ਅਥ ਤੇ ਕਾਲਰੂਪਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਪਯਿष੍ਣੋਰਮੁष੍ਯ ਵੈ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਨਾਂ ਨਿਧਨਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਰ੍ਜੁਨਸਾਰਥੇਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ ਕਿ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥੀ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੇਗਾ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਜ੍ਞਾਨਘਨਂ ਸ੍ਵਸਂਸ੍ਥਯਾ ਸਮਾਪ੍ਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਮਮੋਘਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਨਿਤ੍ਯਨਿਵृਤ੍ਤਮਾਯਾ ਗੁਣਪ੍ਰਵਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਮੀਮਹਿ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਅਧੂਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਮਾਤ੍ਮਮਾਯਯਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਸ਼ੇषਵਿਸ਼ੇषਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਮਦ੍ਯਾਤ੍ਤਮਨੁष੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਂ ਨਤੋऽਸ੍ਮਿ ਧੁਰ੍ਯਂ ਯਦੁਵृष੍ਣਿਸਾਤ੍ਵਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਡ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਵਂ ਯਦੁਪਤਿਂ ਕृष੍ਣਂ ਭਾਗਵਤਪ੍ਰਵਰੋ ਮੁਨਿਃ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਯਯੌ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸਵਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਗਵਾਨਪਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦੋ ਹਤ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ਿਨਮਾਹਵੇ । ਪਸ਼ੂਨਪਾਲਯਤ੍ ਪਾਲੈਃ ਪ੍ਰੀਤੈਰ੍ਵ੍ਰਜਸੁਖਾਵਹਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਗਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਏਕਦਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਪਾਲਾਃਨ੍ ਚਾਰਯਨ੍ਤੋऽਦ੍ਰਿਸਾਨੁषੁ । ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਨਿਲਾਯਨਕ੍ਰੀਡਾਃ ਚੋਰਪਾਲਾਪਦੇਸ਼ਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਗਵਾਲਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਚੋਰਾ-ਪਾਲਾ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਚੋਰ ਬਣੇ, ਕੁਝ ਰਾਖੀਦਾਰ।
ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਕਤਿਚਿਚ੍ਚੋਰਾਃ ਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਕਤਿਚਿਨ੍ਨृਪ । ਮੇषਾਯਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਰੈਕੇ ਵਿਜਹ੍ਰੁਰਕੁਤੋਭਯਾਃ
ਉਥੇ, ਕੁਝ ਚੋਰ ਬਣੇ, ਕੁਝ ਗਵਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਭੇਡਾਂ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਡਰ ਰਹਿਤ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ।
ਮਯਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮਾਯੋ ਵ੍ਯੋਮੋ ਗੋਪਾਲਵੇषਧृਕ੍ । ਮੇषਾਯਿਤਾਨਪੋਵਾਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚੋਰਾਯਿਤੋ ਬਹੂਨ੍
ਮਾਇਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਯੋਮ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਮਾਇਆਵਾਦੀ ਸੀ, ਗਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਕੇ, ਚੋਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਗਿਰਿਦਰ੍ਯਾਂ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਨੀਤਂ ਨੀਤਂ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਸ਼ਿਲਯਾ ਪਿਦਧੇ ਦ੍ਵਾਰਂ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਵਸ਼ੇषਿਤਾਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਬਚਾ ਕੇ, ਦਰਵਾਜਾ ਪਥਰ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਰਣਦਃ ਸਤਾਮ੍ । ਗੋਪਾਨ੍ ਨਯਨ੍ਤਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵृਕਂ ਹਰਿਰਿਵੌਜਸਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਵ੍ਰਿਕ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸ ਨਿਜਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ਂ ਬਲੀ । ਇਚ੍ਛਨ੍ ਵਿਮੋਕ੍ਤੁਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੋਦ੍ ਗ੍ਰਹਣਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਫੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਚ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਤਂ ਨਿਗृਹ੍ਯਾਚ੍ਯੁਤੋ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ । ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਦਿਵਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਸ਼ੁਮਾਰਮਮਾਰਯਤ੍
ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗੁਹਾਪਿਧਾਨਂ ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਗੋਪਾਨ੍ ਨਿਃਸਾਰ੍ਯ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਤਃ । ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ ਸੁਰੈਰ੍ਗੋਪੈਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਗੋਕੁਲਮ੍
ਗੁਫਾ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗਵਾਲਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਵ੍ਯੋਮਾਸੁਰਵਧੋ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਵ੍ਯੋਮਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ' ਨਾਮਕ ਸਤੱਤੀਅਤ (ਸੱਤ-ਤ੍ਰਿੰਨ) ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਂਸਾਜ੍ਞਯਾ ਰਾਮਕृष੍ਣੌ ਮਥੁਰਾਂ ਆਨੇਤੁਂ ਅਕ੍ਰੂਰਸ੍ਯ ਨਨ੍ਦਗੋਕੁਲਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਕृष੍ਣਦ੍ਵਾਰਾ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਕਾਰਸ਼੍ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਕ੍ਰੂਰੋऽਪਿ ਚ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਮਧੁਪੁਰ੍ਯਾਂ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਉषਿਤ੍ਵਾ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਨ੍ਦਗੋਕੁਲਮ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ ਪਥਿ ਮਹਾਭਾਗੋ ਭਗਵਤ੍ਯਮ੍ਬੁਜੇਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਭਕ੍ਤਿਂ ਪਰਾਮੁਪਗਤ ਏਵਮੇਤਦਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਕਿਂ ਮਯਾऽऽਚਰਿਤਂ ਭਦ੍ਰਂ ਕਿਂ ਤਪ੍ਤਂ ਪਰਮਂ ਤਪਃ । ਕਿਂ ਵਾਥਾਪ੍ਯਰ੍ਹਤੇ ਦਤ੍ਤਂ ਯਦ੍ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਯੋਗ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ?
ਮਮੈਤਦ੍ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਨ੍ਯੇ ਉਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਵਿषਯਾਤ੍ਮਨੋ ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਜਨ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਦੁਲਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਵਂ ਮਮਾਧਮਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਯਾਦੇਵਾਚ੍ਯੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਃ ਕਲਨਦ੍ਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਤਰਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪਤਿਤ ਲਈ ਵੀ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਰੁਕ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਵਹਿ ਰਹੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮਾਦ੍ਯਾਮਙ੍ਗਲਂ ਨष੍ਟਂ ਫਲਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਮੇ ਭਵਃ । ਯਨ੍ਨਮਸ੍ਯੇ ਭਗਵਤੋ ਯੋਗਿਧ੍ਯੇਯਾਂਘ੍ਰਿਪਙ੍ਕਜਮ੍
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਬੇਨਸੀ ਮਿਟ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਕਂਸੋ ਬਤਾਦ੍ਯਾਕृਤ ਮੇऽਤ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਙ੍ਘ੍ਰਿਪਦ੍ਮਂ ਪ੍ਰਹਿਤੋऽਮੁਨਾ ਹਰੇਃ । ਕृਤਾਵਤਾਰਸ੍ਯ ਦੁਰਤ੍ਯਯਂ ਤਮਃ ਪੂਰ੍ਵੇऽਤਰਨ੍ ਯਨ੍ਨਖਮਣ੍ਡਲਤ੍ਵਿषਾ
ਅੱਜ ਕਾਂਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਪਹਿਲਿਆਂ ਦੀ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਯਦਰ੍ਚਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਵਾਦਿਭਿਃ ਸੁਰੈਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਚ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਸਾਤ੍ਵਤੈਃ । ਗੋਚਾਰਣਾਯਾਨੁਚਰੈਸ਼੍ਚਰਦ੍ਵਨੇ ਯਦ੍ਗੋਪਿਕਾਨਾਂ ਕੁਚਕੁਙ੍ਕੁਮਾਙ੍ਕਿਤਮ੍
ਉਹ ਪੈਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਨਿਆਂ ਦੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨੂਨਂ ਸੁਕਪੋਲਨਾਸਿਕਂ ਸ੍ਮਿਤਾਵਲੋਕਾਰੁਣਕਞ੍ਜਲੋਚਨਮ੍ । ਮੁਖਂ ਮੁਕੁਨ੍ਦਸ੍ਯ ਗੁਡਾਲਕਾਵृਤਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਮੇ ਪ੍ਰਚਰਨ੍ਤਿ ਵੈ ਮृਗਾਃ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੋਲ ਗਲ ਤੇ ਨੱਕ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਹਸਦੇ, ਤਕਦੇ ਤੇ ਲਾਲ ਕਵਲ-ਅੱਖ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਰ ਵਾਲੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਿਰਣ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਯਦ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਨੁਜਤ੍ਵਮੀਯੁषੋ ਭਾਰਾਵਤਾਰਾਯ ਭੁਵੋ ਨਿਜੇਚ੍ਛਯਾ । ਲਾਵਣ੍ਯਧਾਮ੍ਨੋ ਭਵਿਤੋਪਲਮ੍ਭਨਂ ਮਹ੍ਯਂ ਨ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਫਲਮਞ੍ਜਸਾ ਦृਸ਼ਃ
ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਹਣੇਪਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ।
ਯ ਈਕ੍ਸ਼ਿਤਾਹਂਰਹਿਤੋऽਪ੍ਯਸਤ੍ਸਤੋਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾਪਾਸ੍ਤਤਮੋਭਿਦਾਭ੍ਰਮਃ । ਸ੍ਵਮਾਯਯਾऽऽਤ੍ਮਨ੍ ਰਚਿਤੈਸ੍ਤਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾ ਪ੍ਰਾਣਾਕ੍ਸ਼ਧੀਭਿਃ ਸਦਨੇष੍ਵਭੀਯਤੇ
ਉਹ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਖਿਲਾਮੀਵਹਭਿਃ ਸੁਮਙ੍ਗਲੈਃ ਵਾਚੋ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਾ ਗੁਣਕਰ੍ਮਜਨ੍ਮਭਿਃ । ਪ੍ਰਾਣਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਮ੍ਭਨ੍ਤਿ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਵੈ ਜਗਤ੍ ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਿਰਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਵਸ਼ੋਭਨਾ ਮਤਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣ, ਕਰਮ ਤੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਜੀਵਨ, ਸੁਚਿਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਚਾਵਤੀਰ੍ਣਃ ਕਿਲ ਸਤ੍ਵਤਾਨ੍ਵਯੇ ਸ੍ਵਸੇਤੁਪਾਲਾਮਰਵਰ੍ਯਸ਼ਰ੍ਮਕृਤ੍ । ਯਸ਼ੋ ਵਿਤਨ੍ਵਨ੍ ਵ੍ਰਜ ਆਸ੍ਤ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਯਦਸ਼ੇषਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਹ ਸੱਚਮੁਚ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੇ ਸਭ ਸੁਭ ਕਾਰਜ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਨੂਨਂ ਮਹਤਾਂ ਗਤਿਂ ਗੁਰੁਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਕਾਨ੍ਤਂ ਦृਸ਼ਿਮਨ੍ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍ । ਰੂਪਂ ਦਧਾਨਂ ਸ਼੍ਰਿਯ ਈਪ੍ਸਿਤਾਸ੍ਪਦਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਮਮਾਸਨ੍ਨੁषਸਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਅੱਜ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ—ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਮੰਜਿਲ, ਗੁਰੂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਮਹਾਂ-ਉਤਸਵ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਛਤ ਥਾਂ ਹੈ—ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ।
ਅਥਾਵਰੂਢਃ ਸਪਦੀਸ਼ਯੋ ਰਥਾਤ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਂਸੋਸ਼੍ਚਰਣਂ ਸ੍ਵਲਬ੍ਧਯੇ । ਧਿਯਾ ਧृਤਂ ਯੋਗਿਭਿਰਪ੍ਯਹਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨਮਸ੍ਯ ਆਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਖੀਨ੍ ਵਨੌਕਸਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇਗਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਉਹ ਪੈਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ।
ਅਪ੍ਯਙ੍ਘ੍ਰਿਮੂਲੇ ਪਤਿਤਸ੍ਯ ਮੇ ਵਿਭੁਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਧਾਸ੍ਯਨ੍ ਨਿਜਹਸ੍ਤਪਙ੍ਕਜਮ੍ । ਦਤ੍ਤਾਭਯਂ ਕਾਲਭੁਜਾਙ੍ਗਰਂਹਸਾ ਪ੍ਰੋਦ੍ਵੇਜਿਤਾਨਾਂ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਾਂ ਣृਨਾਮ੍
ਸ਼ਾਇਦ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾਂ, ਆਪਣਾ ਕਵਲ-ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਪ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਵੇ।