ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਬृਹਤ੍ਕਤਿਤਤਸ਼੍ਰੋਣਿ ਕਰਭੋਰੁਦ੍ਵਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਚਾਰੁਜਾਨੁਯੁਗਂ ਚਾਰੁ ਜਙ੍‌ਘਾਯੁਗਲਸਂਯੁਤਮ੍

ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਤੇ ਪਿੱਠ ਵੱਡੀ, ਹੱਥ ਤੇ ਗੋਡੇ ਸੋਹਣੇ, ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਤੁਙ੍‌ਗਗੁਲ੍ਫਾਰੁਣਨਖ ਵ੍ਰਾਤਦੀਧਿਤਿਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍ । ਨਵਾਙ੍‌ਗੁਲ੍ਯਙ੍‌ਗੁष੍ਠਦਲੈਃ ਵਿਲਸਤ੍ ਪਾਦਪਙ੍‌ਕਜਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਟ ਉੱਚੇ, ਨਖ ਲਾਲ, ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ, ਨੌਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।

ਸੁਮਹਾਰ੍ਹਮਣਿਵ੍ਰਾਤ ਕਿਰੀਟਕਟਕਾਙ੍‌ਗਦੈਃ । ਕਟਿਸੂਤ੍ਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰ ਹਾਰਨੂਪੁਰਕੁਣ੍ਡਲੈਃ

ਉਹ ਕੀਮਤੀ ਮਣਿਆਂ, ਮਕੁਟ, ਕੜੇ, ਬਾਂਹਬੰਦ, ਜਨੇਊ, ਕਮਰਬੰਦ, ਹਾਰ, ਪੈਜਾਬ, ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਂ ਪਦ੍ਮਕਰਂ ਸ਼ਙ੍‌ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਸਂ ਭ੍ਰਾਜਤ੍ ਕੌਸ੍ਤੁਭਂ ਵਨਮਾਲਿਨਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਮਕਦਾ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ।

ਸੁਨਨ੍ਦਨਨ੍ਦਪ੍ਰਮੁਖੈਃ ਪਰ੍षਦੈਃ ਸਨਕਾਦਿਭਿਃ । ਸੁਰੇਸ਼ੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਃ ਨਵਭਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੈਃ

ਸੁਨੰਦ, ਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ, ਸਨਕ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਨੌਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ,

ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦਨਾਰਦਵਸੁ ਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਭਾਗਵਤੋਤ੍ਤਮੈਃ । ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਂ ਪृਥਗ੍ਭਾਵੈਃ ਵਚੋਭਿਰਮਲਾਤ੍ਮਭਿਃ

ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਨਾਰਦ, ਵਾਸੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਭਗਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ,

ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਪੁष੍ਟ੍ਯਾ ਗਿਰਾ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਟ੍ਯੇਲਯੋਰ੍ਜਯਾ । ਵਿਦ੍ਯਯਾਵਿਦ੍ਯਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਯਯਾ ਚ ਨਿषੇਵਿਤਮ੍

ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਬੋਲੀ, ਚਮਕ, ਨਾਮ, ਖੁਸ਼ੀ, ਵਿਘਨ, ਜਿੱਤ, ਗਿਆਨ, ਅਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ,

ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰੀਤੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਤਃ । ਹृष੍ਯਤ੍ਤਨੂਰੁਹੋ ਭਾਵ ਪਰਿਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾਤ੍ਮਲੋਚਨਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਿਲ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ,

ਗਿਰਾ ਗਦ੍‍ਗਦਯਾਸ੍ਤੌषੀਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਸਾਤ੍ਵਤਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾਵਹਿਤਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਃ ਸ਼ਨੈਃ

ਕੰਨ ਵਿਚ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਮੱਥਾ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ.

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਅਕ੍ਰੂਰਪ੍ਰਤਿਯਾਨੇ ਏਕੋਨ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਅਕਰੂਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵਾਲਾ ਉਨਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਅਕ੍ਰੂਰਕृਤਾ ਭਗਵਤ੍ ਸ੍ਤੁਤਿ - ਸ਼੍ਰੀਅਕ੍ਰੂਰ ਉਵਾਚ - ( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਨਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਾਖਿਲਹੇਤੁਹੇਤੁਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪੂਰੁषਮਾਦ੍ਯਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਯਨ੍ਨਾਭਿਜਾਤਾਦਰਵਿਨ੍ਦਕੋषਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽऽਵਿਰਾਸੀਦ੍ ਯਤ ਏष ਲੋਕਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ, ਨਾਰਾਇਣ, ਆਦਿ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪੁਰਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਿਆ।

ਭੂਸ੍ਤੋਯਮਗ੍ਨਿਃ ਪਵਨਂ ਖਮਾਦਿਃ ਮਹਾਨਜਾਦਿਰ੍ਮਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ । ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾ ਵਿਬੁਧਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਹੇਤਵਸ੍ਤੇ ਜਗਤੋऽਙ੍‌ਗਭੂਤਾਃ

ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਵੱਡੇ ਤੱਤ, ਅਵਿਅਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ — ਇਹ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ।

ਨੈਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਿਦੁਰਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਜਾਦਯੋऽਨਾਤ੍ਮਤਯਾ ਗृਹੀਤਾਃ । ਅਜੋऽਨੁਬਦ੍ਧਃ ਸ ਗੁਣੈਰਜਾਯਾ ਗੁਣਾਤ੍ ਪਰਂ ਵੇਦ ਨ ਤੇ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍

ਪਰ ਇਹ, ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 'ਆਪ' ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ; ਜਨਮ ਰਹਿਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤ੍ਵਾਂ ਯੋਗਿਨੋ ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਦ੍ਧਾ ਮਹਾਪੁਰੁषਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਸਾਧਿਭੂਤਂ ਚ ਸਾਧਿਦੈਵਂ ਚ ਸਾਧਵਃ

ਯੋਗੀ ਸਿੱਧਾ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਧਰਮਕ ਲੋਕ, ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰਯ੍ਯਾ ਚ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਕੇਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਵੈਤਾਨਿਕਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਯਜਨ੍ਤੇ ਵਿਤਤੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਨਾਨਾਰੂਪਾਮਰਾਖ੍ਯਯਾ

ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਯਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਏਕੇ ਤ੍ਵਾਖਿਲਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮਂ ਗਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞੇਨ ਯਜਨ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਵਿਗ੍ਰਹਮ੍

ਕਈ ਹੋਰ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਯਗ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵਿਧਿਨਾਭਿਹਿਤੇਨ ਤੇ । ਯਜਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਨ੍ਮਯਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਬਹੁਮੂਰ੍ਤ੍ਯੇਕਮੂਰ੍ਤਿਕਮ੍

ਕਈ ਹੋਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਵਾਮੇਵਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਿਵੋਕ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸ਼ਿਵਰੂਪਿਣਮ੍ । ਬਹ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯਵਿਭੇਦੇਨ ਭਗਵਨ੍ ਸਮੁਪਾਸਤੇ

ਕਈ ਹੋਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਯਜਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਯੇऽਪ੍ਯਨ੍ਯਦੇਵਤਾਭਕ੍ਤਾ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਨ੍ਯਧਿਯਃ ਪ੍ਰਭੋ

ਸਭ ਹੀ ਤੈਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਮਨ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।

ਯਥਾਦ੍ਰਿਪ੍ਰਭਵਾ ਨਦ੍ਯਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਪੂਰਿਤਾਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਿਨ੍ਧੁਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਗਤਯੋऽਨ੍ਤਤਃ

ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਦੀਆਂ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਆਖਿਰਕਾਰ ਤੈਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮ ਇਤਿ ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਗੁਣਾਃ । ਤੇषੁ ਹਿ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਃ ਪ੍ਰੋਤਾ ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਵਰਾਦਯਃ

ਸੱਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਡੋਲ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤ੍ਵਵਿषਕ੍ਤਦृष੍ਟਯੇ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਸਰ੍ਵਧਿਯਾਂ ਚ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੇ । ਗੁਣਪ੍ਰਵਾਹੋऽਯਮਵਿਦ੍ਯਯਾ ਕृਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਦੇਵਨृਤਿਰ੍ਯਗਾਤ੍ਮਸੁ

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੱਤਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ; ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਮੁਖਂ ਤੇऽਵਨਿਰਙ੍‌ਘ੍ਰਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਭੋ ਨਾਭਿਰਥੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਦ੍ਯੌਃ ਕਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤਵ ਬਾਹਵੋऽਰ੍ਣਵਾਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰ੍ਮਰੁਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਬਲਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਮ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਗ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਭਿ ਹੈ, ਰਥ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਅਸਮਾਨ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੇਟ ਹੈ, ਹਵਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਹੈ।

ਰੋਮਾਣਿ ਵृਕ੍ਸ਼ੌषਧਯਃ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾ । ਮੇਘਾਃ ਪਰਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਨਖਾਨਿ ਤੇऽਦ੍ਰਯਃ । ਨਿਮੇषਣਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਨੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਮੇਢ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵृष੍ਟਿਸ੍ਤਵ ਵੀਰ੍ਯਮਿष੍ਯਤੇ

ਰੁੱਖ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਨਖ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਝਪਕੀ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਨ ਅੰਗ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤ੍ਵਯ੍ਯਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਪੁਰੁषੇ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸਪਾਲਾ ਬਹੁਜੀਵਸਙ੍‌ਕੁਲਾਃ । ਯਥਾ ਜਲੇ ਸਞ੍ਜਿਹਤੇ ਜਲੌਕਸੋ ऽਪ੍ਯੁਦੁਮ੍ਬਰੇ ਵਾ ਮਸ਼ਕਾ ਮਨੋਮਯੇ

ਹੇ ਅਟੱਲ ਆਤਮਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਲ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਡੰਬਰੇ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਮੱਖੀਆਂ, ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਉਠਦੇ ਹਨ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਯਾਨਿ ਯਾਨੀਹ ਰੂਪਾਣਿ ਕ੍ਰੀਡਨਾਰ੍ਥਂ ਬਿਭਰ੍षਿ ਹਿ । ਤੈਰਾਮृष੍ਟਸ਼ੁਚੋ ਲੋਕਾ ਮੁਦਾ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯਸ਼ਃ

ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਰੂਪ ਖੇਡ ਲਈ ਧਰਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਨਮਃ ਕਾਰਣਮਤ੍ਸ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਲਯਾਬ੍ਧਿਚਰਾਯ ਚ । ਹਯਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੇ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਮਧੁਕੈਟਭਮृਤ੍ਯਵੇ

ਪਹਿਲੇ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤਰੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਅਕੂਪਾਰਾਯ ਬृਹਤੇ ਨਮੋ ਮਨ੍ਦਰਧਾਰਿਣੇ । ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯੁਦ੍ਧਾਰਵਿਹਾਰਾਯ ਨਮਃ ਸੂਕਰਮੂਰ੍ਤਯੇ

ਵੱਡੇ, ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਵਾਲੇ, ਸੂਅਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਸ੍ਤੇऽਦ੍‍ਭੁਤਸਿਂਹਾਯ ਸਾਧੁਲੋਕਭਯਾਪਹ । ਵਾਮਨਾਯ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਤ੍ਰਿਭੁਵਨਾਯ ਚ

ਅਜੋਕੇ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।