ਰਙ੍ਗਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਗਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਂ ਕृष੍ਣੋऽਮ੍ਬष੍ਠਪ੍ਰਚੋਦਿਤਮ੍
ਰੰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ ਹਾਥੀ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਕਰਂ ਸ਼ੌਰਿਃ ਸਮੁਹ੍ਯ ਕੁਟਿਲਾਲਕਾਨ੍ । ਉਵਾਚ ਹਸ੍ਤਿਪਂ ਵਾਚਾ ਮੇਘਨਾਦਗਭੀਰਯਾ
ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਟਕਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੰਕੜ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ।
ਅਮ੍ਬष੍ਠਾਮ੍ਬष੍ਠ ਮਾਰ੍ਗਂ ਨੌ ਦੇਹ੍ਯਪਕ੍ਰਮ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ । ਨੋ ਚੇਤ੍ਸਕੁਞ੍ਜਰਂ ਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਨਯਾਮਿ ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇ ਦੇ ਅਤੇ ਵਕਤ ਨਾ ਗਵਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਆਂਗਾ।
ਏਵਂ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੋऽਮ੍ਬष੍ਠਃ ਕੁਪਿਤਃ ਕੋਪਿਤਂ ਗਜਮ੍ । ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਕृष੍ਣਾਯ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕ ਯਮੋਪਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾਂਟਿਆ ਗਿਆ ਹਾਥੀ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਰੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਕਰੇਣ ਤਰਸਾਗ੍ਰਹੀਤ੍ । ਕਰਾਦ੍ ਵਿਗਲਿਤਃ ਸੋऽਮੁਂ ਨਿਹਤ੍ਯਾਙ੍ਘ੍ਰਿष੍ਵਲੀਯਤ
ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੂੰਡ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਫੜ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ।
ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਮਚਕ੍ਸ਼ਾਣੋ ਘ੍ਰਾਣਦृष੍ਟਿਃ ਸ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਪਰਾਮृਸ਼ਤ੍ ਪੁष੍ਕਰੇਣ ਸ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਹਾਥੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਘੁੰਘਣੀ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੂੰਡ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਫੜ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।
ਪੁਚ੍ਛੇ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਾਤਿਬਲਂ ਧਨੁषਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍ । ਵਿਚਕਰ੍ष ਯਥਾ ਨਾਗਂ ਸੁਪਰ੍ਣ ਇਵ ਲੀਲਯਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਪੂੰਛ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਚੀਸ ਧਨੁਸ਼ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਘਸੀਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਪਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤਮਾਨੇਨ ਸਵ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋऽਚ੍ਯੁਤਃ । ਬਭ੍ਰਾਮ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣੇਨ ਗੋਵਤ੍ਸੇਨੇਵ ਬਾਲਕਃ
ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਖੱਬੇ, ਕਦੇ ਸੱਜੇ ਘੁੰਮਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਗੋਵਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋऽਭਿਮਖਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾऽऽਹਤ੍ਯ ਵਾਰਣਮ੍ । ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਮਾਨਃ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਫਿਰ, ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਛੂਹਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ ਧਾਵਨ੍ ਕ੍ਰੀਡਯਾ ਭੂਮੌ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਃ । ਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਨ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੋऽਹਨਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮ੍
ਹਾਥੀ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਫ਼ੌਰਨ ਉੱਠ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਸ੍ਵਵਿਕ੍ਰਮੇ ਪ੍ਰਤਿਹਤੇ ਕੁਂਜਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਤ੍ਯਮਰ੍षਿਤਃ । ਚੋਦ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹਾਮਾਤ੍ਰੈਃ ਕृष੍ਣਮਭ੍ਯਦ੍ਰਵਦ੍ ਰੁषਾ
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੋਕੀ ਗਈ, ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਨਿਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ ਹਸ੍ਤਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ
ਜਦ ਹਾਥੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੂੰਡ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤਿਤਸ੍ਯ ਪਦਾऽऽਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਲੀਲਯਾ । ਦਨ੍ਤਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤੇਨੇਭਂ ਹਸ੍ਤਿਪਾਂਸ਼੍ਚਾਹਨਦ੍ਧਰਿਃ
ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਦੰਦ ਉਖਾੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਮृਤਕਂ ਦ੍ਵਿਪਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦਨ੍ਤਪਾਣਿਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਅਂਸਨ੍ਯਸ੍ਤਵਿषਾਣੋऽਸृਙ੍ ਮਦਬਿਨ੍ਦੁਭਿਰਙ੍ਕਿਤਃ । ਵਿਰੂਢਸ੍ਵੇਦਕਣਿਕਾ ਵਦਨਾਮ੍ਬੁਰੁਹੋ ਬਭੌ
ਮ੍ਰਿਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੰਦ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਦੰਦ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਲਹੂ ਤੇ ਮਦ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵृਤੌ ਗੋਪੈਃ ਕਤਿਪਯੈਃ ਬਲਦੇਵਜਨਾਰ੍ਦਨੌ । ਰਙ੍ਗਂ ਵਿਵਿਸ਼ਤੂ ਰਾਜਨ੍ ਗਜਦਨ੍ਤਵਰਾਯੁਧੌ
ਕੁਝ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਲਦੇਵ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਰਾਜਨ।
( ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤ ) ਮਲ੍ਲਾਨਾਮਸ਼ਨਿਰ੍ਨृਣਾਂ ਨਰਵਰਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ੍ਮਰੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਗੋਪਾਨਾਂ ਸ੍ਵਜਨੋऽਸਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭੁਜਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ । ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭੋਜਪਤੇਰ੍ਵਿਰਾਡਵਿਦੁषਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਂ ਯੋਗਿਨਾਂ । ਵृष੍ਣੀਨਾਂ ਪਰਦੇਵਤੇਤਿ ਵਿਦਿਤੋ ਰਙ੍ਗਂ ਗਤਃ ਸਾਗ੍ਰਜਃ
ਮੱਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕਾਮਦੇਵ, ਗਵਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ, ਮਾੜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਬੱਚਾ, ਭੋਜ ਰਾਜੇ ਲਈ ਮੌਤ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਰੂਪ, ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ ਸੱਚਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ — ਇੰਝ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਹਤਂ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਵਪਿ ਦੁਰ੍ਜਯੌ । ਕਂਸੋ ਮਨਸ੍ਵ੍ਯਪਿ ਤਦਾ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਵਿਵਿਜੇ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਕੁਵਲਯਾਪੀੜ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਜਿੱਤ ਵੀ, ਉਹ ਦਿਲੇਰ ਕੰਸ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਿਆ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤੌ ਰੇਜਤੂ ਰਙ੍ਗਗਤੌ ਮਹਾਭੁਜੌ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੇषਾਭਰਣਸ੍ਰਗਮ੍ਬਰੌ । ਯਥਾ ਨਟਾਵੁਤ੍ਤਮਵੇषਧਾਰਿਣੌ ਮਨਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਪ੍ਰਭਯਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਨਟ ਵਧੀਆ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਖਿੱਚ ਲਏ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਵੁਤ੍ਤਮਪੂਰੁषੌ ਜਨਾ ਮਞ੍ਚਸ੍ਥਿਤਾ ਨਾਗਰਰਾष੍ਟ੍ਰਕਾ ਨृਪ । ਪ੍ਰਹਰ੍षਵੇਗੋਤ੍ਕਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਨਨਾਃ ਪਪੁਰ੍ਨ ਤृਪ੍ਤਾ ਨਯਨੈਸ੍ਤਦਾਨਨਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੰਚਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਪਿਬਨ੍ਤ ਇਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲਿਹਨ੍ਤ ਇਵ ਜਿਹ੍ਵਯਾ । ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਤ ਇਵ ਨਾਸਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਲਿष੍ਯਨ੍ਤ ਇਵ ਬਾਹੁਭਿਃ
ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਜਾਪਦੇ, ਜੀਭ ਨਾਲ ਚਾਟਦੇ, ਨੱਕ ਨਾਲ ਸੁੰਘਦੇ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦੇ।
ਊਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਤੇ ਵੈ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਰੂਪਗੁਣਮਾਧੁਰ੍ਯ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਸ੍ਮਾਰਿਤਾ ਇਵ
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਰੂਪ, ਸੁਭਾ, ਮਿੱਠਾਸ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਏਤੌ ਭਗਵਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਹਰੇਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਹਿ । ਅਵਤੀਰ੍ਣਾਵਿਹਾਂਸ਼ੇਨ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਹਰਿ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਉਤਰ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
ਏष ਵੈ ਕਿਲ ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਜਾਤੋ ਨੀਤਸ਼੍ਚ ਗੋਕੁਲਮ੍ । ਕਾਲਮੇਤਂ ਵਸਨ੍ ਗੂਢੋ ਵਵृਧੇ ਨਨ੍ਦਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮੇ, ਫਿਰ ਗੋਕੁਲ ਲਿਜਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਲੁਕ ਕੇ ਇਹ ਸਮਾਂ ਗੁਜਾਰਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵਧੇ।
ਪੂਤਨਾਨੇਨ ਨੀਤਾਨ੍ਤਂ ਚਕ੍ਰਵਾਤਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੌ ਗੁਹ੍ਯਕਃ ਕੇਸ਼ੀ ਧੇਨੁਕੋऽਨ੍ਯੇ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਃ
ਇਸ ਨੇ ਪੂਤਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਚਕਰਵਾਤ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਰਜੁਨ ਗੁਹ੍ਯਕ, ਕੇਸ਼ੀ, ਧੇਨੁਕ ਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ।
ਗਾਵਃ ਸਪਾਲਾ ਏਤੇਨ ਦਾਵਾਗ੍ਨੇਃ ਪਰਿਮੋਚਿਤਾਃ । ਕਾਲਿਯੋ ਦਮਿਤਃ ਸਰ੍ਪ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਮਦਃ ਕृਤਃ
ਇਸ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖੇਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ, ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹਮੇਕਹਸ੍ਤੇਨ ਧृਤੋऽਦ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੋऽਮੁਨਾ । ਵਰ੍षਵਾਤਾਸ਼ਨਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਂ ਚ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਵਰਖਾ, ਹਵਾ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਗੋਕੁਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਗੋਪ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮੁਦਿਤ ਹਸਿਤਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੁਖਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਾਂਸ੍ਤਾਪਾਨ੍ ਤਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਦਾ
ਗੋਪੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਤੱਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ।
ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨੇਨ ਵਂਸ਼ੋऽਯਂ ਯਦੋਃ ਸੁਬਹੁਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਯਸ਼ੋ ਮਹਤ੍ਵਂ ਚ ਲਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੀਆ, ਮਾਣਯੋਗ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਯਂ ਚਾਸ੍ਯਾਗ੍ਰਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ । ਪ੍ਰਲਮ੍ਬੋ ਨਿਹਤੋ ਯੇਨ ਵਤ੍ਸਕੋ ਯੇ ਬਕਾਦਯਃ
ਇਹ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਸੋਹਣਾ ਰਾਮ, ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭ, ਵਤਸਕ, ਬਕ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਜਨੇष੍ਵੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇषੁ ਤੂਰ੍ਯੇषੁ ਨਿਨਦਤ੍ਸੁ ਚ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਸਮਾਭਾष੍ਯ ਚਾਣੂਰੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਚਾਣੂਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।