( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਰੂਪਪੇਸ਼ਲਮਾਧੁਰ੍ਯ ਹਸਿਤਾਲਾਪਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ । ਧਰ੍षਿਤਾਤ੍ਮਾ ਦਦੌ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਂ ਉਭਯੋਰਨੁਲੇਪਨਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸੁਰਤ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਵ, ਹਾਸਾ, ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਗਾੜਾ ਲੇਪ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤਾਵਙ੍ਗਰਾਗੇਣ ਸ੍ਵਵਰ੍ਣੇਤਰਸ਼ੋਭਿਨਾ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਪਰਭਾਗੇਨ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭਾਤੇऽਨੁਰਞ੍ਜਿਤੌ
ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਚਮਕਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕੁਬ੍ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਵਕ੍ਰਾਂ ਰੁਚਿਰਾਨਨਾਮ੍ । ऋਜ੍ਵੀਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਫਲਮ੍
ਭਗਵਾਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਵਕਰਾ — ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ — ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਵਿਖਾਇਆ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪ੍ਰਪਦੇ ਦ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨ ਪਾਣਿਨਾ । ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚਿਬੁਕੇऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਉਦਨੀਨਮਦਚ੍ਯੁਤਃ
ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਦੀ ਉਲਟੀ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਠੋਡੀ ਉਠਾ ਕੇ, ਅਚੂਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸਰੀਰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਤਦਰ੍ਜੁਸਮਾਨਾਙ੍ਗੀ ਬृਹਚ੍ਛ੍ਰੋਣਿਪਯੋਧਰਾ । ਮੁਕੁਨ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਸਦ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾ
ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਤਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ ਬਣ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰੂਪਗੁਣੌਦਾਰ੍ਯ ਸਂਪਨ੍ਨਾ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰੀਯਾਨ੍ ਤਮਕृष੍ਯ ਸ੍ਮਯਨ੍ਤੀ ਜਾਤਹृਚ੍ਛਯਾ
ਰੂਪ, ਗੁਣ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਚੋਲਾ ਖਿੱਚਿਆ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਏਹਿ ਵੀਰ ਗृਹਂ ਯਾਮੋ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਿਹੋਤ੍ਸਹੇ । ਤ੍ਵਯੋਨ੍ਮਥਿਤਚਿਤ੍ਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸੀਦ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਆਓ, ਵੀਰ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਚਲੋ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਉਥਲ ਪਥਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ — ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨਃ ਕृष੍ਣੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ । ਮੁਖਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨੁਗਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਤਾਮੁਵਾਚ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਮੰਗੀ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਏष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗृਹਂ ਸੁਭ੍ਰੁ ਪੁਂਸਾਮਾਧਿਵਿਕਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸਾਧਿਤਾਰ੍ਥੋऽਗृਹਾਣਾਂ ਨਃ ਪਾਨ੍ਥਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ, ਸੋਹਣੀ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੋਵੇਂਗੀ।
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਮਾਧ੍ਵ੍ਯਾ ਵਾਣ੍ਯਾ ਤਾਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ ਮਾਰ੍ਗੇ ਵਣਿਕ੍ਪਥੈਃ । ਨਾਨੋਪਾਯਨਤਾਮ੍ਬੂਲ ਸ੍ਰਗ੍ਗਨ੍ਧੈਃ ਸਾਗ੍ਰਜੋऽਰ੍ਚਿਤਃ
ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲ ਪਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੋਹਫੇ, ਪਾਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ।
ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ੋਭਾਦ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਨਾਵਿਦਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਵਿਸ੍ਰਸ੍ਤਵਾਸਃਕਬਰ ਵਲਯਾ ਲੇਖ੍ਯਮੂਰ੍ਤਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਯਾਦ ਵਿਚ ਉਲਝ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਵਾਲ ਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਢੀਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਬਣੀਆਂ ਹੋਣ।
ਤਤਃ ਪੌਰਾਨ੍ ਪृਚ੍ਛਮਾਨੋ ਧਨੁषਃ ਸ੍ਥਾਨਮਚ੍ਯੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦਦृਸ਼ੇ ਧਨੁਰੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਇਵਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਫਿਰ, ਅਚੂਤ ਨੇ ਸ਼ਹਰੀਆਂ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਜੋਬਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਪੁਰੁषੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਂ ਅਰ੍ਚਿਤਂ ਪਰਮਰ੍ਦ੍ਧਿਮਤ੍ । ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ਨृਭਿਃ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਧਨੁਰਾਦਦੇ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੋਕਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਜਬਰਦਸਤੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਕਰੇਣ ਵਾਮੇਨ ਸਲੀਲਮੁਦ੍ਧृਤਂ ਸਜ੍ਯਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿषੇਣ ਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਨृਣਾਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਪ੍ਰਬਭਞ੍ਜ ਮਧ੍ਯਤੋ ਯਥੇਕ੍ਸ਼ੁਦਣ੍ਡਂ ਮਦਕਰ੍ਯੁਰੁਕ੍ਰਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਤੰਦ ਚੜਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਮੱਧ ਵਿਚੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਗੰਨੇ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋੜਦਾ ਹੈ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਧਨੁषੋ ਭਜ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਖਂ ਰੋਦਸੀ ਦਿਸ਼ਃ । ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਂਸਸ੍ਤ੍ਰਾਸਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਂਸ ਡਰ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਾਨੁਚਰਂ ਕੁਪਿਤਾ ਆਤਤਾਯਿਨਃ । ਗृਹੀਤੁਕਾਮਾ ਆਵਵ੍ਰੁਃ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਵਧ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਫਿਰ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਤੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੌੜੇ, 'ਫੜੋ! ਮਾਰੋ!' ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ।
ਅਥ ਤਾਨ੍ ਦੁਰਭਿਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਬਲਕੇਸ਼ਵੌ । ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੌ ਧਨ੍ਵਨ ਆਦਾਯ ਸ਼ਕਲੇ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਜਘ੍ਨਤੁਃ
ਜਦੋਂ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਰ ਭਰੀ ਨੀਅਤ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਲਂ ਚ ਕਂਸਪ੍ਰਹਿਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲਾਮੁਖਾਤ੍ਤਤਃ । ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚੇਰਤੁਰ੍ਹृष੍ਟੌ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਰਸਮ੍ਪਦਃ
ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਤਯੋਸ੍ਤਦਦ੍ਭੁਤਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਪੁਰਵਾਸਿਨਃ । ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਂ ਰੂਪਂ ਚ ਮੇਨਿਰੇ ਵਿਬੁਧੋਤ੍ਤਮੌ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਚਮਕ, ਨਿਸ਼ਚਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ।
ਤਯੋਰ੍ਵਿਚਰਤੋਃ ਸ੍ਵੈਰਂ ਆਦਿਤ੍ਯੋऽਸ੍ਤਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਵृਤੌ ਗੋਪੈਃ ਪੁਰਾਚ੍ਛਕਟਮੀਯਤੁਃ
ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਨਮੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਲ ਆ ਗਏ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਗੋਪ੍ਯੋ ਮੁਕੁਨ੍ਦਵਿਗਮੇ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾ ਯਾ ਆਸ਼ਾਸਤਾਸ਼ਿष ऋਤਾ ਮਧੁਪੁਰ੍ਯਭੂਵਨ੍ । ਸਂਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪੁਰੁषਭੂषਣਗਾਤ੍ਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਹਿਤ੍ਵੇਤਰਾਨ੍ ਨੁ ਭਜਤਸ਼੍ਚਕਮੇऽਯਨਂ ਸ਼੍ਰੀਃ
ਗੋਪੀਆਂ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਮੰਗਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹਿਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਵਨਿਕ੍ਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗਲੌ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਪਸੇਚਨਮ੍ । ਊषਤੁਸ੍ਤਾਂ ਸੁਖਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਂਸਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ।
ਕਂਸਸ੍ਤੁ ਧਨੁषੋ ਭਙ੍ਗਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸ੍ਵਬਲਸ੍ਯ ਚ । ਵਧਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਰਾਮਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਪਰਮ੍
ਕੰਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ, ਆਪਣੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਲੀਲਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਿਆ।
ਦੀਰ੍ਘਪ੍ਰਜਾਗਰੋ ਭੀਤੋ ਦੁਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਬਹੂਨ੍ਯਚष੍ਟੋਭਯਥਾ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਦੌਤ੍ਯਕਰਾਣਿ ਚ
ਉਹ ਲੰਬੀ ਜਾਗਣ ਵਾਲਾ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਮੌਤ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਵਸ਼ਿਰਸਃ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪੇ ਚ ਸਤ੍ਯਪਿ । ਅਸਤ੍ਯਪਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਚ ਦ੍ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪਰਛਾਈ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਵੇਖਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੋਹਰਾਂ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਤਾਰੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਰੇ ਤੇ ਠੱਗੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਤਿਸ਼੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣਘੋषਾਨੁਪਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਤੀਤਿਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਸ੍ਵਪਦਾਨਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪ੍ਰੇਤਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗਃ ਖਰਯਾਨਂ ਵਿषਾਦਨਮ੍ । ਯਾਯਾਨ੍ਨਲਦਮਾਲ੍ਯੇਕਃ ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤੋ ਦਿਗਮ੍ਬਰਃ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦਾ, ਗਧੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਨਲਦਾ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨਦਾ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨੰਗਾ ਫਿਰਦਾ।
ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਚੇਤ੍ਥਂ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਜਾਗਰਿਤਾਨਿ ਚ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਮਰਣਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਲੇਭੇ ਨ ਚਿਨ੍ਤਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਂ ਨਿਸ਼ਿ ਕੌਰਵ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯੇ ਚਾਦ੍ਭ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤੇ । ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਕਂਸੋ ਮਲ੍ਲਕ੍ਰੀਡਾਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਕੰਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮੱਲ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਮੇਲਾ ਕਰਵਾਇਆ।
ਆਨਰ੍ਚੁਃ ਪੁਰੁषਾ ਰਙ੍ਗਂ ਤੂਰ੍ਯਭੇਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਘ੍ਨਿਰੇ । ਮਞ੍ਚਾਸ਼੍ਚਾਲਙ੍ਕृਤਾਃ ਸ੍ਰਗ੍ਭਿਃ ਪਤਾਕਾਚੈਲਤੋਰਣੈਃ
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਖਾੜਾ ਸਜਾਇਆ, ਡੰਗਰ ਅਤੇ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ, ਮੰਚਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਝੰਡਿਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ ਤੇ ਗੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।