ਮृਤਕਂ ਦ੍ਵਿਪਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦਨ੍ਤਪਾਣਿਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਅਂਸਨ੍ਯਸ੍ਤਵਿषਾਣੋऽਸृਙ੍ ਮਦਬਿਨ੍ਦੁਭਿਰਙ੍ਕਿਤਃ । ਵਿਰੂਢਸ੍ਵੇਦਕਣਿਕਾ ਵਦਨਾਮ੍ਬੁਰੁਹੋ ਬਭੌ
ਮ੍ਰਿਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੰਦ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਦੰਦ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਲਹੂ ਤੇ ਮਦ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵृਤੌ ਗੋਪੈਃ ਕਤਿਪਯੈਃ ਬਲਦੇਵਜਨਾਰ੍ਦਨੌ । ਰਙ੍ਗਂ ਵਿਵਿਸ਼ਤੂ ਰਾਜਨ੍ ਗਜਦਨ੍ਤਵਰਾਯੁਧੌ
ਕੁਝ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਲਦੇਵ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਰਾਜਨ।
( ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤ ) ਮਲ੍ਲਾਨਾਮਸ਼ਨਿਰ੍ਨृਣਾਂ ਨਰਵਰਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ੍ਮਰੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਗੋਪਾਨਾਂ ਸ੍ਵਜਨੋऽਸਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭੁਜਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ । ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭੋਜਪਤੇਰ੍ਵਿਰਾਡਵਿਦੁषਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਂ ਯੋਗਿਨਾਂ । ਵृष੍ਣੀਨਾਂ ਪਰਦੇਵਤੇਤਿ ਵਿਦਿਤੋ ਰਙ੍ਗਂ ਗਤਃ ਸਾਗ੍ਰਜਃ
ਮੱਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕਾਮਦੇਵ, ਗਵਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ, ਮਾੜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਬੱਚਾ, ਭੋਜ ਰਾਜੇ ਲਈ ਮੌਤ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਰੂਪ, ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ ਸੱਚਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ — ਇੰਝ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਹਤਂ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਵਪਿ ਦੁਰ੍ਜਯੌ । ਕਂਸੋ ਮਨਸ੍ਵ੍ਯਪਿ ਤਦਾ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਵਿਵਿਜੇ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਕੁਵਲਯਾਪੀੜ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਜਿੱਤ ਵੀ, ਉਹ ਦਿਲੇਰ ਕੰਸ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਿਆ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤੌ ਰੇਜਤੂ ਰਙ੍ਗਗਤੌ ਮਹਾਭੁਜੌ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੇषਾਭਰਣਸ੍ਰਗਮ੍ਬਰੌ । ਯਥਾ ਨਟਾਵੁਤ੍ਤਮਵੇषਧਾਰਿਣੌ ਮਨਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਪ੍ਰਭਯਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਨਟ ਵਧੀਆ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਖਿੱਚ ਲਏ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਵੁਤ੍ਤਮਪੂਰੁषੌ ਜਨਾ ਮਞ੍ਚਸ੍ਥਿਤਾ ਨਾਗਰਰਾष੍ਟ੍ਰਕਾ ਨृਪ । ਪ੍ਰਹਰ੍षਵੇਗੋਤ੍ਕਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਨਨਾਃ ਪਪੁਰ੍ਨ ਤृਪ੍ਤਾ ਨਯਨੈਸ੍ਤਦਾਨਨਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੰਚਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਪਿਬਨ੍ਤ ਇਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲਿਹਨ੍ਤ ਇਵ ਜਿਹ੍ਵਯਾ । ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਤ ਇਵ ਨਾਸਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਲਿष੍ਯਨ੍ਤ ਇਵ ਬਾਹੁਭਿਃ
ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਜਾਪਦੇ, ਜੀਭ ਨਾਲ ਚਾਟਦੇ, ਨੱਕ ਨਾਲ ਸੁੰਘਦੇ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦੇ।
ਊਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਤੇ ਵੈ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਰੂਪਗੁਣਮਾਧੁਰ੍ਯ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਸ੍ਮਾਰਿਤਾ ਇਵ
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਰੂਪ, ਸੁਭਾ, ਮਿੱਠਾਸ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਏਤੌ ਭਗਵਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਹਰੇਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਹਿ । ਅਵਤੀਰ੍ਣਾਵਿਹਾਂਸ਼ੇਨ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਹਰਿ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਉਤਰ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
ਏष ਵੈ ਕਿਲ ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਜਾਤੋ ਨੀਤਸ਼੍ਚ ਗੋਕੁਲਮ੍ । ਕਾਲਮੇਤਂ ਵਸਨ੍ ਗੂਢੋ ਵਵृਧੇ ਨਨ੍ਦਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮੇ, ਫਿਰ ਗੋਕੁਲ ਲਿਜਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਲੁਕ ਕੇ ਇਹ ਸਮਾਂ ਗੁਜਾਰਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵਧੇ।
ਪੂਤਨਾਨੇਨ ਨੀਤਾਨ੍ਤਂ ਚਕ੍ਰਵਾਤਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੌ ਗੁਹ੍ਯਕਃ ਕੇਸ਼ੀ ਧੇਨੁਕੋऽਨ੍ਯੇ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਃ
ਇਸ ਨੇ ਪੂਤਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਚਕਰਵਾਤ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਰਜੁਨ ਗੁਹ੍ਯਕ, ਕੇਸ਼ੀ, ਧੇਨੁਕ ਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ।
ਗਾਵਃ ਸਪਾਲਾ ਏਤੇਨ ਦਾਵਾਗ੍ਨੇਃ ਪਰਿਮੋਚਿਤਾਃ । ਕਾਲਿਯੋ ਦਮਿਤਃ ਸਰ੍ਪ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਮਦਃ ਕृਤਃ
ਇਸ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖੇਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ, ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹਮੇਕਹਸ੍ਤੇਨ ਧृਤੋऽਦ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੋऽਮੁਨਾ । ਵਰ੍षਵਾਤਾਸ਼ਨਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਂ ਚ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਵਰਖਾ, ਹਵਾ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਗੋਕੁਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਗੋਪ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮੁਦਿਤ ਹਸਿਤਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੁਖਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਾਂਸ੍ਤਾਪਾਨ੍ ਤਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਦਾ
ਗੋਪੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਤੱਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ।
ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨੇਨ ਵਂਸ਼ੋऽਯਂ ਯਦੋਃ ਸੁਬਹੁਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਯਸ਼ੋ ਮਹਤ੍ਵਂ ਚ ਲਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੀਆ, ਮਾਣਯੋਗ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਯਂ ਚਾਸ੍ਯਾਗ੍ਰਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬੋ ਨਿਹਤੋ ਯੇਨ ਵਤ੍ਸਕੋ ਯੇ ਬਕਾਦਯਃ
ਇਹ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਸੋਹਣਾ ਰਾਮ, ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭ, ਵਤਸਕ, ਬਕ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਜਨੇष੍ਵੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇषੁ ਤੂਰ੍ਯੇषੁ ਨਿਨਦਤ੍ਸੁ ਚ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਸਮਾਭਾष੍ਯ ਚਾਣੂਰੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਚਾਣੂਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਹੇ ਨਨ੍ਦਸੂਨੋ ਹੇ ਰਾਮ ਭਵਨ੍ਤੌ ਵੀਰਸਂਮਤੌ । ਨਿਯੁਦ੍ਧਕੁਸ਼ਲੌ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਾऽऽਹੂਤੌ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਣਾ
ਹੇ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਵਿਪਰੀਤ ਮਤੋऽਨ੍ਯਥਾ
ਜਦ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ — ਚਾਹੇ ਮਨ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਲਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਗੋਪਾ ਵਤ੍ਸਪਾਲਾ ਯਥਾ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਵਨੇषੁ ਮਲ੍ਲਯੁਦ੍ਧੇਨ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਰਯਨ੍ਤਿ ਗਾਃ
ਗਵਾਲ ਤੇ ਵੱਛੇ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਯੂਯਂ ਵਯਂ ਚ ਕਰਵਾਮ ਹੇ । ਭੂਤਾਨਿ ਨਃ ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਯੋ ਨृਪਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੋਸਤੋ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕृष੍ਣੋ ਦੇਸ਼ਕਾਲੋਚਿਤਂ ਵਚਃ । ਨਿਯੁਦ੍ਧਮਾਤ੍ਮਨੋऽਭੀष੍ਟਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋऽਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਜਾ ਭੋਜਪਤੇਰਸ੍ਯ ਵਯਂ ਚਾਪਿ ਵਨੇਚਰਾਃ । ਕਰਵਾਮ ਪ੍ਰਿਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਨ੍ਨਃ ਪਰਮਨੁਗ੍ਰਹਃ
ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ। ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।
ਬਾਲਾ ਵਯਂ ਤੁਲ੍ਯਬਲੈਃ ਕ੍ਰੀਡਿष੍ਯਾਮੋ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਭਵੇਨ੍ਨਿਯੁਦ੍ਧਂ ਮਾਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਮਲ੍ਲ ਸਭਾਸਦਃ
ਅਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਬਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ। ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੱਲਾ ਸਭਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾ ਰਹੇ।
ਚਾਣੂਰ ਉਵਾਚ - ਨ ਬਾਲੋ ਨ ਕਿਸ਼ੋਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬਲਸ਼੍ਚ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਃ । ਲੀਲਯੇਭੋ ਹਤੋ ਯੇਨ ਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਿਪਸਤ੍ਤ੍ਵਭृਤ੍
ਚਾਣੂਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਬਲਿਭਿਃ ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਨਾਨਯੋऽਤ੍ਰ ਵੈ । ਮਯਿ ਵਿਕ੍ਰਮ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯ ਬਲੇਨ ਸਹ ਮੁष੍ਟਿਕਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬਚਾਵਾ ਨਹੀਂ। ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਬਲਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਤੇ ਮੈਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਬਲ ਅਜ਼ਮਾਵਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਵਧੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਕੁਵਲਯਾਪੀੜ ਦਾ ਬਧ' ਨਾਂ ਚੌਂਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਚਾਣੂਰਮੁष੍ਟਿਕਾਦੀਨਾਂ ਮਲ੍ਲਾਨਾਂ ਨਿਧਨਂ ਕਂਸਸ੍ਯ ਵਧਸ਼੍ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਵਂ ਚਰ੍ਚਿਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਆਸਸਾਦਾਥ ਚਣੂਰਂ ਮੁष੍ਟਿਕਂ ਰੋਹਿਣੀਸੁਤਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਣੂਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਵਲ ਵਧੇ।
ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਹਸ੍ਤਯੋਰ੍ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮੇਵ ਚ ਪਾਦਯੋਃ । ਵਿਚਕਰ੍षਤੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਿਜਿਗੀषਯਾ
ਉਹ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਰਤ੍ਨੀ ਦ੍ਵੇ ਅਰਤ੍ਨਿਭ੍ਯਾਂ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਜਾਨੁਨੀ । ਸ਼ਿਰਃ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੋਰਸੋਰਸ੍ਤੌ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਅਭਿਜਘ੍ਨਤੁਃ
ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਗੋਡਿਆਂ, ਸਿਰਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।