ਤਦਾ ਜਯਜਯਾਰਾਵੋ ਰਸਪੁष੍ਟਿਰਲੌਕਿਕੀ । ਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਸੂਨ ਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਮੁਹੁਃ ਸ਼ਂਖਰਵੋऽਪ੍ਯਭੂਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ, ਅਲੌਕਿਕ ਰਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਚੂਰਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਤਤ੍ ਸਭਾਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਚ ਦੇਹਗੇਹਾਤ੍ਮਵਿਸ੍ਮृਤਿਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਨ੍ਮਯਾਵਸ੍ਥਾਂ ਨਾਰਦੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਘਰ ਤੇ ਆਪਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਅਲੌਕਿਕੋऽਯਂ ਮਹਿਮਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ਸਪ੍ਤਾਹਜਨ੍ਯੋऽਦ੍ਯ ਵਿਲੋਕਿਤੋ ਮਯਾ । ਮੂਢਾਃ ਸ਼ਠਾ ਯੇ ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋऽਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਨਿष੍ਪਾਪਤਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਮੁਨੀਸ਼ਵਰੋ! ਇਹ ਅਲੌਕਿਕ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੇਖੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮੂਰਖ, ਚਲਾਕ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
(ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਅਤੋ ਨृਲੋਕੇ ਨਨੁ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧਾਯ ਕਲੌ ਪਵਿਤ੍ਰਮ੍ । ਅਘੌਘਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰਂ ਤਥੈਵ ਕਥਾਸਮਾਨਂ ਭੁਵਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯਤ੍
ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ; ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
(ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਕੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੁ ਮਹ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਾਹਯਜ੍ਞੇਨ ਕਥਾਮਯੇਨ । ਕृਪਾਲੁਭਿਰ੍ਲੋਕਹਿਤਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਃ ਕੋऽਪਿ ਨਵੀਨਮਾਰ੍ਗਃ
ਕੌਣ ਕੌਣ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ-ਯਜਨ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਕੀ ਕਿਸੇ ਦਯਾਲੂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ?
ਕੁਮਾਰਾ ਊਚੁਃ - (ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਯੇ ਮਾਨਵਾਃ ਪਾਪਕृਤਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਦਾ ਦੁਰਾਚਾਰਰਤਾ ਵਿਮਾਰ੍ਗਗਾਃ । ਕ੍ਰੋਧਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾਃ ਕੁਟਿਲਾਸ਼੍ਚ ਕਾਮਿਨਃ ਸਪ੍ਤਾਹਯਜ੍ਞੇਨ ਕਲੌ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜਦੇ, ਤੇੜੇ ਤੇ ਕਾਮੀ ਹਨ—ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਨ ਹੀਨਾ ਪਿਤृਮਾਤृਦੂषਕਾਃ ਤृष੍ਣਾਕੁਲਾਚਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਯੇ ਦਾਮ੍ਭਿਕਾ ਮਤ੍ਸਰਿਣੋऽਪਿ ਹਿਂਸਕਾਃ ਸਪ੍ਤਾਹਯਜ੍ਞੇਨ ਕਲੌ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਸੱਚ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹਨ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਕਹਿੰਦੇ, ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ, ਈਰਖਾਲੂ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹਨ—ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚੋਗ੍ਰਪਾਪਾਤ੍ ਛਲਛਦ੍ਮਕਾਰਿਣਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਇਵ ਨਿਰ੍ਦਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਪੁष੍ਟਾ ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਕਾਰਿਣਃ ਸਪ੍ਤਾਹਯਜ੍ਞੇਨ ਕਲੌ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਝੂਠ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਕਰਦੇ, ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੂਰ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਪਲੇ, ਤੇ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਕਰਦੇ—ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ ਮਨਸਾਪਿ ਪਾਤਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਠਾ ਹਠੇਨ ਯੇ । ਪਰਸ੍ਵਪੁष੍ਟਾ ਮਲਿਨਾ ਦੁਰਾਸ਼ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਾਹਯਜ੍ਞੇਨ ਕਲੌ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਸਰੀਰ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਜਿੱਦੀ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਪਲੇ, ਗੰਦੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਇरਾਦੇ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਾਪਹਾਨਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਂਗਭਦ੍ਰਾਤਟੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਅਭੂਤ੍ ਪਤ੍ਤਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਤ੍ਰ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਸਤ੍ਯਸਤ੍ਕਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਤੁੰਗਭਦਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਆਤ੍ਮਦੇਵਃ ਪੁਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਵੇਦ ਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤੇषੁ ਨਿष੍ਣਾਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਤਮਦੇਵ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਮਾਹਰ, ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕੋ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ ਧੁਨ੍ਧੁਲੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਸ੍ਵਵਾਕ੍ਯਸ੍ਥਾਪਿਕਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਸੁਕੁਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਧਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੁੰਦੁਲੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮੀ ਸੀ।
ਲੋਕਵਾਰ੍ਤਾਰਤਾ ਕ੍ਰੂਰਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਬਹੁਜਲ੍ਪਿਕਾ । ਸ਼ੂਰਾ ਚ ਗृਹਕृਤ੍ਯੇषੁ ਕृਪਣਾ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਸੰਸਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਠੋਰ, ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਚੁਸਤ, ਕੰਜੂਸ ਤੇ ਝਗੜੇ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਏਵਂ ਨਿਵਸਤੋਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਦਂਪਤ੍ਯੋ ਰਮਮਾਣਯੋਃ । ਅਰ੍ਥਾਃ ਕਾਮਾਸ੍ਤਯੋਰਾਸਨ੍ ਨ ਸੁਖਾਯ ਗृਹਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਰਮਦੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਘਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੀਆਂ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਧਰ੍ਮਾਃ ਸਮਾਰਬ੍ਧਾਃ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਤਾਨਹੇਤਵੇ । ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਵਾਸਾਂਸਿ ਦੀਨੇਭ੍ਯੋ ਯਚ੍ਛਤਃ ਸਦਾ
ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਧਨਾਰ੍ਧਂ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗੇਣ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨੀਤਂ ਤਥਾਪਿ ਚ । ਨ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਾਪਿ ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਧਨ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਧੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ।
ਏਕਦਾ ਸ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੁਃਖਾਦ੍ ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਗਤਃ । ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤृषਿਤੋ ਜਾਤਃ ਤਡਾਗਂ ਸਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੋਪਹਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਨਿषਣ੍ਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਦੁਃਖੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਆਗਤਃ
ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੀਤਜਲਂ ਤਂ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਾਤਸ੍ਤਦਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਚੁੱਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਤਿਰੁਵਾਚ - ਕਥਂ ਰੋਦਿषਿ ਵਿਪ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਕਾ ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾ ਬਲੀਯਸੀ । ਵਦ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂ? ਤੇਰੀ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ? ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ - ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ऋषੇ ਦੁਃਖਂ ਪੂਰ੍ਵਪਾਪੇਨ ਸਂਚਿਤਮ੍ । ਮਦੀਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾਸ੍ਤੋਯਂ ਕਵੋष੍ਣਂ ਉਪਭੁਞ੍ਜਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਦੁੱਖ? ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਨੈਵ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦੇਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਪ੍ਰਜਾਦੁਃਖੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਇਹਾਗਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਮੇਰੀ ਭੇਟ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਧਿਕ੍ ਜੀਵਿਤਂ ਪ੍ਰਜਾਹੀਨਂ ਧਿਕ੍ ਗृਹਂ ਚ ਪ੍ਰਜਾਂ ਵਿਨਾ । ਧਿਕ੍ ਧਨਂ ਚਾਨਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਧਿਕ੍ਕੁਲਂ ਸਂਤਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਬੇਔਲਾਦ ਜੀਵਨ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਬੇਔਲਾਦ ਘਰ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ।
ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਯਾ ਮਯਾ ਧੇਨੁਃ ਸਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਯੋ ਮਯਾ ਰੋਪਿਤੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸੋऽਪਿ ਵਨ੍ਧ੍ਯਤ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਾਂਝ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੁੱਖ ਮੈਂ ਲਾਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ।
ਯਤ੍ਫਲਂ ਮਦ੍ਗृਹਾਯਾਤਂ ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਨਿਰ੍ਭਾਗ੍ਯਸ੍ਯਾਨਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕਿਮਤੋ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਫਲ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਨਸੀਬ ਤੇ ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਃ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਦੁਃਖਪੀਡਿਤਃ । ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਯਤੇਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰੁਣਾਭੂਤ੍ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਜਾਗ ਪਈ।
ਤਦ੍ਭਾਲਾਕ੍ਸ਼ਰਮਾਲਾਂ ਚ ਵਾਚਮਾਯਾਸ ਯੋਗਵਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯਤਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਵਿਪ੍ਰਂ ਊਚੇ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਅੱਖਰ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
ਯਤਿਰੁਵਾਚ - ਮੁਞ੍ਚ ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਜਾਰੂਪਂ ਬਲਿष੍ਠਾ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਃ । ਵਿਵੇਕਂ ਤੁ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤ੍ਯਜ ਸਂਸਾਰਵਾਸਨਾਮ੍
ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਕਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਸਮਝ ਪਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਸ਼੍ਰੁਣੁ ਵਿਪ੍ਰ ਮਯਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਤੁ ਵਿਲੋਕਿਤਮ੍ । ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਵਧਿ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ
ਸੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਵੇਖੀ ਹੈ: ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।