ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਾਵਃ ਸਪਾਲਾ ਏਤੇਨ ਦਾਵਾਗ੍ਨੇਃ ਪਰਿਮੋਚਿਤਾਃ । ਕਾਲਿਯੋ ਦਮਿਤਃ ਸਰ੍ਪ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਮਦਃ ਕृਤਃ

ਇਸ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖੇਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ, ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ।

ਸਪ੍ਤਾਹਮੇਕਹਸ੍ਤੇਨ ਧृਤੋऽਦ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੋऽਮੁਨਾ । ਵਰ੍षਵਾਤਾਸ਼ਨਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਂ ਚ ਗੋਕੁਲਮ੍

ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਵਰਖਾ, ਹਵਾ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਗੋਕੁਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਗੋਪ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮੁਦਿਤ ਹਸਿਤਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੁਖਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਾਂਸ੍ਤਾਪਾਨ੍ ਤਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਦਾ

ਗੋਪੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਤੱਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ।

ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨੇਨ ਵਂਸ਼ੋऽਯਂ ਯਦੋਃ ਸੁਬਹੁਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਯਸ਼ੋ ਮਹਤ੍ਵਂ ਚ ਲਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੀਆ, ਮਾਣਯੋਗ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅਯਂ ਚਾਸ੍ਯਾਗ੍ਰਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬੋ ਨਿਹਤੋ ਯੇਨ ਵਤ੍ਸਕੋ ਯੇ ਬਕਾਦਯਃ

ਇਹ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਸੋਹਣਾ ਰਾਮ, ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭ, ਵਤਸਕ, ਬਕ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।

ਜਨੇष੍ਵੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇषੁ ਤੂਰ੍ਯੇषੁ ਨਿਨਦਤ੍ਸੁ ਚ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਸਮਾਭਾष੍ਯ ਚਾਣੂਰੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਜਦ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਚਾਣੂਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਹੇ ਨਨ੍ਦਸੂਨੋ ਹੇ ਰਾਮ ਭਵਨ੍ਤੌ ਵੀਰਸਂਮਤੌ । ਨਿਯੁਦ੍ਧਕੁਸ਼ਲੌ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਾऽऽਹੂਤੌ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਣਾ

ਹੇ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿਯਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਵਿਪਰੀਤ ਮਤੋऽਨ੍ਯਥਾ

ਜਦ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ — ਚਾਹੇ ਮਨ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਲਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਗੋਪਾ ਵਤ੍ਸਪਾਲਾ ਯਥਾ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਵਨੇषੁ ਮਲ੍ਲਯੁਦ੍ਧੇਨ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਰਯਨ੍ਤਿ ਗਾਃ

ਗਵਾਲ ਤੇ ਵੱਛੇ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਯੂਯਂ ਵਯਂ ਚ ਕਰਵਾਮ ਹੇ । ਭੂਤਾਨਿ ਨਃ ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਯੋ ਨृਪਃ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੋਸਤੋ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕृष੍ਣੋ ਦੇਸ਼ਕਾਲੋਚਿਤਂ ਵਚਃ । ਨਿਯੁਦ੍ਧਮਾਤ੍ਮਨੋऽਭੀष੍ਟਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋऽਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਚ

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰਜਾ ਭੋਜਪਤੇਰਸ੍ਯ ਵਯਂ ਚਾਪਿ ਵਨੇਚਰਾਃ । ਕਰਵਾਮ ਪ੍ਰਿਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਨ੍ਨਃ ਪਰਮਨੁਗ੍ਰਹਃ

ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ। ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।

ਬਾਲਾ ਵਯਂ ਤੁਲ੍ਯਬਲੈਃ ਕ੍ਰੀਡਿष੍ਯਾਮੋ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਭਵੇਨ੍ਨਿਯੁਦ੍ਧਂ ਮਾਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਮਲ੍ਲ ਸਭਾਸਦਃ

ਅਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਬਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ। ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੱਲਾ ਸਭਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾ ਰਹੇ।

ਚਾਣੂਰ ਉਵਾਚ - ਨ ਬਾਲੋ ਨ ਕਿਸ਼ੋਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬਲਸ਼੍ਚ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਃ । ਲੀਲਯੇਭੋ ਹਤੋ ਯੇਨ ਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਿਪਸਤ੍ਤ੍ਵਭृਤ੍

ਚਾਣੂਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਵਦ੍‍ਭ੍ਯਾਂ ਬਲਿਭਿਃ ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਨਾਨਯੋऽਤ੍ਰ ਵੈ । ਮਯਿ ਵਿਕ੍ਰਮ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯ ਬਲੇਨ ਸਹ ਮੁष੍ਟਿਕਃ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬਚਾਵਾ ਨਹੀਂ। ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਬਲਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਤੇ ਮੈਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਬਲ ਅਜ਼ਮਾਵਾਂ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਵਧੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਕੁਵਲਯਾਪੀੜ ਦਾ ਬਧ' ਨਾਂ ਚੌਂਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਚਾਣੂਰਮੁष੍ਟਿਕਾਦੀਨਾਂ ਮਲ੍ਲਾਨਾਂ ਨਿਧਨਂ ਕਂਸਸ੍ਯ ਵਧਸ਼੍ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਵਂ ਚਰ੍ਚਿਤਸਙ੍‌ਕਲ੍ਪੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਆਸਸਾਦਾਥ ਚਣੂਰਂ ਮੁष੍ਟਿਕਂ ਰੋਹਿਣੀਸੁਤਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਣੂਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਵਲ ਵਧੇ।

ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਹਸ੍ਤਯੋਰ੍ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਦ੍‍ਭ੍ਯਾਮੇਵ ਚ ਪਾਦਯੋਃ । ਵਿਚਕਰ੍षਤੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਿਜਿਗੀषਯਾ

ਉਹ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਅਰਤ੍‍ਨੀ ਦ੍ਵੇ ਅਰਤ੍‍ਨਿਭ੍ਯਾਂ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਜਾਨੁਨੀ । ਸ਼ਿਰਃ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੋਰਸੋਰਸ੍ਤੌ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਅਭਿਜਘ੍ਨਤੁਃ

ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਗੋਡਿਆਂ, ਸਿਰਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਪਰਿਭ੍ਰਾਮਣਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਪਰਿਰਮ੍ਭਾਵਪਾਤਨੈਃ । ਉਤ੍ਸਰ੍ਪਣਾਪਸਰ੍ਪਣੈਃ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰੁਨ੍ਧਤਾਮ੍

ਘੁੰਮਣ, ਝੂਠੇ ਹਿਲਾਵੇ, ਗਲਵੱਕੜ, ਸੁੱਟਣ, ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਰਹੇ।

ਉਤ੍ਥਾਪਨੈਰੁਨ੍ਨਯਨੈਃ ਚਾਲਨੈਃ ਸ੍ਥਾਪਨੈਰਪਿ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਜਿਗੀषਨ੍ਤੌ ਅਪਚਕ੍ਰਤੁਰਾਤ੍ਮਨਃ

ਉਠਾਉਣ, ਚੁੱਕਣ, ਹਿਲਾਉਣ ਤੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਤਦ੍‍ਬਲਾਬਲਵਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਮੇਤਾਃ ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਃ । ਊਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਰਾਜਨ੍ ਸਾਨੁਕਮ੍ਪਾ ਵਰੂਥਸ਼ਃ

ਇਹ ਬਲ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਾਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਰਾਜਨ, ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ, ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।

ਮਹਾਨਯਂ ਬਤਾਧਰ੍ਮ ਏषਾਂ ਰਾਜਸਭਾਸਦਾਮ੍ । ਯੇ ਬਲਾਬਲਵਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਰਾਜ੍ਞੋऽਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਃ

ਹਾਏ, ਇਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਬਲ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਾਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕ੍ਵ ਵਜ੍ਰਸਾਰਸਰ੍ਵਾਙ੍‌ਗੌ ਮਲ੍ਲੌ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸਨ੍ਨਿਭੌ । ਕ੍ਵ ਚਾਤਿਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍‌ਗੌ ਕਿਸ਼ੋਰੌ ਨਾਪ੍ਤਯੌਵਨੌ

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਹ ਮੁੱਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਨ ਤੇ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਏ।

ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮਾਜਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਤ੍ਰਾਧਰ੍ਮਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ ਨ ਸ੍ਥੇਯਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਥੇ ਅਨਿਆਇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਨ ਸਭਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਭ੍ਯਦੋषਾਨ੍ ਅਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ । ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਵਿਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨਜ੍ਞੋ ਨਰਃ ਕਿਲ੍ਬਿषਮਸ਼੍ਨੁਤੇ

ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ, ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੇ ਅਗਿਆਨੀ ਬੰਦਾ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਜਾਂ ਬੋਲ ਪਏ, ਉਹ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਲ੍ਗਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਭਿਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਦਨਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰਮਵਾਰ੍ਯੁਪ੍ਤਂ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਮਿਵਾਮ੍ਬੁਭਿਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁੱਖ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ ਦਾ ਕੋਸਾ।

ਕਿਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮੁਖਮਾਤਾਮ੍ਰਲੋਚਨਮ੍ । ਮੁष੍ਟਿਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਮਰ੍षਂ ਹਾਸਸਂਰਮ੍ਭਸ਼ੋਭਿਤਮ੍

ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੰਬੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਸੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹਨ?

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਪੁਣ੍ਯਾ ਬਤ ਵ੍ਰਜਭੁਵੋ ਯਦਯਂ ਨृਲਿਙ੍‌ਗ ਗੂਢਃ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषੋ ਵਨਚਿਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਃ । ਗਾਃ ਪਾਲਯਨ੍ਸਹਬਲਃ ਕ੍ਵਣਯਂਸ਼੍ਚ ਵੇਣੁਂ ਵਿਕ੍ਰੀਦਯਾਞ੍ਚਤਿ ਗਿਰਿਤ੍ਰਰਮਾਰ੍ਚਿਤਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਃ

ਵਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਾਕਈ ਵਧੀਅਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ, ਵਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।