ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਂਧੂਨਾਂ ਨष੍ਟਗੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਅਰ੍ਜੁਨਃ ਸਾਂਪਰਾਯਿਕਮ੍ । ਹਤਾਨਾਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਯਥਾਵਦ੍ ਅਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਲੁੱਟ ਗਈ ਸੀ, ਲਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ।

ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਹਰਿਣਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪ੍ਲਾਵਯਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦਾਲਯਮ੍

ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਦੁਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਹਰਾਜ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾਸ਼ੇषਾਸ਼ੁਭਹਰਂ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਮ੍

ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਭਾਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਨਾਦਾਯ ਹਤਸ਼ੇषਾਨ੍ ਧਨਞ੍ਜਯਃ । ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਵਜ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍

ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਬਚ ਗਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਹृਦ੍ ਵਧਂ ਰਾਜਨ੍ ਅਰ੍ਜੁਨਾਤ੍ਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਵਂਸ਼ਧਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਪਥਮ੍

ਰਾਜਨ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਪਥ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਯ ਏਤਦ੍ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਨ੍ਮ ਚ । ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਇਤ੍ਥਂ ਹਰੇਰ੍ਭਗਵਤੋ ਰੁਚਿਰਾਵਤਾਰ ਵੀਰ੍ਯਾਣਿ ਬਾਲਚਰਿਤਾਨਿ ਚ ਸ਼ਂਤਮਾਨਿ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚੇਹ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਗृਣਨ੍ ਮਨੁष੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪਰਮਹਂਸਗਤੌ ਲਭੇਤ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਹਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਰੂਚਿਕਰ ਅਵਤਾਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਜਾਪ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਵੈਰਾਗੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸਹ ਦੇਹੇਨ ਮਾਨੇਨ ਵਰ੍ਧਮਾਨੇਨ ਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਕਰੋਤਿ ਵਿਗ੍ਰਹਂ ਕਾਮੀ ਕਾਮਿष੍ਵਨ੍ਤਾਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ

ਸਰੀਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਵਧਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕਾਮੀ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਕਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭੂਤੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰਾਰਬ੍ਧੇ ਦੇਹੇ ਦੇਹ੍ਯਬੁਧੋऽਸਕृਤ੍ । ਅਹਂ ਮਮੇਤ੍ਯਸਦ੍‍ਗ੍ਰਾਹਃ ਕਰੋਤਿ ਕੁਮਤਿਰ੍ਮਤਿਮ੍

ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਖ ਜਨਮ-ਜਨਮ 'ਤੇ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਝੂਠੀ ਫੜ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਦ੍ਯਸਦ੍‌ਭਿ ਪਥਿ ਪੁਨਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੋਦਰਕृਤੋਦ੍ਯਮੈਃ । ਆਸ੍ਥਿਤੋ ਰਮਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਤਮੋ ਵਿਸ਼ਤਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍

ਜੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਫਿਰ ਮਾੜਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲ ਕੇ, ਪੇਟ ਤੇ ਗੁਪਤੰਗਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਦਯਾ ਮੌਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹ੍ਰੀਰ੍ਯਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ । ਸ਼ਮੋ ਦਮੋ ਭਗਸ਼੍ਚੇਤਿ ਯਤ੍ਸਙ੍ਗਾਦ੍ਯਾਤਿ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍

ਸਚਾਈ, ਪਵਿਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਚੁੱਪ, ਸਮਝ, ਲੱਖਮੀ, ਲਾਜ, ਇਜ਼ਤ, ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਭਾਗ—all ਇਹ ਗੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਨਹੀਂ।

ਤੇष੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤੇषੁ ਮੂਢੇषੁ ਖਣ੍ਡਿਤਾਤ੍ਮਸ੍ਵਸਾਧੁषੁ । ਸਙ੍ਗਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛੋਚ੍ਯੇषੁ ਯੋषਿਤ੍ ਕ੍ਰੀਡਾਮृਗੇषੁ ਚ

ਜੋ ਬੇਚੈਨ, ਮੂਰਖ, ਟੁੱਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਨ ਤਥਾਸ੍ਯ ਭਵੇਨ੍ਮੋਹੋ ਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ । ਯੋषਿਤ੍ਸਙ੍ਗਾਤ੍ ਯਥਾ ਪੁਂਸੋ ਯਥਾ ਤਤ੍ਸਙ੍‌ਗਿਸਙ੍ਗਤਃ

ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਇਤਨਾ ਮੋਹ ਤੇ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿੰਨਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸ੍ਵਾਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਰੂਪਧਰ੍षਿਤਃ । ਰੋਹਿਦ੍‍ਭੂਤਾਂ ਸੋऽਨ੍ਵਧਾਵਦ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਰੂਪੀ ਹਤਤ੍ਰਪਃ

ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਤੋਂ ਮੋਹ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਰੋਹ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ, ਲੱਜਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਿੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ।

ਤਤ੍ਸृष੍ਟਸृष੍ਟਸृष੍ਟੇषੁ ਕੋ ਨ੍ਵਖਣ੍ਡਿਤਧੀਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ऋषਿਂ ਨਾਰਾਯਣਮृਤੇ ਯੋषਿਨ੍ ਮਯ੍ਯੇਹ ਮਾਯਯਾ

ਜੋ ਕੁਝ ਬਣਿਆ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬਣਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਕਦੇ ਡੋਲਦੀ ਨਹੀਂ।

ਬਲਂ ਮੇ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਯਾਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਯ੍ਯਾ ਜਯਿਨੋ ਦਿਸ਼ਾਮ੍ । ਯਾ ਕਰੋਤਿ ਪਦਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਭ੍ਰੂਵਿਜृਮ੍ਭੇਣ ਕੇਵਲਮ੍

ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭੌਂਹ ਚੁਕਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਸਙ੍ਗਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਦਾਸੁ ਜਾਤੁ ਯੋਗਸ੍ਯ ਪਾਰਂ ਪਰਮਾਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ੁਃ । ਮਤ੍ਸੇਵਯਾ ਪ੍ਰਤਿਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਲਾਭੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਯਾ ਨਿਰਯਦ੍ਵਾਰਮਸ੍ਯ

ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰੇ। ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਤ ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ।

ਯੋਪਯਾਤਿ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮਾਯਾ ਯੋषਿਦ੍ ਦੇਵਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਤਾਮੀਕ੍ਸ਼ੇਤਾਤ੍ਮਨੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤृਣੈਃ ਕੂਪਮਿਵਾਵृਤਮ੍

ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਮੌਤ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆਂ।

ਯਾਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪਤਿਂ ਮੋਹਾਨ੍ ਮਨ੍ਮਾਯਾਮृषਭਾਯਤੀਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਙ੍ਗਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਤ੍ਤਾਪਤ੍ਯਗृਹਪ੍ਰਦਮ੍

ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ, ਆਦਮੀ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਂ ਆਤ੍ਮਨੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍ ਪਤ੍ਯਪਤ੍ਯਗृਹਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਦੈਵੋਪਸਾਦਿਤਂ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਮृਗਯੋਰ੍ਗਾਯਨਂ ਯਥਾ

ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਤੀ, ਬੱਚਾ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਮੌਤ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਗੀਤ ਹਿਰਨ ਲਈ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦੇਹੇਨ ਜੀਵਭੂਤੇਨ ਲੋਕਾਤ੍ ਲੋਕਮਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ । ਭੁਞ੍ਜਾਨ ਏਵ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਰੋਤ੍ਯਵਿਰਤਂ ਪੁਮਾਨ੍

ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਲੋਕ ਤੋਂ ਲੋਕ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਨੁਗੋ ਦੇਹੋ ਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨੋਮਯਃ । ਤਨ੍ਨਿਰੋਧੋऽਸ੍ਯ ਮਰਣਂ ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਭਵਃ

ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਭੂਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਿਟੀ ਮੌਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਜ ਜਨਮ।

ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਪਲਬ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਕ੍ਸ਼ਾਯੋਗ੍ਯਤਾ ਯਦਾ । ਤਤ੍ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਂ ਅਹਂਮਾਨਾਦ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍

ਜਦੋਂ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਰਥਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਣਾ ਹੈ। 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜਨਮ ਹੈ।

ਯਥਾਕ੍ਸ਼੍ਣੋਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਵਯਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯੋਗ੍ਯਤਾ ਯਦਾ । ਤਦੈਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਃ ਦ੍ਰष੍ਟृਤ੍ਵਾਯੋਗ੍ਯਤਾਨਯੋਃ

ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਅਯੋਗ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸੋ ਨ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਂ ਨ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਜੀਵਗਤਿਂ ਧੀਰੋ ਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਸ਼੍ਚਰੇਦਿਹ

ਇਸ ਲਈ, ਨਾ ਡਰੋ, ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ, ਨਾ ਭਟਕੋ। ਜੀਵ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਗਿਆਨੀ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂ।

ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯੋਗਵੈਰਾਗ੍ਯਯੁਕ੍ਤਯਾ । ਮਾਯਾਵਿਰਚਿਤੇ ਲੋਕੇ ਚਰੇਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਲੇਵਰਮ੍

ਸਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂ।

ਭਗਵਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ ਗੋਪੀਨਾਂ ਆਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤਿ ਗੋਪ੍ਯਃ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਧਾ । ਰੁਰੁਦੁਃ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਰਾਜਨ੍ ਕृष੍ਣਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ, ਰਾਜਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਈਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ।

ਤਾਸਾਮਾਵਿਰਭੂਚ੍ਛੌਰਿਃ ਸ੍ਮਯਮਾਨਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਃ । ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਨ੍ਮਥਮਨ੍ਮਥਃ

ਫਿਰ, ਹਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਵਿਅੰਨ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਜੋ ਮਨਮਥ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਗਤਂ ਪ੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲਦृਸ਼ੋऽਬਲਾਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਯੁਗਪਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਃ ਤਨ੍ਵਃ ਪ੍ਰਾਣਮਿਵਾਗਤਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜ ਗਈਆਂ। ਸਭ ਇਕੱਠੀਆਂ ਉੱਠੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।