ੍ਧਵਸ੍ਯ ਮਥੁਰਾਗਮਨਂਚ - ਅਥ ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 10.47 ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕृषਾਨੁਚਰਂ ਵ੍ਰਜਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਬਾਹੁਂ ਨਵਕਞ੍ਜਲੋਚਨਮ੍। ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਂ ਪੁष੍ਕਰਮਾਲਿਨਂ ਲਸਨ੍ ਮੁਖਾਰਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਿਮृष੍ਟਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ॥੧ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ਕੋऽਯਮਪੀਵ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ਕੁਤਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਯਾਚ੍ਯੁਤਵੇषਭੂषਣਃ। ਇਤਿ ਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਰਿਵਵ੍ਰੁਰੁਤ੍ਸੁਕਾਸ੍ ਤਮੁਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕਪਦਾਮ੍ਬੁਜਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ ॥੨ ਤਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣਾਵਨਤਾਃ ਸੁਸਤ੍ਕृਤਂ ਸਵ੍ਰੀਡਹਾਸੇਕ੍ਸ਼ਣਸੂਨृਤਾਦਿਭਿਃ। ਰਹਸ੍ਯਪृਚ੍ਛਨ੍ਨੁਪਵਿष੍ਟਮਾਸਨੇ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਨ੍ਦੇਸ਼ਹਰਂ ਰਮਾਪਤੇਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।

ਜਾਨੀਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਯਦੁਪਤੇਃ ਪਾਰ੍षਦਂ ਸਮੁਪਾਗਤਮ੍। ਭਰ੍ਤ੍ਰੇਹ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ

ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਕਰਨ।

ਅਨ੍ਯਥਾ ਗੋਵ੍ਰਜੇ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਣੀਯਂ ਨ ਚਕ੍ਸ਼੍ਮਹੇ। ਸ੍ਨੇਹਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਮੁਨੇਰਪਿ ਸੁਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਃ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਦਾ ਬੰਧਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯੇष੍ਵਰ੍ਥਕृਤਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਯਾਵਦਰ੍ਥਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍। ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਕृਤਾ ਯਦ੍ਵਤ੍ਸੁਮਨਃਸ੍ਵਿਵ षਟ੍ਪਦੈਃ

ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਮਕਸਦ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਭੌਰਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ।

ਨਿਃਸ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਗਣਿਕਾ ਅਕਲ੍ਪਂ ਨृਪਤਿਂ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਅਧੀਤਵਿਦ੍ਯਾ ਆਚਾਰ੍ਯਮृਤ੍ਵਿਜੋ ਦਤ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ।

ਖਗਾ ਵੀਤਫਲਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਤਿਥਯੋ ਗृਹਮ੍। ਦਗ੍ਧਂ ਮृਗਾਸ੍ਤਥਾਰਣ੍ਯਂ ਜਾਰਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍

ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਤੇ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਮਾਨ ਖਾਣ ਪੀ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਸੜ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਿਰਣ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਖ ਲੈ ਕੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਤਿ ਗੋਪ੍ਯੋ ਹਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਗਤਵਾਕ੍ਕਾਯਮਾਨਸਾਃ। ਕृष੍ਣਦੂਤੇ ਸਮਾਯਾਤੇ ਉਦ੍ਧਵੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਲੌਕਿਕਾਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਦੂਤ ਉਧਵ ਆਇਆ।

ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰੀਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਰੁਦਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗਤਹ੍ਰਿਯਃ। ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਯਾਨਿ ਕੈਸ਼ੋਰਬਾਲ੍ਯਯੋਃ

ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮ ਗਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਲਾਜ਼ ਦੇ। ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ।

ਕਾਚਿਨ੍ਮਧੁਕਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀ ਕृष੍ਣਸਙ੍ਗਮਮ੍। ਪ੍ਰਿਯਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਦੂਤਂ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਮੱਖੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵਲੋਂ ਆਇਆ ਦੂਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਪਈ।

ਗੋਪ੍ਯੁਵਾਚ। ਮਧੁਪ ਕਿਤਵਬਨ੍ਧੋ ਮਾ ਸ੍ਪृਸ਼ਙ੍ਘ੍ਰਿਂ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਾਃ। ਕੁਚਵਿਲੁਲਿਤਮਾਲਾਕੁਙ੍ਕੁਮਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਭਿਰ੍ਨਃ। ਵਹਤੁ ਮਧੁਪਤਿਸ੍ਤਨ੍ਮਾਨਿਨੀਨਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ। ਯਦੁਸਦਸਿ ਵਿਡਮ੍ਬ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਦੂਤਸ੍ਤ੍ਵਮੀਦृਕ੍

ਗੋਪੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਐ ਮਧੁਮੱਖੀ, ਠੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਥਣ, ਮੇਰੀ ਵੈਰੀ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਛੁਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਹ ਮਾਣਵੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਮਿਹਰ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹੰਸੀ ਬਣੇਗੀ।

ਸਕृਦਧਰਸੁਧਾਂ ਸ੍ਵਾਂ ਮੋਹਿਨੀਂ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ। ਸੁਮਨਸ ਇਵ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਯਜੇऽਸ੍ਮਾਨ੍ਭਵਾਦृਕ੍। ਪਰਿਚਰਤਿ ਕਥਂ ਤਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਂ ਨੁ ਪਦ੍ਮਾ। ਹ੍ਯਪਿ ਬਤ ਹृਤਚੇਤਾ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕਜਲ੍ਪੈਃ

ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਚਖਾਈ, ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਪਦਮਾ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਏ, ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?

ਕਿਮਿਹ ਬਹੁ षਡਙ੍ਘ੍ਰੇ ਗਾਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਯਦੂਨਾਮ੍। ਅਧਿਪਤਿਮਗृਹਾਣਾਮਗ੍ਰਤੋ ਨਃ ਪੁਰਾਣਮ੍। ਵਿਜਯਸਖਸਖੀਨਾਂ ਗੀਯਤਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਃ। ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਕੁਚਰੁਜਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤੀष੍ਟਮਿष੍ਟਾਃ

ਐ ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਲਕ ਸੀ? ਜਾ, ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦਿਵਿ ਭੁਵਿ ਚ ਰਸਾਯਾਂ ਕਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਦ੍ਦੁਰਾਪਾਃ। ਕਪਟਰੁਚਿਰਹਾਸਭ੍ਰੂਵਿਜृਮ੍ਭਸ੍ਯ ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਃ। ਚਰਣਰਜ ਉਪਾਸ੍ਤੇ ਯਸ੍ਯ ਭੂਤਿਰ੍ਵਯਂ ਕਾ। ਅਪਿ ਚ ਕृਪਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਸ਼ਬ੍ਦਃ

ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚੀ ਰਹਿ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਠੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਭੌਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਧਾਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਾੜੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸृਜ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪਾਦਂ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਹਂ ਚਾਟੁਕਾਰੈਰ੍। ਅਨੁਨਯਵਿਦੁषਸ੍ਤੇऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਦੌਤ੍ਯੈਰ੍ਮੁਕੁਨ੍ਦਾਤ੍। ਸ੍ਵਕृਤ ਇਹ ਵਿਸृष੍ਟਾਪਤ੍ਯਪਤ੍ਯਨ੍ਯਲੋਕਾ। ਵ੍ਯਸृਜਦਕृਤਚੇਤਾਃ ਕਿਂ ਨੁ ਸਨ੍ਧੇਯਮਸ੍ਮਿਨ੍

ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮਨਾਵਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

ਮृਗਯੁਰਿਵ ਕਪੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਵ੍ਯਧੇ ਲੁਬ੍ਧਧਰ੍ਮਾ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਕृਤ ਵਿਰੂਪਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤਃ ਕਾਮਯਾਨਾਮ੍। ਬਲਿਮਪਿ ਬਲਿਮਤ੍ਤ੍ਵਾਵੇष੍ਟਯਦ੍ਧ੍ਵਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਵਦ੍ਯਸ੍। ਤਦਲਮਸਿਤਸਖ੍ਯੈਰ੍ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਸ੍ਤਤ੍ਕਥਾਰ੍ਥਃ

ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਕ ਵਿਚ ਪਈਆਂ, ਅਸਹਾਇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਵਰਗਾ ਤਾਕਤਵਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਾਲੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹਨ।

ਯਦਨੁਚਰਿਤਲੀਲਾਕਰ੍ਣਪੀਯੂषਵਿਪ੍ਰੁਟ੍। ਸਕृਦਦਨਵਿਧੂਤਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਧਰ੍ਮਾ ਵਿਨष੍ਟਾਃ। ਸਪਦਿ ਗृਹਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਦੀਨਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦੀਨਾ। ਬਹਵ ਇਹ ਵਿਹਙ੍ਗਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਚਰ੍ਯਾਂ ਚਰਨ੍ਤਿ

ਜਿਹੜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਦੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਮਾੜੇ ਹਾਲ ਵਿਚ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇੱਥੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।

ਵਯਮृਤਮਿਵ ਜਿਹ੍ਮਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਃ। ਕੁਲਿਕਰੁਤਮਿਵਾਜ੍ਞਾਃ ਕृष੍ਣਵਧ੍ਵੋ ਹਰਿਣ੍ਯਃ। ਦਦृਸ਼ੁਰਸਕृਦੇਤਤ੍ਤਨ੍ਨਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਤੀਵ੍ਰ। ਸ੍ਮਰਰੁਜ ਉਪਮਨ੍ਤ੍ਰਿਨ੍ਭਣ੍ਯਤਾਮਨ੍ਯਵਾਰ੍ਤਾ

ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੜਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਮੂਰਖ ਚਿੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਂ ਦੀ ਬੁਲਾਹੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਾਂ, ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ। ਅਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤੀਬਰ ਪੀੜ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਦੱਸ, ਐ ਦੂਤ।

ਪ੍ਰਿਯਸਖ ਪੁਨਰਾਗਾਃ ਪ੍ਰੇਯਸਾ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਕਿਂ। ਵਰਯ ਕਿਮਨੁਰੁਨ੍ਧੇ ਮਾਨਨੀਯੋऽਸਿ ਮੇऽਙ੍ਗ। ਨਯਸਿ ਕਥਮਿਹਾਸ੍ਮਾਨ੍ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ। ਸਤਤਮੁਰਸਿ ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਧੂਃ ਸਾਕਮਾਸ੍ਤੇ

ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ? ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ?

ਅਪਿ ਬਤ ਮਧੁਪੁਰ੍ਯਾਮਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰੋऽਧੁਨਾਸ੍ਤੇ। ਸ੍ਮਰਤਿ ਸ ਪਿਤृਗੇਹਾਨ੍ਸੌਮ੍ਯ ਬਨ੍ਧੂਂਸ਼੍ਚ ਗੋਪਾਨ੍। ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਸ ਕਥਾ ਨਃ ਕਿਙ੍ਕਰੀਣਾਂ ਗृਣੀਤੇ। ਭੁਜਮਗੁਰੁਸੁਗਨ੍ਧਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਧਾਸ੍ਯਤ੍ਕਦਾ ਨੁ

ਕੀ ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ ਸਾਡੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਬਾਂਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੇਗਾ?

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਅਥੋਦ੍ਧਵੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੈਵਂ ਕृष੍ਣਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ। ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍ਪ੍ਰਿਯਸਨ੍ਦੇਸ਼ੈਰ੍ਗੋਪੀਰਿਦਮਭਾषਤ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ ਉਧਵ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਰਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਉਦ੍ਧਵ ਉਵਾਚ। ਅਹੋ ਯੂਯਂ ਸ੍ਮ ਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਥਾ ਭਵਤ੍ਯੋ ਲੋਕਪੂਜਿਤਾਃ। ਵਾਸੁਦੇਵੇ ਭਗਵਤਿ ਯਾਸਾਮਿਤ੍ਯਰ੍ਪਿਤਂ ਮਨਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਉਧਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਾਹ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦਾਨਵ੍ਰਤਤਪੋਹੋਮ ਜਪਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸਂਯਮੈਃ। ਸ਼੍ਰੇਯੋਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਕृष੍ਣੇ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਹਿ ਸਾਧ੍ਯਤੇ

ਨੇਕ ਨੀਤੀਆਂ, ਤਪ, ਹੋਮ, ਜਪ, ਪਾਠ, ਸਿਆਮ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭਗਵਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕੇ ਭਵਤੀਭਿਰਨੁਤ੍ਤਮਾ। ਭਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਮੁਨੀਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾ

ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਜਗਾਈ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪਤੀਨ੍ਦੇਹਾਨ੍ਸ੍ਵਜਨਾਨ੍ਭਵਨਾਨਿ ਚ। ਹਿਤ੍ਵਾਵृਣੀਤ ਯੂਯਂ ਯਤ੍ਕृष੍ਣਾਖ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਂ ਪਰਮ੍

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ, ਸਰੀਰ, ਸੱਜਣ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਚੁਣ ਲਿਆ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਭਾਵੋऽਧਿਕृਤੋ ਭਵਤੀਨਾਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜੇ। ਵਿਰਹੇਣ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਹਾਨ੍ਮੇऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਕृਤਃ

ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਸਨ੍ਦੇਸ਼ੋ ਭਵਤੀਨਾਂ ਸੁਖਾਵਹਃ। ਯਮਾਦਾਯਾਗਤੋ ਭਦ੍ਰਾ ਅਹਂ ਭਰ੍ਤੂ ਰਹਸ੍ਕਰਃ

ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਇਆ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਲੁਕ-ਚੁਪ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਭਵਤੀਨਾਂ ਵਿਯੋਗੋ ਮੇ ਨ ਹਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਯਥਾ ਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤੇषੁ ਖਂ ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਰ੍ਜਲਂ ਮਹੀ । ਤਥਾਹਂ ਚ ਮਨਃਪ੍ਰਾਣ ਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਃ

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜਾ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਮੈਂ ਮਨ, ਸਾਹ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਆਧਾਰ ਵਾਂਗ ਹਾਂ।

ਆਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸृਜੇ ਹਨ੍ਮ੍ਯਨੁਪਾਲਯੇ। ਆਤ੍ਮਮਾਯਾਨੁਭਾਵੇਨ ਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਤ੍ਮਨਾ

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਮਾਰਦਾ ਤੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹਾਂ।

ਆਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਨਮਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤੋऽਗੁਣਾਨ੍ਵਯਃ। ਸੁषੁਪ੍ਤਿਸ੍ਵਪ੍ਨਜਾਗ੍ਰਦ੍ਭਿਰ੍ਮਾਯਾਵृਤ੍ਤਿਭਿਰੀਯਤੇ

ਆਤਮਾ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੱਤੇ, ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।