ਤੁਂਗਭਦ੍ਰਾਤਟੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਅਭੂਤ੍ ਪਤ੍ਤਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਤ੍ਰ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਸਤ੍ਯਸਤ੍ਕਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਤੁੰਗਭਦਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਆਤ੍ਮਦੇਵਃ ਪੁਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਵੇਦ ਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤੇषੁ ਨਿष੍ਣਾਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਤਮਦੇਵ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਮਾਹਰ, ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕੋ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ ਧੁਨ੍ਧੁਲੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਸ੍ਵਵਾਕ੍ਯਸ੍ਥਾਪਿਕਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਸੁਕੁਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਧਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੁੰਦੁਲੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮੀ ਸੀ।
ਲੋਕਵਾਰ੍ਤਾਰਤਾ ਕ੍ਰੂਰਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਬਹੁਜਲ੍ਪਿਕਾ । ਸ਼ੂਰਾ ਚ ਗृਹਕृਤ੍ਯੇषੁ ਕृਪਣਾ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਸੰਸਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਠੋਰ, ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਚੁਸਤ, ਕੰਜੂਸ ਤੇ ਝਗੜੇ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਏਵਂ ਨਿਵਸਤੋਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਦਂਪਤ੍ਯੋ ਰਮਮਾਣਯੋਃ । ਅਰ੍ਥਾਃ ਕਾਮਾਸ੍ਤਯੋਰਾਸਨ੍ ਨ ਸੁਖਾਯ ਗृਹਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਰਮਦੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਘਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੀਆਂ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਧਰ੍ਮਾਃ ਸਮਾਰਬ੍ਧਾਃ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਤਾਨਹੇਤਵੇ । ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਵਾਸਾਂਸਿ ਦੀਨੇਭ੍ਯੋ ਯਚ੍ਛਤਃ ਸਦਾ
ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਧਨਾਰ੍ਧਂ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗੇਣ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨੀਤਂ ਤਥਾਪਿ ਚ । ਨ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਾਪਿ ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਧਨ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਧੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ।
ਏਕਦਾ ਸ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੁਃਖਾਦ੍ ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਗਤਃ । ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤृषਿਤੋ ਜਾਤਃ ਤਡਾਗਂ ਸਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੋਪਹਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਨਿषਣ੍ਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਦੁਃਖੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਆਗਤਃ
ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੀਤਜਲਂ ਤਂ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਾਤਸ੍ਤਦਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਚੁੱਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਤਿਰੁਵਾਚ - ਕਥਂ ਰੋਦਿषਿ ਵਿਪ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਕਾ ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾ ਬਲੀਯਸੀ । ਵਦ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂ? ਤੇਰੀ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ? ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ - ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ऋषੇ ਦੁਃਖਂ ਪੂਰ੍ਵਪਾਪੇਨ ਸਂਚਿਤਮ੍ । ਮਦੀਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾਸ੍ਤੋਯਂ ਕਵੋष੍ਣਂ ਉਪਭੁਞ੍ਜਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਦੁੱਖ? ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਨੈਵ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦੇਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਪ੍ਰਜਾਦੁਃਖੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਇਹਾਗਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਮੇਰੀ ਭੇਟ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਧਿਕ੍ ਜੀਵਿਤਂ ਪ੍ਰਜਾਹੀਨਂ ਧਿਕ੍ ਗृਹਂ ਚ ਪ੍ਰਜਾਂ ਵਿਨਾ । ਧਿਕ੍ ਧਨਂ ਚਾਨਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਧਿਕ੍ਕੁਲਂ ਸਂਤਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਬੇਔਲਾਦ ਜੀਵਨ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਬੇਔਲਾਦ ਘਰ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ।
ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਯਾ ਮਯਾ ਧੇਨੁਃ ਸਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਯੋ ਮਯਾ ਰੋਪਿਤੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸੋऽਪਿ ਵਨ੍ਧ੍ਯਤ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਾਂਝ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੁੱਖ ਮੈਂ ਲਾਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ।
ਯਤ੍ਫਲਂ ਮਦ੍ਗृਹਾਯਾਤਂ ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਨਿਰ੍ਭਾਗ੍ਯਸ੍ਯਾਨਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕਿਮਤੋ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਫਲ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਨਸੀਬ ਤੇ ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਃ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਦੁਃਖਪੀਡਿਤਃ । ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਯਤੇਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰੁਣਾਭੂਤ੍ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਜਾਗ ਪਈ।
ਤਦ੍ਭਾਲਾਕ੍ਸ਼ਰਮਾਲਾਂ ਚ ਵਾਚਮਾਯਾਸ ਯੋਗਵਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯਤਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਵਿਪ੍ਰਂ ਊਚੇ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਅੱਖਰ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
ਯਤਿਰੁਵਾਚ - ਮੁਞ੍ਚ ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਜਾਰੂਪਂ ਬਲਿष੍ਠਾ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਃ । ਵਿਵੇਕਂ ਤੁ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤ੍ਯਜ ਸਂਸਾਰਵਾਸਨਾਮ੍
ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਕਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਸਮਝ ਪਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਸ਼੍ਰੁਣੁ ਵਿਪ੍ਰ ਮਯਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਤੁ ਵਿਲੋਕਿਤਮ੍ । ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਵਧਿ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ
ਸੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਵੇਖੀ ਹੈ: ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸਂਤਤੇਃ ਸਗਰੋ ਦੁਃਖਂ ਅਵਾਪ ਅਙ੍ਗਃ ਪੁਰਾ ਤਥਾ । ਰੇ ਮੁਞ੍ਚਾਦ੍ਯ ਕੁਟੁਮ੍ਬਾਸ਼ਾਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸੇ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸੁਖਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ خاطر ਸਗਰ ਨੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇ—ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ - ਵਿਵੇਕੇਨ ਭਵੇਤ੍ਕਿਂ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੇਹਿ ਬਲਾਦਪਿ । ਨੋ ਚੇਤ੍ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਤ੍ਵਦਗ੍ਰੇ ਸ਼ੋਕਮੂਰ੍ਛਿਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਮਝ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ? ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਚਾਹੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।
ਪੁਤ੍ਰਾਦਿਸੁਖਹੀਨੋऽਯਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ੁष੍ਕ ਏਵ ਹਿ । ਗृਹਸ੍ਥਃ ਸਰਸੋ ਲੋਕੇ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵਿਹੁਣ ਸੰਨਿਆਸ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁੱਕਾ ਹੈ। ਘਰਵਾਲਾ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸ ਤਪੋਧਨਃ । ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁਰ੍ਗਤਃ ਕष੍ਟਂ ਵਿਧਿਲੇਖਵਿਮਾਰ੍ਜਨਾਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤਪ ਦੇ ਧਨੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਲਕੀਰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿ ਲਿਆ ਸੀ।
ਨ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਸੁਖਂ ਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ ਯਥਾ ਦੈਵਹਤੋਦ੍ਯਮਃ । ਅਤੋ ਹਠੇਨ ਯੁਕ੍ਤੋऽਸਿ ਹ੍ਯਰ੍ਥਿਨਂ ਕਿਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਤੂੰ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ?
ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਹਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਫਲਮੇਕਂ ਸ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ । ਇਦਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਇੱਕ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾ ਲੈ; ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਦਯਾ ਦਾਨਂ ਏਕਭਕ੍ਤਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍ । ਵਰ੍षਾਵਧਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੋऽਤਿਨਿਰ੍ਮਲਃ
ਸਚਾਈ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਦਇਆ, ਦਾਨ ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ ਔਰਤ ਨੇ ਪਾਲਣੇ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਯੋਗੀ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੁ ਗृਹਮਾਗਤਃ । ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਃ ਪਾਣੌ ਫਲਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਯਾਤਸ੍ਤੁ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਯੋਗੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਨੇ ਫਲ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਆਪ ਕਿਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਰੁਣੀ ਕੁਟਿਲਾ ਤਸ੍ਯ ਸਖ੍ਯਗ੍ਰੇ ਚ ਰੁਰੋਦ ਹ । ਅਹੋ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਮੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਫਲਂ ਚਾਹਂ ਨ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਯੇ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਚਲਾਕ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋਈ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਹਾਏ, ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਪੈ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੀ।'
ਫਲਭਕ੍ਸ਼ੇਣ ਗਰ੍ਭਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਗਰ੍ਭੇਣ ਉਦਰਵृਦ੍ਧਿਤਾ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਭਕ੍ਸ਼ਂ ਤਤੋऽਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਗृਹਕਾਰ੍ਯਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
'ਫਲ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਆਵੇਗਾ; ਗਰਭ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਧੇਗਾ; ਘੱਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ—ਫਿਰ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂਗੀ?'