ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਿषਜਲਾਪ੍ਯਯਾਦ੍ ਵ੍ਯਾਲਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦ੍ ਵਰ੍षਮਾਰੁਤਾਦ੍ ਵੈਦ੍ਯੁਤਾਨਲਾਤ੍ । ਵृषਮਯਾਤ੍ਮਜਾਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋ ਭਯਾਦ੍ ऋषਭ ਤੇ ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੁਹੁਃ

ਜਲ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ, ਸੱਪ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ ਤੋਂ, ਹਵਾ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ ਤੋਂ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਤੋਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ, ਹੇ ਸਰਵੋਚ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।

ਨ ਖਲੁ ਗੋਪੀਕਾਨਨ੍ਦਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਅਖਿਲਦੇਹਿਨਾਂ ਅਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਦृਕ੍ । ਵਿਖਨਸਾਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਗੁਪ੍ਤਯੇ ਸਖ ਉਦੇਯਿਵਾਨ੍ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਕੁਲੇ

ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ।

ਵਿਰਚਿਤਾਭਯਂ ਵृष੍ਣਿਧੂਰ੍ਯ ਤੇ ਚਰਣਮੀਯੁषਾਂ ਸਂਸृਤੇਰ੍ਭਯਾਤ੍ । ਕਰਸਰੋਰੁਹਂ ਕਾਨ੍ਤ ਕਾਮਦਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਧੇਹਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੀਕਰਗ੍ਰਹਮ੍

ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ, ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣੇ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਭ ਛੋਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ।

ਵ੍ਰਜਜਨਾਰ੍ਤਿਹਨ੍ ਵੀਰ ਯੋषਿਤਾਂ ਨਿਜਜਨਸ੍ਮਯਧ੍ਵਂਸਨਸ੍ਮਿਤ । ਭਜ ਸਖੇ ਭਵਤ੍ ਕਿਙ੍‌ਕਰੀਃ ਸ੍ਮ ਨੋ ਜਲਰੁਹਾਨਨਂ ਚਾਰੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯ

ਹੇ ਵਿਰਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਸਤ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਮੰਨ; ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾ।

ਪ੍ਰਣਤਦੇਹਿਨਾਂ ਪਾਪਕਰ੍षਣਂ ਤृਣਚਰਾਨੁਗਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤਨਮ੍ । ਫਣਿਫਣਾਰ੍ਪਿਤਂ ਤੇ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਂ ਕृਣੁ ਕੁਚੇषੁ ਨਃ ਕृਨ੍ਧਿ ਹृਚ੍ਛਯਮ੍

ਜੋ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਘਾਹ ਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਭਾ ਦਾ ਘਰ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ।

ਮਧੁਰਯਾ ਗਿਰਾ ਵਲ੍ਗੁਵਾਕ੍ਯਯਾ ਬੁਧਮਨੋਜ੍ਞਯਾ ਪੁष੍ਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣ । ਵਿਧਿਕਰੀਰਿਮਾ ਵੀਰ ਮੁਹ੍ਯਤੀ ਰਧਰਸੀਧੁਨਾਪ੍ਯਾਯਯਸ੍ਵ ਨਃ

ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਬਦ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਰਾ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪਾਲ।

ਤਵ ਕਥਾਮृਤਂ ਤਪ੍ਤਜੀਵਨਂ ਕਵਿਭਿਰੀਡਿਤਂ ਕਲ੍ਮषਾਪਹਮ੍ । ਸ਼੍ਰਵਣਮਙ੍‌ਗਲਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਤਤਂ ਭੁਵਿ ਗृਣਨ੍ਤਿ ਯੇ ਭੂਰਿਦਾ ਜਨਾਃ

ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਰਸ ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਸੋਭਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਹ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਦਾਨੀ ਹਨ।

ਪ੍ਰਹਸਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰੇਮਵੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਹਰਣਂ ਚ ਤੇ ਧ੍ਯਾਨਮਙ੍‌ਗਲਮ੍ । ਰਹਸਿ ਸਂਵਿਦੋ ਯਾ ਹृਦਿ ਸ੍ਪृਸ਼ਃ ਕੁਹਕ ਨੋ ਮਨਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਤਿ ਹਿ

ਤੇਰੀ ਹਾਸੀ, ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇਰਾ ਖੇਡਣਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਹੇ ਮੋਹਨ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਚਲਸਿ ਯਦ੍ ਵ੍ਰਜਾਚ੍ਚਾਰਯਨ੍ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਨਲਿਨਸੁਨ੍ਦਰਂ ਨਾਥ ਤੇ ਪਦਮ੍ । ਸ਼ਿਲਤृਣਾਙ੍‌ਕੁਰੈਃ ਸੀਦਤੀਤਿ ਨਃ ਕਲਿਲਤਾਂ ਮਨਃ ਕਾਨ੍ਤ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜਦ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰ ਪਥਰ, ਘਾਹ ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਡਾ ਮਨ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।

ਦਿਨਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨੀਲਕੁਨ੍ਤਲੈਃ ਵਨਰੁਹਾਨਨਂ ਬਿਭ੍ਰਦਾਵृਤਮ੍ । ਘਨਰਜਸ੍ਵਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਮੁਹੁ ਰ੍ਮਨਸਿ ਨਃ ਸ੍ਮਰਂ ਵੀਰ ਯਚ੍ਛਸਿ

ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਨੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਜੰਗਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਵਿਰਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।

ਪ੍ਰਣਤਕਾਮਦਂ ਪਦ੍ਮਜਾਰ੍ਚਿਤਂ ਧਰਣਿਮਣ੍ਡਨਂ ਧ੍ਯੇਯਮਾਪਦਿ । ਚਰਣਪਙ੍‌ਕਜਂ ਸ਼ਨ੍ਤਮਂ ਚ ਤੇ ਰਮਣ ਨਃ ਸ੍ਤਨੇष੍ਵਰ੍ਪਯਾਧਿਹਨ੍

ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ, ਜੋ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਗਹਣਾ ਹਨ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਤੇ ਸਾਡੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ।

ਸੁਰਤਵਰ੍ਧਨਂ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਂ ਸ੍ਵਰਿਤਵੇਣੁਨਾ ਸੁष੍ਠੁ ਚੁਮ੍ਬਿਤਮ੍ । ਇਤਰਰਾਗਵਿਸ੍ਮਾਰਣਂ ਨृਣਾਂ ਵਿਤਰ ਵੀਰ ਨਸ੍ਤੇऽਧਰਾਮृਤਮ੍

ਤੇਰੇ ਹੋਠ, ਜੋ ਮਧੁਰ ਬਾਂਸਰੀ ਨਾਲ ਚੁੰਬੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਵਿਰਾ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ।

ਅਟਤਿ ਯਦ੍ ਭਵਾਨਹ੍ਨਿ ਕਾਨਨਂ ਤ੍ਰੁਟਿਰ੍ਯੁਗਾਯਤੇ ਤ੍ਵਾਮਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਕੁਟਿਲਕੁਨ੍ਤਲਂ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖਂ ਚ ਤੇ ਜਡ ਉਦੀਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਕृਦ੍ ਦृਸ਼ਾਮ੍

ਜਦ ਤੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਸਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਘੁੰਮਰ ਵਾਲ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁਸਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਤਿਸੁਤਾਨ੍ਵਯਭ੍ਰਾਤृਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ ਅਤਿਵਿਲਙ੍‌ਘ੍ਯ ਤੇऽਨ੍ਤ੍ਯਚ੍ਯੁਤਾਗਤਾਃ । ਗਤਿਵਿਦਸ੍ਤਵੋਦ੍‍ਗੀਤਮੋਹਿਤਾਃ ਕਿਤਵ ਯੋषਿਤਃ ਕਸ੍ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ

ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਖਰੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਚਲ। ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਗੀਤ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ, ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗੀ?

ਰਹਸਿ ਸਂਵਿਦਂ ਹृਚ੍ਛਯੋਦਯਂ ਪ੍ਰਹਸਿਤਾਨਨਂ ਪ੍ਰੇਮਵੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਬृਹਦੁਰਃ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਾਮ ਤੇ ਮੁਹੁਰਤਿਸ੍ਪृਹਾ ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਮਨਃ

ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਉਠਣਾ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਹੇ ਸੋਭਾ ਦੇ ਘਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਰਸ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਰਜਵਨੌਕਸਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਙ੍‌ਗ ਤੇ ਵृਜਿਨਹਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਙ੍‌ਗਲਮ੍ । ਤ੍ਯਜ ਮਨਾਕ੍ ਚ ਨਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਪृਹਾਤ੍ਮਨਾਂ ਸ੍ਵਜਨਹृਦ੍ਰੁਜਾਂ ਯਨ੍ਨਿषੂਦਨਮ੍

ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਤੇਰਾ ਆਗਮਨ ਹੀ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਰੀ ਚਾਹਤ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਤੇਰੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਵਿਦਾਈ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਰਹ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜਰਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਹਿਰਦਾ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਤ੍ਤੇ ਸੁਜਾਤਚਰਣਾਮ੍ਬੁਰੁਹਂ ਸ੍ਤਨੇषੁ ਭੀਤਾਃ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਿਯ ਦਧੀਮਹਿ ਕਰ੍ਕਸ਼ੇषੁ । ਤੇਨਾਟਵੀਮਟਸਿ ਤਦ੍ ਵ੍ਯਥਤੇ ਨ ਕਿਂ ਸ੍ਵਿਤ੍ ਕੂਰ੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਭ੍ਰਮਤਿ ਧੀਰ੍ਭਵਦਾਯੁषਾਂ ਨਃ

ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਤਿੱਖੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਰਾਸਕ੍ਰੀਡਾਯਾਂ ਗੋਪੀਗੀਤਂ ਨਾਮੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ' ਨਾਮਕ ਇਕਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਰਾਮਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਉਪਗੁਹ੍ਯਾਗ੍ਨਿਮਾਵਿਸ਼ਨ੍ । ਵਸੁਦੇਵਪਤ੍‍ਨ੍ਯਸ੍ਤਦ੍‍ਗਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦੀਨ੍ ਹਰੇਃ ਸ੍ਨੁषਾਃ । ਕृष੍ਣਪਤ੍ਨ੍ਯੋऽਵਿਸ਼ਨ੍ਨਗ੍ਨਿਂ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਤਦਾਤ੍ਮਿਕਾਃ

ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈਆਂ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਵੁਹਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀਆਂ, ਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਆਦਿ, ਆਪਣੇ ਮਨ-ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈਆਂ।

ਅਰ੍ਜੁਨਃ ਪ੍ਰੇਯਸਃ ਸਖ੍ਯੁਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਾਂਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਕृष੍ਣਗੀਤੈਃ ਸਦੁਕ੍ਤਿਭਿਃ

ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਰਹ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਬਂਧੂਨਾਂ ਨष੍ਟਗੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਅਰ੍ਜੁਨਃ ਸਾਂਪਰਾਯਿਕਮ੍ । ਹਤਾਨਾਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਯਥਾਵਦ੍ ਅਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਲੁੱਟ ਗਈ ਸੀ, ਲਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ।

ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਹਰਿਣਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪ੍ਲਾਵਯਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦਾਲਯਮ੍

ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਦੁਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਹਰਾਜ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾਸ਼ੇषਾਸ਼ੁਭਹਰਂ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਮ੍

ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਭਾਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਨਾਦਾਯ ਹਤਸ਼ੇषਾਨ੍ ਧਨਞ੍ਜਯਃ । ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਵਜ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍

ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਬਚ ਗਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਹृਦ੍ ਵਧਂ ਰਾਜਨ੍ ਅਰ੍ਜੁਨਾਤ੍ਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਵਂਸ਼ਧਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਪਥਮ੍

ਰਾਜਨ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਪਥ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਯ ਏਤਦ੍ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਨ੍ਮ ਚ । ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਇਤ੍ਥਂ ਹਰੇਰ੍ਭਗਵਤੋ ਰੁਚਿਰਾਵਤਾਰ ਵੀਰ੍ਯਾਣਿ ਬਾਲਚਰਿਤਾਨਿ ਚ ਸ਼ਂਤਮਾਨਿ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚੇਹ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਗृਣਨ੍ ਮਨੁष੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪਰਮਹਂਸਗਤੌ ਲਭੇਤ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਹਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਰੂਚਿਕਰ ਅਵਤਾਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਜਾਪ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਵੈਰਾਗੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸਹ ਦੇਹੇਨ ਮਾਨੇਨ ਵਰ੍ਧਮਾਨੇਨ ਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਕਰੋਤਿ ਵਿਗ੍ਰਹਂ ਕਾਮੀ ਕਾਮਿष੍ਵਨ੍ਤਾਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ

ਸਰੀਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਵਧਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕਾਮੀ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਕਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭੂਤੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰਾਰਬ੍ਧੇ ਦੇਹੇ ਦੇਹ੍ਯਬੁਧੋऽਸਕृਤ੍ । ਅਹਂ ਮਮੇਤ੍ਯਸਦ੍‍ਗ੍ਰਾਹਃ ਕਰੋਤਿ ਕੁਮਤਿਰ੍ਮਤਿਮ੍

ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਖ ਜਨਮ-ਜਨਮ 'ਤੇ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਝੂਠੀ ਫੜ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਗਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।