ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤਃ ਪੌਰਾਨ੍ ਪृਚ੍ਛਮਾਨੋ ਧਨੁषਃ ਸ੍ਥਾਨਮਚ੍ਯੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦਦृਸ਼ੇ ਧਨੁਰੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਇਵਾਦ੍‍ਭੁਤਮ੍

ਫਿਰ, ਅਚੂਤ ਨੇ ਸ਼ਹਰੀਆਂ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਜੋਬਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖਿਆ।

ਪੁਰੁषੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਂ ਅਰ੍ਚਿਤਂ ਪਰਮਰ੍ਦ੍ਧਿਮਤ੍ । ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ਨृਭਿਃ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਧਨੁਰਾਦਦੇ

ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੋਕਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਜਬਰਦਸਤੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਕਰੇਣ ਵਾਮੇਨ ਸਲੀਲਮੁਦ੍‌ਧृਤਂ ਸਜ੍ਯਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿषੇਣ ਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਨृਣਾਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਪ੍ਰਬਭਞ੍ਜ ਮਧ੍ਯਤੋ ਯਥੇਕ੍ਸ਼ੁਦਣ੍ਡਂ ਮਦਕਰ੍ਯੁਰੁਕ੍ਰਮਃ

ਉਸ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਤੰਦ ਚੜਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਮੱਧ ਵਿਚੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਗੰਨੇ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋੜਦਾ ਹੈ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਧਨੁषੋ ਭਜ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਖਂ ਰੋਦਸੀ ਦਿਸ਼ਃ । ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਂਸਸ੍ਤ੍ਰਾਸਮੁਪਾਗਮਤ੍

ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਂਸ ਡਰ ਗਿਆ।

ਤਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਾਨੁਚਰਂ ਕੁਪਿਤਾ ਆਤਤਾਯਿਨਃ । ਗृਹੀਤੁਕਾਮਾ ਆਵਵ੍ਰੁਃ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਵਧ੍ਯਤਾਮਿਤਿ

ਫਿਰ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਤੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੌੜੇ, 'ਫੜੋ! ਮਾਰੋ!' ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ।

ਅਥ ਤਾਨ੍ ਦੁਰਭਿਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਬਲਕੇਸ਼ਵੌ । ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੌ ਧਨ੍ਵਨ ਆਦਾਯ ਸ਼ਕਲੇ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਜਘ੍ਨਤੁਃ

ਜਦੋਂ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਰ ਭਰੀ ਨੀਅਤ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬਲਂ ਚ ਕਂਸਪ੍ਰਹਿਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲਾਮੁਖਾਤ੍ਤਤਃ । ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚੇਰਤੁਰ੍ਹृष੍ਟੌ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਰਸਮ੍ਪਦਃ

ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।

ਤਯੋਸ੍ਤਦਦ੍‍ਭੁਤਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਪੁਰਵਾਸਿਨਃ । ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਂ ਰੂਪਂ ਚ ਮੇਨਿਰੇ ਵਿਬੁਧੋਤ੍ਤਮੌ

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਚਮਕ, ਨਿਸ਼ਚਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ।

ਤਯੋਰ੍ਵਿਚਰਤੋਃ ਸ੍ਵੈਰਂ ਆਦਿਤ੍ਯੋऽਸ੍ਤਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਵृਤੌ ਗੋਪੈਃ ਪੁਰਾਚ੍ਛਕਟਮੀਯਤੁਃ

ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਨਮੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਲ ਆ ਗਏ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਗੋਪ੍ਯੋ ਮੁਕੁਨ੍ਦਵਿਗਮੇ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾ ਯਾ ਆਸ਼ਾਸਤਾਸ਼ਿष ऋਤਾ ਮਧੁਪੁਰ੍ਯਭੂਵਨ੍ । ਸਂਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪੁਰੁषਭੂषਣਗਾਤ੍ਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਹਿਤ੍ਵੇਤਰਾਨ੍ ਨੁ ਭਜਤਸ਼੍ਚਕਮੇऽਯਨਂ ਸ਼੍ਰੀਃ

ਗੋਪੀਆਂ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਮੰਗਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹਿਆ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਵਨਿਕ੍ਤਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਯੁਗਲੌ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਪਸੇਚਨਮ੍ । ਊषਤੁਸ੍ਤਾਂ ਸੁਖਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਂਸਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ।

ਕਂਸਸ੍ਤੁ ਧਨੁषੋ ਭਙ੍‌ਗਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸ੍ਵਬਲਸ੍ਯ ਚ । ਵਧਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਰਾਮਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਪਰਮ੍

ਕੰਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ, ਆਪਣੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਲੀਲਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਿਆ।

ਦੀਰ੍ਘਪ੍ਰਜਾਗਰੋ ਭੀਤੋ ਦੁਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਬਹੂਨ੍ਯਚष੍ਟੋਭਯਥਾ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਦੌਤ੍ਯਕਰਾਣਿ ਚ

ਉਹ ਲੰਬੀ ਜਾਗਣ ਵਾਲਾ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਮੌਤ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।

ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਵਸ਼ਿਰਸਃ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪੇ ਚ ਸਤ੍ਯਪਿ । ਅਸਤ੍ਯਪਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਚ ਦ੍ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਤਥਾ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪਰਛਾਈ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਵੇਖਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੋਹਰਾਂ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਤਾਰੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਰੇ ਤੇ ਠੱਗੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਤਿਸ਼੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣਘੋषਾਨੁਪਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਤੀਤਿਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਸ੍ਵਪਦਾਨਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍

ਉਹ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।

ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪ੍ਰੇਤਪਰਿष੍ਵਙ੍‌ਗਃ ਖਰਯਾਨਂ ਵਿषਾਦਨਮ੍ । ਯਾਯਾਨ੍ਨਲਦਮਾਲ੍ਯੇਕਃ ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤੋ ਦਿਗਮ੍ਬਰਃ

ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦਾ, ਗਧੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਨਲਦਾ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨਦਾ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨੰਗਾ ਫਿਰਦਾ।

ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਚੇਤ੍ਥਂ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਜਾਗਰਿਤਾਨਿ ਚ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਮਰਣਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਲੇਭੇ ਨ ਚਿਨ੍ਤਯਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਂ ਨਿਸ਼ਿ ਕੌਰਵ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯੇ ਚਾਦ੍‍ਭ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤੇ । ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਕਂਸੋ ਮਲ੍ਲਕ੍ਰੀਡਾਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍

ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਕੰਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮੱਲ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਮੇਲਾ ਕਰਵਾਇਆ।

ਆਨਰ੍ਚੁਃ ਪੁਰੁषਾ ਰਙ੍‌ਗਂ ਤੂਰ੍ਯਭੇਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਘ੍ਨਿਰੇ । ਮਞ੍ਚਾਸ਼੍ਚਾਲਙ੍‌ਕृਤਾਃ ਸ੍ਰਗ੍ਭਿਃ ਪਤਾਕਾਚੈਲਤੋਰਣੈਃ

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਖਾੜਾ ਸਜਾਇਆ, ਡੰਗਰ ਅਤੇ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ, ਮੰਚਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਝੰਡਿਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ ਤੇ ਗੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।

ਤੇषੁ ਪੌਰਾ ਜਾਨਪਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਯਥੋਪਜੋषਂ ਵਿਵਿਸ਼ੂ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਕृਤਾਸਨਾਃ

ਉਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੁਤਬੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰ ਆਏ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।

ਕਂਸਃ ਪਰਿਵृਤੋऽਮਾਤ੍ਯੈ ਰਾਜਮਞ੍ਚ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਮਣ੍ਡਲੇਸ਼੍ਵਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ

ਕੰਸ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜ ਮੰਚ ਤੇ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵਾਦ੍ਯਮਾਨੇਸੁ ਤੂਰ੍ਯੇषੁ ਮਲ੍ਲਤਾਲੋਤ੍ਤਰੇषੁ ਚ । ਮਲ੍ਲਾਃ ਸ੍ਵਲਙ੍‌ਕृਤਾਃ ਦृਪ੍ਤਾਃ ਸੋਪਾਧ੍ਯਾਯਾਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਨ੍

ਜਦੋਂ ਤੁਰਹੀਆਂ ਤੇ ਡੰਗਰ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੱਲਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਹਣੇ ਸਜ ਕੇ, ਗਰਵ ਨਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਆਏ।

ਚਾਣੂਰੋ ਮੁष੍ਟਿਕਃ ਕੂਤਃ ਸ਼ਲਸ੍ਤੋਸ਼ਲ ਏਵ ਚ । ਤ ਆਸੇਦੁਰੁਪਸ੍ਥਾਨਂ ਵਲ੍ਗੁਵਾਦ੍ਯਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾਃ

ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਕੂਤ, ਸ਼ਲ ਅਤੇ ਤੋਸ਼ਲ ਮੰਚ ਵੱਲ ਆਏ, ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਨਨ੍ਦਗੋਪਾਦਯੋ ਗੋਪਾ ਭੋਜਰਾਜਸਮਾਹੁਤਾਃ । ਨਿਵੇਦਿਤੋਪਾਯਨਾਸ੍ਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਞ੍ਚ ਆਵਿਸ਼ਨ੍

ਨੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗੋਪ ਅਤੇ ਹੋਜਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਹਫੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਮਲ੍ਲਰਙੋਪਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ 'ਮੱਲਾ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਣਨਾ' ਨਾਮਕ ਬਿਆਲੀ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।

ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਵਧਃ; ਭਗਵਤੋ ਮਲ੍ਲਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ; ਚਾਣੂਰੇਣਸਹ ਸਂਵਾਦਸ਼੍ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਕृਤਸ਼ੌਚੌ ਪਰਨ੍ਤਪ । ਮਲ੍ਲਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮੁਪੇਯਤੁਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕਰਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੱਲਾ ਰੰਗ ਦੇ ਡੰਬੂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਆ ਗਏ।

ਰਙ੍‌ਗਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਗਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਂ ਕृष੍ਣੋऽਮ੍ਬष੍ਠਪ੍ਰਚੋਦਿਤਮ੍

ਰੰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ ਹਾਥੀ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਕਰਂ ਸ਼ੌਰਿਃ ਸਮੁਹ੍ਯ ਕੁਟਿਲਾਲਕਾਨ੍ । ਉਵਾਚ ਹਸ੍ਤਿਪਂ ਵਾਚਾ ਮੇਘਨਾਦਗਭੀਰਯਾ

ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਟਕਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੰਕੜ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ।

ਅਮ੍ਬष੍ਠਾਮ੍ਬष੍ਠ ਮਾਰ੍ਗਂ ਨੌ ਦੇਹ੍ਯਪਕ੍ਰਮ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ । ਨੋ ਚੇਤ੍ਸਕੁਞ੍ਜਰਂ ਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਨਯਾਮਿ ਯਮਸਾਦਨਮ੍

ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇ ਦੇ ਅਤੇ ਵਕਤ ਨਾ ਗਵਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਆਂਗਾ।