ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਕ੍ਰੂਰਕृਤਾ ਭਗਵਤ੍ ਸ੍ਤੁਤਿ - ਸ਼੍ਰੀਅਕ੍ਰੂਰ ਉਵਾਚ - ( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਨਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਾਖਿਲਹੇਤੁਹੇਤੁਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪੂਰੁषਮਾਦ੍ਯਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਯਨ੍ਨਾਭਿਜਾਤਾਦਰਵਿਨ੍ਦਕੋषਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽऽਵਿਰਾਸੀਦ੍ ਯਤ ਏष ਲੋਕਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ, ਨਾਰਾਇਣ, ਆਦਿ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪੁਰਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਿਆ।

ਭੂਸ੍ਤੋਯਮਗ੍ਨਿਃ ਪਵਨਂ ਖਮਾਦਿਃ ਮਹਾਨਜਾਦਿਰ੍ਮਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ । ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾ ਵਿਬੁਧਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਹੇਤਵਸ੍ਤੇ ਜਗਤੋऽਙ੍‌ਗਭੂਤਾਃ

ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਵੱਡੇ ਤੱਤ, ਅਵਿਅਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ — ਇਹ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ।

ਨੈਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਿਦੁਰਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਜਾਦਯੋऽਨਾਤ੍ਮਤਯਾ ਗृਹੀਤਾਃ । ਅਜੋऽਨੁਬਦ੍ਧਃ ਸ ਗੁਣੈਰਜਾਯਾ ਗੁਣਾਤ੍ ਪਰਂ ਵੇਦ ਨ ਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍

ਪਰ ਇਹ, ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 'ਆਪ' ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ; ਜਨਮ ਰਹਿਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤ੍ਵਾਂ ਯੋਗਿਨੋ ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਦ੍ਧਾ ਮਹਾਪੁਰੁषਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਸਾਧਿਭੂਤਂ ਚ ਸਾਧਿਦੈਵਂ ਚ ਸਾਧਵਃ

ਯੋਗੀ ਸਿੱਧਾ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਧਰਮਕ ਲੋਕ, ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰਯ੍ਯਾ ਚ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਕੇਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਵੈਤਾਨਿਕਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਯਜਨ੍ਤੇ ਵਿਤਤੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਨਾਨਾਰੂਪਾਮਰਾਖ੍ਯਯਾ

ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਯਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਏਕੇ ਤ੍ਵਾਖਿਲਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮਂ ਗਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜਨ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਵਿਗ੍ਰਹਮ੍

ਕਈ ਹੋਰ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਯਗ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਿਧਿਨਾਭਿਹਿਤੇਨ ਤੇ । ਯਜਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਨ੍ਮਯਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਬਹੁਮੂਰ੍ਤ੍ਯੇਕਮੂਰ੍ਤਿਕਮ੍

ਕਈ ਹੋਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਵਾਮੇਵਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਿਵੋਕ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸ਼ਿਵਰੂਪਿਣਮ੍ । ਬਹ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯਵਿਭੇਦੇਨ ਭਗਵਨ੍ ਸਮੁਪਾਸਤੇ

ਕਈ ਹੋਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਯਜਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਯੇऽਪ੍ਯਨ੍ਯਦੇਵਤਾਭਕ੍ਤਾ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਨ੍ਯਧਿਯਃ ਪ੍ਰਭੋ

ਸਭ ਹੀ ਤੈਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਮਨ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਯਥਾਦ੍ਰਿਪ੍ਰਭਵਾ ਨਦ੍ਯਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਪੂਰਿਤਾਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਿਨ੍ਧੁਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਗਤਯੋऽਨ੍ਤਤਃ

ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਦੀਆਂ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਆਖਿਰਕਾਰ ਤੈਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮ ਇਤਿ ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਗੁਣਾਃ । ਤੇषੁ ਹਿ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਃ ਪ੍ਰੋਤਾ ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਵਰਾਦਯਃ

ਸੱਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਡੋਲ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤ੍ਵਵਿषਕ੍ਤਦृष੍ਟਯੇ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਸਰ੍ਵਧਿਯਾਂ ਚ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੇ । ਗੁਣਪ੍ਰਵਾਹੋऽਯਮਵਿਦ੍ਯਯਾ ਕृਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਦੇਵਨृਤਿਰ੍ਯਗਾਤ੍ਮਸੁ

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੱਤਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ; ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਮੁਖਂ ਤੇऽਵਨਿਰਙ੍‌ਘ੍ਰਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਭੋ ਨਾਭਿਰਥੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਦ੍ਯੌਃ ਕਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤਵ ਬਾਹਵੋऽਰ੍ਣਵਾਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰ੍ਮਰੁਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਬਲਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਮ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਗ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਭਿ ਹੈ, ਰਥ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਅਸਮਾਨ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੇਟ ਹੈ, ਹਵਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਹੈ।

ਰੋਮਾਣਿ ਵृਕ੍ਸ਼ੌषਧਯਃ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾ । ਮੇਘਾਃ ਪਰਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਨਖਾਨਿ ਤੇऽਦ੍ਰਯਃ । ਨਿਮੇषਣਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਨੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਮੇਢ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵृष੍ਟਿਸ੍ਤਵ ਵੀਰ੍ਯਮਿष੍ਯਤੇ

ਰੁੱਖ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਨਖ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਝਪਕੀ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਨ ਅੰਗ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤ੍ਵਯ੍ਯਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਪੁਰੁषੇ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸਪਾਲਾ ਬਹੁਜੀਵਸਙ੍‌ਕੁਲਾਃ । ਯਥਾ ਜਲੇ ਸਞ੍ਜਿਹਤੇ ਜਲੌਕਸੋ ऽਪ੍ਯੁਦੁਮ੍ਬਰੇ ਵਾ ਮਸ਼ਕਾ ਮਨੋਮਯੇ

ਹੇ ਅਟੱਲ ਆਤਮਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਲ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਡੰਬਰੇ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਮੱਖੀਆਂ, ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਉਠਦੇ ਹਨ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਯਾਨਿ ਯਾਨੀਹ ਰੂਪਾਣਿ ਕ੍ਰੀਡਨਾਰ੍ਥਂ ਬਿਭਰ੍षਿ ਹਿ । ਤੈਰਾਮृष੍ਟਸ਼ੁਚੋ ਲੋਕਾ ਮੁਦਾ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯਸ਼ਃ

ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਰੂਪ ਖੇਡ ਲਈ ਧਰਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਨਮਃ ਕਾਰਣਮਤ੍ਸ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਲਯਾਬ੍ਧਿਚਰਾਯ ਚ । ਹਯਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੇ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਮਧੁਕੈਟਭਮृਤ੍ਯਵੇ

ਪਹਿਲੇ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤਰੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਅਕੂਪਾਰਾਯ ਬृਹਤੇ ਨਮੋ ਮਨ੍ਦਰਧਾਰਿਣੇ । ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯੁਦ੍ਧਾਰਵਿਹਾਰਾਯ ਨਮਃ ਸੂਕਰਮੂਰ੍ਤਯੇ

ਵੱਡੇ, ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਵਾਲੇ, ਸੂਅਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਸ੍ਤੇऽਦ੍‍ਭੁਤਸਿਂਹਾਯ ਸਾਧੁਲੋਕਭਯਾਪਹ । ਵਾਮਨਾਯ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਤ੍ਰਿਭੁਵਨਾਯ ਚ

ਅਜੋਕੇ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮੋ ਭृਗੂਣਾਂ ਪਤਯੇ ਦृਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਨਚ੍ਛਿਦੇ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਰਘੁਵਰ੍ਯਾਯ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਕਰਾਯ ਚ

ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਨਮਃ ਸਙ੍‌ਕਰ੍षਣਾਯ ਚ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ

ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮੋ ਬੁਦ੍ਧਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਮੋਹਿਨੇ । ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਪ੍ਰਾਯਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਹਨ੍ਤ੍ਰੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਕਿਰੂਪਿਣੇ

ਬੁੱਧ ਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕਲਕੀ ਰੂਪ, ਮਲੇਛ ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਭਗਵਨ੍ ਜੀਵਲੋਕੋऽਯਂ ਮੋਹਿਤਸ੍ਤਵ ਮਾਯਯਾ । ਅਹਂ ਮਮੇਤ੍ਯਸਦ੍‍ਗ੍ਰਾਹੋ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਕਰ੍ਮਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਈ ਹੈ; 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਝੂਠੀ ਫੜੀ ਲੈ ਕੇ, ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਹਂ ਚਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਜਾਗਾਰ ਦਾਰਾਰ੍ਥਸ੍ਵਜਨਾਦਿषੁ । ਭ੍ਰਮਾਮਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਕਲ੍ਪੇषੁ ਮੂਢਃ ਸਤ੍ਯਧਿਯਾ ਵਿਭੋ

ਮੈਂ, ਮੂਰਖ, ਸਰੀਰ, ਬੱਚਿਆਂ, ਘਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਕੇ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਭੁਲਾਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਮੰਨ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ।

ਅਨਿਤ੍ਯਾਨਾਤ੍ਮਦੁਃਖੇषੁ ਵਿਪਰ੍ਯਯਮਤਿਰ੍ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਰਾਮਸ੍ਤਮੋਵਿष੍ਟੋ ਨ ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍

ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਭਟਕਾਏ ਹੋਏ, ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਕੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਥਾਈ, ਪਰਾਏ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

ਯਥਾਬੁਧੋ ਜਲਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਤਦੁਦ੍‍ਭਵੈਃ । ਅਭ੍ਯੇਤਿ ਮृਗਤृष੍ਣਾਂ ਵੈ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਾਹਂ ਪਰਾਙ੍‌ਮੁਖਃ

ਜਿਵੇਂ ਅਗਿਆਨੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਭਟਕਾਵਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹਾਂ।

ਨੋਤ੍ਸਹੇऽਹਂ ਕृਪਣਧੀਃ ਕਾਮਕਰ੍ਮਹਤਂ ਮਨਃ । ਰੋਦ੍ਧੁਂ ਪ੍ਰਮਾਥਿਭਿਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ੈਃ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਮਿਤਸ੍ਤਤਃ

ਮੈਂ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਸੋऽਹਂ ਤਵਾਙ੍‌ਘ੍ਰ੍ਯੁਪਗਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਸਤਾਂ ਦੁਰਾਪਂ ਤਚ੍ਚਾਪ੍ਯਹਂ ਭਵਦਨੁਗ੍ਰਹ ਈਸ਼ ਮਨ੍ਯੇ । ਪੁਂਸੋ ਭਵੇਦ੍ ਯਰ੍ਹਿ ਸਂਸਰਣਾਪਵਰ੍ਗਃ ਤ੍ਵਯ੍ਯਬ੍ਜਨਾਭ ਸਦੁਪਾਸਨਯਾ ਮਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍

ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਯੋਗਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣੇ ਔਖੇ ਹਨ; ਇਹ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਤੇਰੇ ਸਹੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨਾਭਿ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਨਮੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਾਯ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਤ੍ਯਯਹੇਤਵੇ । ਪੁਰੁषੇਸ਼ਪ੍ਰਧਾਨਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇऽਨਨ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਯੇ

ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।