ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਚਲਤ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਮਾਲਾਹਤ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ । ਬਾਹ੍ਵੋਰ੍ਨਿਗृਹ੍ਯ ਚਾਣੂਰਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ ਹਰਿਃ

ਉਹ ਉਸ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ; ਹਰੀ ਨੇ ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਘੁੰਮਾਇਆ।

ਭੂਪृष੍ਠੇ ਪੋਥਯਾਮਾਸ ਤਰਸਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣ ਜੀਵਿਤਮ੍ । ਵਿਸ੍ਰਸ੍ਤਾਕਲ੍ਪਕੇਸ਼ਸ੍ਰਗ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜ ਇਵਾਪਤਤ੍

ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਗਭਗ ਮੁੱਕ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਤੇ ਮਾਲਾ ਖੁਲ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਤਥੈਵ ਮੁष੍ਟਿਕਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮੁष੍ਟ੍ਯਾਭਿਹਤੇਨ ਵੈ । ਬਲਭਦ੍ਰੇਣ ਬਲਿਨਾ ਤਲੇਨਾਭਿਹਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਲਭਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤਵਰ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵੱਜਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਵੱਜਿਆ।

ਪ੍ਰਵੇਪਿਤਃ ਸ ਰੁਧਿਰਂ ਉਦ੍‌ਵਮਨ੍ ਮੁਖਤੋऽਰ੍ਦਿਤਃ । ਵ੍ਯਸੁਃ ਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯੁਪਸ੍ਥੇ ਵਾਤਾਹਤ ਇਵਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਪਃ

ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ, ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗਾ, ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਤੜਫਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਤਤਃ ਕੂਟਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਹਰਤਾਂ ਵਰਃ । ਅਵਧੀਤ੍ ਲੀਲਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਾਵਜ੍ਞਂ ਵਾਮਮੁष੍ਟਿਨਾ

ਫਿਰ ਰਾਮ, ਵੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੁਟਾ ਨੂੰ ਆਉਣ ਤੇ, ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।

ਤਰ੍ਹ੍ਯੇਵ ਹਿ ਸ਼ਲਃ ਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਪਦਾਹਤਸ਼ੀਰ੍षਕਃ । ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਦੀਰ੍ਣਸ੍ਤੋਸ਼ਲਕ ਉਭਾਵਪਿ ਨਿਪੇਤਤੁਃ

ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ, ਦੋਵੇਂ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

ਚਾਣੂਰੇ ਮੁष੍ਟਿਕੇ ਕੂਟੇ ਸ਼ਲੇ ਤੋਸ਼ਲਕੇ ਹਤੇ । ਸ਼ੇषਾਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਮਲ੍ਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਣਪਰੀਪ੍ਸਵਃ

ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ, ਕੁਟਾ, ਸ਼ਲਾ ਤੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮੱਲ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜ ਗਏ।

ਗੋਪਾਨ੍ ਵਯਸ੍ਯਾਨ੍ ਆਕृष੍ਯ ਤੈਃ ਸਂਸृਜ੍ਯ ਵਿਜਹ੍ਰਤੁਃ । ਵਾਦ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਤੂਰ੍ਯੇषੁ ਵਲ੍ਗਨ੍ਤੌ ਰੁਤਨੂਪੁਰੌ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੋਪ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਣ ਲੱਗੇ, ਜਦ ਤੂਰੀ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਨਾਃ ਪ੍ਰਜਹृषੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣਾ ਰਾਮਕृष੍ਣਯੋਃ । ऋਤੇ ਕਂਸਂ ਵਿਪ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾਃ ਸਾਧਵਃ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ

ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਕਂਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਆਖਿਆ।

ਹਤੇषੁ ਮਲ੍ਲਵਰ੍ਯੇषੁ ਵਿਦ੍ਰੁਤੇषੁ ਚ ਭੋਜਰਾਟ੍ । ਨ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ਸ੍ਵਤੂਰ੍ਯਾਣਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ

ਜਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੱਲ੍ਹੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਭੋਜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਘਬਰਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਨਿਃਸਾਰਯਤ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤੌ ਵਸੁਦੇਵਾਤ੍ਮਜੌ ਪੁਰਾਤ੍ । ਧਨਂ ਹਰਤ ਗੋਪਾਨਾਂ ਨਨ੍ਦਂ ਬਧ੍ਨੀਤ ਦੁਰ੍ਮਤਿਮ੍

ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੱਢੋ, ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਲੋ, ਤੇ ਨੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬੰਨ੍ਹੋ।

ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਹਨ੍ਯਤਾਮਾਸ਼੍ਵਸਤ੍ਤਮਃ । ਉਗ੍ਰਸੇਨਃ ਪਿਤਾ ਚਾਪਿ ਸਾਨੁਗਃ ਪਰਪਕ੍ਸ਼ਗਃ

ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਮਾੜੀ ਮੱਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿਓ।

ਏਵਂ ਵਿਕਤ੍ਥਮਾਨੇ ਵੈ ਕਂਸੇ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋऽਵ੍ਯਯਃ । ਲਘਿਮ੍ਨੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਤਰਸਾ ਮਞ੍ਚਮੁਤ੍ਤੁਙ੍‌ਗਮਾਰੁਹਤ੍

ਜਦੋਂ ਕਂਸ ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਬਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਮੰਚ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।

ਤਂ ਆਵਿਸ਼ਨ੍ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਮਾਤ੍ਮਨ ਆਸਨਾਤ੍ । ਮਨਸ੍ਵੀ ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਜਗृਹੇ ਸੋऽਸਿਚਰ੍ਮਣੀ

ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਸੀ, ਕਂਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੀ ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਲਈ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤਂ ਖਡ੍ਗਪਾਣਿਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤਮਾਸ਼ੁ ਸ਼੍ਯੇਨਂ ਯਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸਵ੍ਯਮਮ੍ਬਰੇ । ਸਮਗ੍ਰਹੀਦ੍ ਦੁਰ੍ਵਿषਹੋਗ੍ਰਤੇਜਾ ਯਥੋਰਗਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਸੁਤਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ

ਕਂਸ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਅਵਾਂ ਮਾਰਦਾ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਦਾਏ-ਖੱਬੇ ਘੁੰਮਦਾ। ਪਰ ਜੋ ਅਟੱਲ ਤੇ ਤੀਖੇ ਜੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਂਸ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਚਲਤ੍ਕਿਰੀਤਂ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਰਙ੍‌ਗੋਪਰਿ ਤੁਙ੍‌ਗਮਞ੍ਚਾਤ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ ਸ੍ਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮਬ੍ਜਨਾਭਃ ਪਪਾਤ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਰਯ ਆਤ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਃ

ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਕੁਟ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਮੰਚ ਤੋਂ ਰੰਗ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਉਪਰੋਂ ਆ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਤਂ ਸਮ੍ਪਰੇਤਂ ਵਿਚਕਰ੍ष ਭੂਮੌ ਹਰਿਰ੍ਯਥੇਭਂ ਜਗਤੋ ਵਿਪਸ਼੍ਯਤਃ । ਹਾ ਹੇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਤਦਾਭੂਦ੍ ਉਦੀਰਿਤਃ ਸਰ੍ਵਜਨੈਰ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ

ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘਸੀਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਘਸੀਟਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, 'ਹਾਏ! ਹਾਏ!' ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਠੀ, ਰਾਜਾ ਜੀ।

ਸ ਨਿਤ੍ਯਦੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਧਿਯਾ ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪਿਬਨ੍ ਵਦਨ੍ ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ ਸ੍ਵਪਨ੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਕ੍ਰਾਯੁਧਮਗ੍ਰਤੋ ਯਤਃ ਤਦੇਵ ਰੂਪਂ ਦੁਰਵਾਪਮਾਪ

ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਖਾਂਦਾ, ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਤੁਰਦਾ, ਸੁੱਤਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਕਰਾ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਸ੍ਯਾਨੁਜਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋऽष੍ਟੌ ਕਂਕਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਕਾਦਯਃ । ਅਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ ਅਤਿਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਨਿਰ੍ਵੇਸ਼ਕਾਰਿਣਃ

ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ ਭਰਾ—ਕੰਕ, ਨਿਆਗ੍ਰੋਧਕ ਆਦਿ—ਪੂਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ।

ਤਥਾਤਿਰਭਸਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਸਂਯਤ੍ਤਾਤ੍ ਰੋਹਿਣੀਸੁਤਃ । ਅਹਨ੍ ਪਰਿਘਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਪਸ਼ੂਨਿਵ ਮृਗਾਧਿਪਃ

ਫਿਰ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਗੜ੍ਹਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨੇਦੁਰ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਾਦ੍ਯਾ ਵਿਭੂਤਯਃ । ਪੁष੍ਪੈਃ ਕਿਰਨ੍ਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਨਨृਤੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ

ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੁੰਨ-ਡੁੰਨ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ।

ਤੇषਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਹृਨ੍ਮਰਣਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਰਾਭੀਯੁਰ੍ਵਿਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸ਼ੀਰ੍षਾਣ੍ਯਸ਼੍ਰੁਵਿਲੋਚਨਾਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਸਿਰ ਪੀਟਦੀਆਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਥੇ ਆ ਗਈਆਂ।

ਸ਼ਯਾਨਾਨ੍ ਨ੍ਵੀਰਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਪਤੀਨ੍ ਆਲਿਙ੍‌ਗ੍ਯ ਸ਼ੋਚਤੀਃ । ਵਿਲੇਪੁਃ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਨਾਰ੍ਯੋ ਵਿਸृਜਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਹੁਃ ਸ਼ੁਚਃ

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਟਾਂ 'ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੋਈਆਂ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡਦੀਆਂ।

ਹਾ ਨਾਥ ਪ੍ਰਿਯ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਕਰੁਣਾਨਾਥਵਤ੍ਸਲ । ਤ੍ਵਯਾ ਹਤੇਨ ਨਿਹਤਾ ਵਯਂ ਤੇ ਸਗृਹਪ੍ਰਜਾਃ

'ਹਾਏ, ਸਾਥੀ, ਪਿਆਰੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ! ਤੇਰੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਘਰ-ਪ੍ਰਜਾ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।'

ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਪਤ੍ਯਾ ਪੁਰੀਯਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ ਵਯਮਿਵ ਨਿਵृਤ੍ਤੋਤ੍ਸਵਮਙ੍‌ਗਲਾ

'ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਪਤੀ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਡੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਤੇਹ-ਉਤਸਵ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਮੁੱਕ ਗਈ।'

ਅਨਾਗਸਾਂ ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਦ੍ਰੋਹਮੁਲ੍ਬਣਮ੍ । ਤੇਨੇਮਾਂ ਭੋ ਦਸ਼ਾਂ ਨੀਤੋ ਭੂਤਧ੍ਰੁਕ੍ ਕੋ ਲਭੇਤ ਸ਼ਮ੍

'ਤੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਕੌਣ ਚੈਨ ਪਾ ਸਕਦਾ?'

ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਹ ਭੂਤਾਨਾਂ ਏष ਹਿ ਪ੍ਰਭਵਾਪ੍ਯਯਃ । ਗੋਪ੍ਤਾ ਚ ਤਦਵਧ੍ਯਾਯੀ ਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸੁਖਮੇਧਤੇ

ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਯੋषਿਤ ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਲੋਕਭਾਵਨਃ । ਯਾਮਾਹੁਰ੍ਲੌਕਿਕੀਂ ਸਂਸ੍ਥਾਂ ਹਤਾਨਾਂ ਸਮਕਾਰਯਤ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਨੇ ਰਾਜਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਚੈਵ ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾਥ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਵਵਨ੍ਦਾਤੇ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪਾਦਯੋਃ

ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਲਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।