ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਪ੍ਤਕਾਮੋ ਯਦੁਪਤਿਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਵੈ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਕਿਮਭਿਪ੍ਰਾਯ ਏਤਨ੍ਨਃ ਸਂਸ਼ਯਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਸੁਵ੍ਰਤ

ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਰੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨੇ ਇਕ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਸੀ? ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮੋ ਦृष੍ਟ ਈਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਚ ਸਾਹਸਮ੍ । ਤੇਜੀਯਸਾਂ ਨ ਦੋषਾਯ ਵਹ੍ਨੇਃ ਸਰ੍ਵਭੁਜੋ ਯਥਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਈ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਨੈਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਜ੍ਜਾਤੁ ਮਨਸਾਪਿ ਹ੍ਯਨੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਿਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਚਰਨ੍ਮੌਢ੍ਯਾਦ੍ ਯਥਾਰੁਦ੍ਰੋऽਬ੍ਧਿਜਂ ਵਿषਮ੍

ਇਹ ਕੰਮ ਕੋਈ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ, ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨੀ ਹੋਈ।

ਈਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤਥੈਵਾਚਰਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਤੇषਾਂ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਵਚੋਯੁਕ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ ਸਮਾਚਰੇਤ੍

ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੱਚੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ; ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਬਚਨ ਤੇ ਕੰਮ ਅਪਣਾਏ ਜੋ ਸਮਝ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਕੁਸ਼ਲਾਚਰਿਤੇਨੈषਾਂ ਇਹ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ ਵਾਨਰ੍ਥੋ ਨਿਰਹਙ੍‌ਕਾਰਿਣਾਂ ਪ੍ਰਭੋ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਲਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ।

ਕਿਮੁਤਾਖਿਲਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਤਿਰ੍ਯਙ੍‌ ਮਰ੍ਤ੍ਯਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ । ਈਸ਼ਿਤੁਸ਼੍ਚੇਸ਼ਿਤਵ੍ਯਾਨਾਂ ਕੁਸ਼ਲਾਕੁਸ਼ਲਾਨ੍ਵਯਃ

ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ — ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਦੇਵ — ਜੋ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਾਂ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਜੋੜ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਤ੍ਪਾਦਪਙ੍‌ਕਜਪਰਾਗਨਿषੇਵਤृਪ੍ਤਾ ਯੋਗਪ੍ਰਭਾਵਵਿਧੁਤਾਖਿਲਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਾਃ । ਸ੍ਵੈਰਂ ਚਰਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋऽਪਿ ਨ ਨਹ੍ਯਮਾਨਾਃ ਤਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾऽऽਤ੍ਤਵਪੁषਃ ਕੁਤ ਏਵ ਬਨ੍ਧਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਲਾ ਕੇ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਉਹ ਸਾਧੂ ਮਨੁੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੰਧਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਗੋਪੀਨਾਂ ਤਤ੍ਪਤੀਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਯੋऽਨ੍ਤਸ਼੍ਚਰਤਿ ਸੋऽਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਰੀਡਨੇਨੇਹ ਦੇਹਭਾਕ੍

ਉਹ ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਗੋਪੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ—ਉਹ ਸਭ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਥੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਯ ਭੂਤਾਨਾਂ ਮਾਨੁषਂ ਦੇਹਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਭਜਤੇ ਤਾਦृਸ਼ੀਃ ਕ੍ਰੀਡ ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪਰੋ ਭਵੇਤ੍

ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਅਜਿਹੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਸੂਯਨ੍ ਖਲੁ ਕृष੍ਣਾਯ ਮੋਹਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਯਯਾ । ਮਨ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਦਾਰਾਨ੍ ਵ੍ਰਜੌਕਸਃ

ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਤ੍ਰ ਉਪਾਵृਤ੍ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਨੁਮੋਦਿਤਾਃ । ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੋ ਯਯੁਰ੍ਗੋਪ੍ਯਃ ਸ੍ਵਗृਹਾਨ੍ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਃ

ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਵ੍ਰਜਵਧੂਭਿਰਿਦਂ ਚ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ੍ਵਿਤੋऽਨੁਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦਥ ਵਰ੍ਣਯੇਦ੍ਯਃ । ਭਕ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਭਗਵਤਿ ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਕਾਮਂ ਹृਦ੍ਰੋਗਮਾਸ਼੍ਵਪਹਿਨੋਤ੍ਯਚਿਰੇਣ ਧੀਰਃ

ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਇਹ ਲੀਲਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਕਾਮ ਰੂਪ ਰੋਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਗਰਮੁਖਾਤ੍ ਅਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਮੋਚਨਮ੍,ਅਜਗਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿ; ਸ਼ਂਖਚੂਡ ਵਧਃ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਏਕਦਾ ਦੇਵਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਗੋਪਾਲਾ ਜਾਤਕੌਤੁਕਾਃ। ਅਨੋਭਿਰਨਡੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਯਯੁਸ੍ਤੇऽਮ੍ਬਿਕਾਵਨਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਦੇਵਂ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਵਿਭੁਮ੍। ਆਨਰ੍ਚੁਰਰ੍ਹਣੈਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵੀਂ ਚ ਣृਪਤੇऽਮ੍ਬਿਕਾਮ੍

ਉਥੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਂਦੇਵ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਗਾਵੋ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਵਾਸਾਂਸਿ ਮਧੁ ਮਧ੍ਵਨ੍ਨਮਾਦृਤਾਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵੋ ਨਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ, ਸੋਨਾ, ਕੱਪੜੇ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।'

ਊषੁਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰੇ ਜਲਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ। ਰਜਨੀਂ ਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨਨ੍ਦਸੁਨਨ੍ਦਕਾਦਯਃ

ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਲ ਪੀ ਕੇ ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੰਦ, ਸੁਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਾਤ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।

ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਹਾਨਹਿਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਪਿਨੇऽਤਿਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਯਦृਚ੍ਛਯਾਗਤੋ ਨਨ੍ਦਂ ਸ਼ਯਾਨਮੁਰਗੋऽਗ੍ਰਸੀਤ੍

ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਜਗਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨੰਦ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।

ਸ ਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾਹਿਨਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣ ਮਹਾਨਯਮ੍। ਸਰ੍ਪੋ ਮਾਂ ਗ੍ਰਸਤੇ ਤਾਤ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਪਰਿਮੋਚਯ

ਸੱਪ ਦੇ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਨੰਦ ਚੀਖ ਉਠਿਆ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ! ਪਿਓ! ਮੈਨੂੰ ਸੱਪ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ!'

ਤਸ੍ਯ ਚਾਕ੍ਰਨ੍ਦਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੋਪਾਲਾਃ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਾਃ। ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਪਂ ਵਿਵ੍ਯਧੁਰੁਲ੍ਮੁਕੈਃ

ਉਸ ਦੀ ਚੀਖ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਵਾਲੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ; ਨੰਦ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਅਲਾਤੈਰ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਨਾਮੁਞ੍ਚਤ੍ਤਮੁਰਙ੍ਗਮਃ। ਤਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ਪਦਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਿਃ

ਅੱਗੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸੱਪ ਨੰਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ।

ਸ ਵੈ ਭਗਵਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਤਾਸ਼ੁਭਃ। ਭੇਜੇ ਸਰ੍ਪਵਪੁਰ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਰ੍ਚਿਤਮ੍

ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਸੱਪ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਉਹ ਸੱਪ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਤਮਪृਚ੍ਛਦ੍ਧृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਣਤਂ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੇਨ ਵਪੁषਾ ਪੁਰੁषਂ ਹੇਮਮਾਲਿਨਮ੍

ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ।

ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਪਰਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਰੋਚਤੇऽਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਕਥਂ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਾਮੇਤਾਂ ਗਤਿਂ ਵਾ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋऽਵਸ਼ਃ

ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਐਨੀ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ? ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ?

ਸਰ੍ਪ ਉਵਾਚ। ਅਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਸ੍ਵਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਮਾਨੇਨਾਚਰਨ੍ਦਿਸ਼ਃ

ਸੱਪ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਧਰ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।

ऋषੀਨ੍ਵਿਰੂਪਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪ੍ਰਾਹਸਂ ਰੂਪਦਰ੍ਪਿਤਃ। ਤੈਰਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਲਬ੍ਧੈਃ ਸ੍ਵੇਨ ਪਾਪ੍ਮਨਾ

ਵਿਰੂਪ ਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰਾ ਹਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਲਾਣਤ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਪਾਈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਜਨਮ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਇਆ।

ਸ਼ਾਪੋ ਮੇऽਨੁਗ੍ਰਹਾਯੈਵ ਕृਤਸ੍ਤੈਃ ਕਰੁਣਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਯਦਹਂ ਲੋਕਗੁਰੁਣਾ ਪਦਾ ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਹਤਾਸ਼ੁਭਃ

ਉਹ ਲਾਣਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਇਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਤਂ ਤ੍ਵਾਹਂ ਭਵਭੀਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਭਯਾਪਹਮ੍। ਆਪृਚ੍ਛੇ ਸ਼ਾਪਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਮੀਵਹਨ੍

ਹੁਣ, ਲਾਣਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ—ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਥੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।

ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ਮਹਾਪੁਰੁष ਸਤ੍ਪਤੇ। ਅਨੁਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰ

ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ, ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤੇऽਚ੍ਯੁਤ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍। ਯਨ੍ਨਾਮ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਨਖਿਲਾਨ੍ਸ਼੍ਰੋਤॄਨਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ। ਸਦ੍ਯਃ ਪੁਨਾਤਿ ਕਿਂ ਭੂਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪृष੍ਟਃ ਪਦਾ ਹਿ ਤੇ

ਹੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਜੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ।