ਸਙ੍ਗਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਦਾਸੁ ਜਾਤੁ ਯੋਗਸ੍ਯ ਪਾਰਂ ਪਰਮਾਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ੁਃ । ਮਤ੍ਸੇਵਯਾ ਪ੍ਰਤਿਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਲਾਭੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਯਾ ਨਿਰਯਦ੍ਵਾਰਮਸ੍ਯ
ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰੇ। ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਤ ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ।
ਯੋਪਯਾਤਿ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮਾਯਾ ਯੋषਿਦ੍ ਦੇਵਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਤਾਮੀਕ੍ਸ਼ੇਤਾਤ੍ਮਨੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤृਣੈਃ ਕੂਪਮਿਵਾਵृਤਮ੍
ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਮੌਤ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆਂ।
ਯਾਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪਤਿਂ ਮੋਹਾਨ੍ ਮਨ੍ਮਾਯਾਮृषਭਾਯਤੀਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਙ੍ਗਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਤ੍ਤਾਪਤ੍ਯਗृਹਪ੍ਰਦਮ੍
ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ, ਆਦਮੀ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਆਤ੍ਮਨੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍ ਪਤ੍ਯਪਤ੍ਯਗृਹਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਦੈਵੋਪਸਾਦਿਤਂ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਮृਗਯੋਰ੍ਗਾਯਨਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਤੀ, ਬੱਚਾ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਮੌਤ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਗੀਤ ਹਿਰਨ ਲਈ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹੇਨ ਜੀਵਭੂਤੇਨ ਲੋਕਾਤ੍ ਲੋਕਮਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ । ਭੁਞ੍ਜਾਨ ਏਵ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਰੋਤ੍ਯਵਿਰਤਂ ਪੁਮਾਨ੍
ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਲੋਕ ਤੋਂ ਲੋਕ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਨੁਗੋ ਦੇਹੋ ਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨੋਮਯਃ । ਤਨ੍ਨਿਰੋਧੋऽਸ੍ਯ ਮਰਣਂ ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਭਵਃ
ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਭੂਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਿਟੀ ਮੌਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਜ ਜਨਮ।
ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਪਲਬ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਕ੍ਸ਼ਾਯੋਗ੍ਯਤਾ ਯਦਾ । ਤਤ੍ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਂ ਅਹਂਮਾਨਾਦ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਰਥਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਣਾ ਹੈ। 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜਨਮ ਹੈ।
ਯਥਾਕ੍ਸ਼੍ਣੋਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਵਯਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯੋਗ੍ਯਤਾ ਯਦਾ । ਤਦੈਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਃ ਦ੍ਰष੍ਟृਤ੍ਵਾਯੋਗ੍ਯਤਾਨਯੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਅਯੋਗ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸੋ ਨ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਂ ਨ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਜੀਵਗਤਿਂ ਧੀਰੋ ਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਸ਼੍ਚਰੇਦਿਹ
ਇਸ ਲਈ, ਨਾ ਡਰੋ, ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ, ਨਾ ਭਟਕੋ। ਜੀਵ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਗਿਆਨੀ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯੋਗਵੈਰਾਗ੍ਯਯੁਕ੍ਤਯਾ । ਮਾਯਾਵਿਰਚਿਤੇ ਲੋਕੇ ਚਰੇਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਸਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂ।
ਭਗਵਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ ਗੋਪੀਨਾਂ ਆਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤਿ ਗੋਪ੍ਯਃ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਧਾ । ਰੁਰੁਦੁਃ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਰਾਜਨ੍ ਕृष੍ਣਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਈਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ।
ਤਾਸਾਮਾਵਿਰਭੂਚ੍ਛੌਰਿਃ ਸ੍ਮਯਮਾਨਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਃ । ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਨ੍ਮਥਮਨ੍ਮਥਃ
ਫਿਰ, ਹਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਵਿਅੰਨ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਜੋ ਮਨਮਥ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਗਤਂ ਪ੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲਦृਸ਼ੋऽਬਲਾਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਯੁਗਪਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਃ ਤਨ੍ਵਃ ਪ੍ਰਾਣਮਿਵਾਗਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜ ਗਈਆਂ। ਸਭ ਇਕੱਠੀਆਂ ਉੱਠੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਾਚਿਤ੍ ਕਰਾਮ੍ਬੁਜਂ ਸ਼ੌਰੇਃ ਜਗृਹੇऽਞ੍ਜਲਿਨਾ ਮੁਦਾ । ਕਾਚਿਦ੍ ਦਧਾਰ ਤਦ੍ਬਾਹੁਂ ਅਂਸੇ ਚਨ੍ਦਨਰੂषਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹਥੇਲੀ ਵਿਚ ਫੜ ਲਿਆ। ਦੂਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਦਨ ਲਗਿਆ ਬਾਂਹ ਆਪਣੇ ਮੋੜੇ ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਕਾਚਿਦ੍ ਅਞ੍ਜਲਿਨਾਗृਹ੍ਣਾਤ੍ ਤਨ੍ਵੀ ਤਾਮ੍ਬੂਲਚਰ੍ਵਿਤਮ੍ । ਏਕਾ ਤਦਙ੍ਘ੍ਰਿਕਮਲਂ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾ ਸ੍ਤਨਯੋਰਧਾਤ੍
ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਬਾਏ ਹੋਏ ਪਾਨ ਨੂੰ ਅੰਜਲੀ ਵਿਚ ਫੜ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਤਪਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਤਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਏਕਾ ਭ੍ਰੁਕੁਟਿਮਾਬਧ੍ਯ ਪ੍ਰੇਮਸਂਰਮ੍ਭਵਿਹ੍ਵਲਾ । ਘ੍ਨਨ੍ਤੀਵੈਕ੍ਸ਼ਤ੍ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ੇਪੈਃ ਸਨ੍ਦष੍ਟਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਭੌਂਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੋਠਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾ ਕੇ, ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਅਪਰਾਨਿਮਿषਦ੍ ਦृਗ੍ਭ੍ਯਾਂ ਜੁषਾਣਾ ਤਨ੍ਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਆਪੀਤਮਪਿ ਨਾਤृਪ੍ਯਤ੍ ਸਨ੍ਤਸ੍ਤਚ੍ਚਰਣਂ ਯਥਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਝਪਕਾਏ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਕਦੇ ਰੱਜੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤਂ ਕਾਚਿਨ੍ਨੇਤ੍ਰਰਨ੍ਧ੍ਰੇਣ ਹृਦਿਕृਤ੍ਯ ਨਿਮੀਲ੍ਯ ਚ । ਪੁਲਕਾਙ੍ਗ੍ਯੁਪਗੁਹ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯੋਗੀਵਾਨਨ੍ਦਸਮ੍ਪ੍ਲੁਤਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਸਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾ ਲਈ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਃ ਕੇਸ਼ਵਾਲੋਕ ਪਰਮੋਤ੍ਸਵਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ । ਜਹੁਰ੍ਵਿਰਹਜਂ ਤਾਪਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਜਨਾਃ
ਸਭ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ, ਤੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਭਿਰ੍ਵਿਧੂਤਸ਼ੋਕਾਭਿਃ ਭਗਵਾਨਚ੍ਯੁਤੋ ਵृਤਃ । ਵ੍ਯਰੋਚਤਾਧਿਕਂ ਤਾਤ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰ੍ਯਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹੋਈਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਅਚੁਤ ਤੇ ਹੋਰ ਚਮਕ ਉਠੇ, ਪਿਆਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਖਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਃ ਸਮਾਦਾਯ ਕਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਯ ਪੁਲਿਨਂ ਵਿਭੁਃ । ਵਿਕਸਤ੍ਕੁਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਰ ਸੁਰਭ੍ਯਨਿਲषਟ੍ਪਦਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕੁੰਦ ਤੇ ਮੰਦਾਰਾ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਤੇ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ।
ਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸਨ੍ਦੋਹ ਧ੍ਵਸ੍ਤਦੋषਾਤਮਃ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਕृष੍ਣਾਯਾ ਹਸ੍ਤਤਰਲਾ ਚਿਤਕੋਮਲਵਾਲੁਕਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚੰਚਲ ਹੱਥ, ਤੇ ਰੇਤ ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਹ੍ਲਾਦਵਿਧੂਤਹृਦ੍ਰੁਜੋ ਮਨੋਰਥਾਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਯਥਾ ਯਯੁਃ । ਸ੍ਵੈਰੁਤ੍ਤਰੀਯੈਃ ਕੁਚਕੁਙ੍ਕੁਮਾਙ੍ਕਿਤੈਃ ਅਚੀਕ੍ਲृਪਨ੍ਨਾਸਨਮਾਤ੍ਮਬਨ੍ਧਵੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ, ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਰਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰੋਪਵਿष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ਤਰ੍ਹृਦਿ ਕਲ੍ਪਿਤਾਸਨਃ । ਚਕਾਸ ਗੋਪੀਪਰਿषਦ੍ਗਤੋऽਰ੍ਚਿਤਃ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੇਕਪਦਂ ਵਪੁਰ੍ਦਧਤ੍
ਉਥੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਸਨ ਲੈ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ, ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਇਕ ਮੱਧ ਹੈ।
ਸਭਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮਨਙ੍ਗਦੀਪਨਂ ਸਹਾਸਲੀਲੇਕ੍ਸ਼ਣਵਿਭ੍ਰਮਭ੍ਰੁਵਾ । ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਙ੍ਕਕृਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਹਸ੍ਤਯੋਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤ੍ਯ ਈषਤ੍ਕੁਪਿਤਾ ਬਭਾषਿਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਅੱਗ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੱਸ ਕੇ, ਚਲਾਕ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਭਾਵਪੂਰਕ ਭੌਂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਨਕਲੀ ਨਾਰਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਗੋਪ੍ਯ ਊਚੁਃ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਭਜਤੋऽਨੁਭਜਨ੍ਤ੍ਯੇਕ ਏਕ ਏਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍ । ਨੋਭਯਾਂਸ਼੍ਚ ਭਜਨ੍ਤ੍ਯੇਕ ਏਤਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਾਧੁ ਭੋਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕੁਝ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਸਾਧੂ ਜੀ, ਕਿਹੜਾ ਠੀਕ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਮਿਥੋ ਭਜਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸਖ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥੈਕਾਨ੍ਤੋਦ੍ਯਮਾ ਹਿ ਤੇ । ਨ ਤਤ੍ਰ ਸੌਹृਦਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਧਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਵਾਸਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਸਤ ਹਨ, ਪਰ ਉਥੇ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸੁਆਰਥ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਜਨ੍ਤ੍ਯਭਜਤੋ ਯੇ ਵੈ ਕਰੁਣਾਃ ਪਿਤਰੋ ਯਥਾ । ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਰਪਵਾਦੋऽਤ੍ਰ ਸੌਹृਦਂ ਚ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਃ
ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਇਆਲੂ ਮਾਪੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਧਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਨੇਕੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਭਜਤੋऽਪਿ ਨ ਵੈ ਕੇਚਿਦ੍ ਭਜਨ੍ਤ੍ਯਭਜਤਃ ਕੁਤਃ । ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਾ ਹ੍ਯਾਪ੍ਤਕਾਮਾ ਅਕृਤਜ੍ਞਾ ਗੁਰੁਦ੍ਰੁਹਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਰੱਜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਨਾਹਂ ਤੁ ਸਖ੍ਯੋ ਭਜਤੋऽਪਿ ਜਨ੍ਤੂਨ੍ ਭਜਾਮ੍ਯਮੀषਾਮਨੁਵृਤ੍ਤਿਵृਤ੍ਤਯੇ । ਯਥਾਧਨੋ ਲਬ੍ਧਧਨੇ ਵਿਨष੍ਟੇ ਤਚ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਨ੍ਯਨ੍ਨਿਭृਤੋ ਨ ਵੇਦ
ਪਰ ਮੈਂ, ਸਖੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ, ਦੌਲਤ ਮਿਲਣ ਤੇ ਖੋ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਰੁੱਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।