ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਗਤੋऽਯਂ ਕਲਿਰ੍ਘੋਰੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਨਃ ਖਲਾਃ । ਤਤ੍ਸਂਗੇਨੈਵ ਸਨ੍ਤੋऽਪਿ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਰਤਾਂ ਯਦਾ

ਹੁਣ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਕਲਿਜੁਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੜ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਤਦਾ ਭਾਰਵਤੀ ਭੂਮਿਃ ਗੋਰੂਪੇਯਂ ਕਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ । ਅਨ੍ਯੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕਮਲਲੋਚਨ

ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਭਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲਵੇਗੀ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ! ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।

ਅਤਃ ਸਸ੍ਤੁ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲ ਮਾ ਵ੍ਰਜ । ਭਕ੍ਤਾਰ੍ਥਂ ਸਗੁਣੋ ਜਾਤੋ ਨਿਰਾਕਾਰੋऽਪਿ ਚਿਨ੍ਮਯਃ

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ! ਦਇਆ ਕਰ ਤੇ ਨਾ ਜਾ। ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੂੰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਚੇਤਨ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਦ੍ ਵਿਯੋਗੇਨ ਤੇ ਭਕ੍ਤਾਃ ਕਥਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭੂਤਲੇ । ਨਿਰ੍ਗੁਣੋਪਾਸਨੇ ਕष੍ਟਂ ਅਤਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਿਚਾਰਯ

ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਗੇ? ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੋਚ।

ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭਾਸੇऽਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਹਰਿਃ । ਭਕ੍ਤਾਵਲਮ੍ਬਨਾਰ੍ਥਾਯ ਕਿਂ ਵਿਧੇਯਂ ਮਯੇਤਿ ਚ

ਉਦਧਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿਚ ਹਰੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?

ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਯਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ਤੇਜਃ ਤਚ੍ਚ ਭਾਗਵਤੇऽਦਧਾਤ੍ । ਤਿਰੋਧਾਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਾਗਵਤਾਰ੍ਣਵਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪਾਰ ਜੋਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ, ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

ਤੇਨੇਯਂ ਵਾਙ੍‌ਮਯੀ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਹਰੇਃ । ਸੇਵਨਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਪਾਠਾਤ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਭਾਗਵਤ, ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ, ਸੁਣਨ, ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਕृਤਮ੍ । ਸਾਧਨਾਨਿ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕਲੌ ਧਰ੍ਮੋऽਯਮੀਰਿਤਃ

ਇਸ ਲਈ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਨਾ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਇਹੀ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।

ਦੁਃਖਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯ ਪਾਪਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਯ ਚ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧ ਜਯਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਕਲੌ ਧਰ੍ਮੋऽਯਮੀਰਿਤਃ

ਇਹ ਧਰਮ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ, ਗਰੀਬੀ, ਕੁਕਿਸਮਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਥਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਮਾਯਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸੁਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ । ਕਥਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤ੍ ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਸਪ੍ਤਾਹੋऽਤਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ

ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ - (ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਏਵਂ ਨਗਾਹਸ਼੍ਰਵਣੋਰੁਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਮਾਨੇ ऋषਿਭਿਃ ਸਭਾਯਾਮ੍ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੇਕਂ ਸਮਭੂਤ੍ ਤਦਾਨੀਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ਸਂਸ਼੍ਰृਣੁ ਸ਼ੌਨਕੋ ਤ੍ਵਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਨਾਗਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਧਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ—ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਭਕ੍ਤਿਃ ਸੁਤੌ ਤੌ ਤਰੁਣੌ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਮੈਕਰੂਪਾ ਸਹਸਾऽਵਿਰਾਸੀਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਹਰੇ ਮੁਰਾਰੇ ਨਾਥੇਤਿ ਨਾਮਾਨਿ ਮੁਹੁਰ੍ਵਦਨ੍ਤੀ

ਭਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਈ, ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ: 'ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੇ, ਮੁਰਾਰੇ, ਨਾਥ' ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੀ ਰਹੀ।

ਤਾਂ ਚਾਗਤਾਂ ਭਾਗਵਤਾਰ੍ਥਭੂषਾਂ ਸੁਚਾਰੁਵੇषਾਂ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸਦਸ੍ਯਾਃ । ਕਥਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਕਥਮਾਗਤੇਯਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮੁਨੀਨਾਮਿਤਿ ਤਰ੍ਕਯਨ੍ਤਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸ਼ੋਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਭਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਰਿਸ਼ੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਆਈ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ?

ਊਚੁਃ ਕੁਮਾਰਾ ਵਚਨਂ ਤਦਾਨੀਂ ਕਥਾਰ੍ਥਤੋ ਨਿਸ਼੍ਪਤਿਤਾਧੁਨੇਯਮ੍ । ਏਵਂ ਗਿਰਃ ਸਾ ਸਸੁਤਾ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਨਿਜਗਾਦ ਨਮ੍ਰਾ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਹੁਣ ਕਥਾ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

ਭਕ੍ਤਿਰੁਵਾਚ - (ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਭਵਦ੍‌ਭਿਃ ਅਦ੍ਯੈਵ ਕृਤਾਸ੍ਮਿ ਪੁष੍ਟਾ ਕਲਿਪ੍ਰਣष੍ਟਾਪਿ ਕਥਾਰਸੇਨ । ਕ੍ਵਾਹਂ ਤੁ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯਧੁਨਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾ ਇਦਂ ਤਾਂ ਗਿਰਮੂਚਿਰੇ ਤੇ

ਭਕਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਥਾ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਮੈ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਾਂ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ।'

(ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਭਕ੍ਤੇषੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸਰੂਪਕਰ੍ਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮੈਕਧਰ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵਰੋਗਹਨ੍ਤ੍ਰੀ । ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਿष੍ਠਸ੍ਵ ਸੁਧੈਰ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾ ਨਿਰਂਤਰਂ ਵੈष੍ਣਵਮਾਨਸਾਨਿ

'ਹੇ ਭਕਤੀ, ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦੀ, ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਥਾਮਦੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।'

(ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਤਤੋऽਪਿ ਦੋषਾਃ ਕਲਿਜਾ ਇਮੇ ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਭਵੋऽਪਿ ਲੋਕੇ । ਏਵਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਵਸਰੇऽਪਿ ਭਕ੍ਤਿਃ ਤਦਾ ਨਿषਣ੍ਣਾ ਹਰਿਦਾਸਚਿਤ੍ਤੇ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ; ਇਸ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਭਕਤੀ ਫਿਰ ਹਰਿ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈ।

(ਮਾਲਿਨੀ) ਸਕਲਭੁਵਨਮਧ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਧਨਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਧਨ੍ਯਾ ਨਿਵਸਤਿ ਹृਦਿ ਯੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਿਰੇਕਾ । ਹਰਿਰਪਿ ਨਿਜਲੋਕਂ ਸਰ੍ਵਥਾਤੋ ਵਿਹਾਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਹृਦਿ ਤੇषਾਂ ਭਕ੍ਤਿਸੂਤ੍ਰੋਪਨਦ੍ਧਃ

ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਧੰਨ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਧ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

(ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ) ਬ੍ਰੂਮੋऽਦ੍ਯ ਤੇ ਕਿਮਧਿਕਂ ਮਹਮਾਨਮੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਸ੍ਯ ਭੁਵਿ ਭਾਗਵਤਾਭਿਧਸ੍ਯ । ਯਤ੍ਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ ਨਿਗਦਿਤੇ ਲਭਤੇ ਸੁਵਕ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤਾਪਿ ਕृष੍ਣਸਮਤਾਮਲਮਨ੍ਯਧਰ੍ਮੈਃ

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਵੱਡਿਆਈ ਦੱਸੀਏ ਉਸ ਭਾਗਵਤ ਦੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‌ਭਾਗਵਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ - ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਸਪ੍ਤਾਹਕਥਾਯਾਂ ਭਗਵਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ, ਗੋਕਰ੍ਣੋਪਾਖ੍ਯਾਨਾਰਮ੍ਭਸ਼੍ਚ ਸੂਤ ਉਵਾਚ - (ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਅਥ ਵੈष੍ਣਵਚਿਤ੍ਤੇषੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਂ ਅਲੌਕਿਕੀਮ੍ । ਨਿਜਲੋਕਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਗਿਆ।

ਵਨਮਾਲੀ ਘਨਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪੀਤਵਾਸਾ ਮਨੋਹਰਃ । ਕਾਞ੍ਚੀਕਲਾਪਰੁਚਿਰੋ ਲਸਨ੍ ਮੁਕੁਟਕੁਣ੍ਡਲਃ

ਉਹ ਵਣਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਕਸ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਮਸਤ ਮੋੜ ਵਾਲਾ ਮੋੜ ਤੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਤ੍ਰਿਭਙ੍‌ਗਲਲਿਤਸ਼੍ਚਾਰੁ ਕੌਸ੍ਤੁਭੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਃ । ਕੋਟਿਮਨ੍ਮਥਲਾਵਣ੍ਯੋ ਹਰਿਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਃ

ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੰਕ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ ਮੁਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦਸ ਕਰੋੜ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਪਰਮਾਨਨ੍ਦ ਚਿਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਮਧੁਰੋ ਮੁਰਲੀਧਰਃ । ਆਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਹृਦਯਾਨਿ ਅਮਲਾਨਿ ਚ

ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਤੇ ਚੇਤਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਬਾਂਸਰੀ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

ਵੈਕੁਣ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਯੇ ਚ ਵੈष੍ਣਵਾ ਉਦ੍ਧਵਾਦਯਃ । ਤਤ੍ਕਥਾਸ਼੍ਰਵਣਾਰ੍ਥਂ ਤੇ ਗੂਢਰੂਪੇਣ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਉਦਧਵ ਆਦਿ ਵੈਸ਼ਨਵ ਜਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ।

ਤਦਾ ਜਯਜਯਾਰਾਵੋ ਰਸਪੁष੍ਟਿਰਲੌਕਿਕੀ । ਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਸੂਨ ਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਮੁਹੁਃ ਸ਼ਂਖਰਵੋऽਪ੍ਯਭੂਤ੍

ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ, ਅਲੌਕਿਕ ਰਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਚੂਰਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਸੁਣੀ ਗਈ।

ਤਤ੍ ਸਭਾਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਚ ਦੇਹਗੇਹਾਤ੍ਮਵਿਸ੍ਮृਤਿਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਨ੍ਮਯਾਵਸ੍ਥਾਂ ਨਾਰਦੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਉਸ ਸਭਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਘਰ ਤੇ ਆਪਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।

(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਅਲੌਕਿਕੋऽਯਂ ਮਹਿਮਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ਸਪ੍ਤਾਹਜਨ੍ਯੋऽਦ੍ਯ ਵਿਲੋਕਿਤੋ ਮਯਾ । ਮੂਢਾਃ ਸ਼ਠਾ ਯੇ ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋऽਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਨਿष੍ਪਾਪਤਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ

ਮੁਨੀਸ਼ਵਰੋ! ਇਹ ਅਲੌਕਿਕ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੇਖੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮੂਰਖ, ਚਲਾਕ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

(ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਅਤੋ ਨृਲੋਕੇ ਨਨੁ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧਾਯ ਕਲੌ ਪਵਿਤ੍ਰਮ੍ । ਅਘੌਘਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰਂ ਤਥੈਵ ਕਥਾਸਮਾਨਂ ਭੁਵਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯਤ੍

ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ; ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

(ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਕੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੁ ਮਹ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਾਹਯਜ੍ਞੇਨ ਕਥਾਮਯੇਨ । ਕृਪਾਲੁਭਿਰ੍ਲੋਕਹਿਤਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਃ ਕੋऽਪਿ ਨਵੀਨਮਾਰ੍ਗਃ

ਕੌਣ ਕੌਣ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ-ਯਜਨ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਕੀ ਕਿਸੇ ਦਯਾਲੂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ?