ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਾਸ੍ਤਦਲਾਪਾਸ੍ਤਦ੍ਵਿਚੇष੍ਟਾਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਿਕਾਃ । ਤਦ੍ਗੁਣਾਨੇਵ ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਨਾਤ੍ਮਗਾਰਾਣਿ ਸਸ੍ਮਰੁਃ ॥ 10.30.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ, ਕਰਤਬ ਉਸ ਵਾਂਗ, ਆਪ ਉਹੀ ਬਣ ਗਈਆਂ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਹੀ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ।
ਪੁਨਃ ਪੁਲਿਨਮਾਗਤ੍ਯ ਕਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣਭਾਵਨਾਃ । ਸਮਵੇਤਾ ਜਗੁਃ ਕृष੍ਣਂ ਤਦਾਗਮਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 10.30.
ਫਿਰ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਤਤੋऽਗ੍ਨਿਮਾਰੁਤੌ ਰਾਜਨ੍ ਅਮੁਞ੍ਚਨ੍ਮੁਖਤੋ ਰੁषਾ । ਮਹੀਂ ਨਿਰ੍ਵੀਰੁਧਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਂਵਰ੍ਤਕ ਇਵਾਤ੍ਯਯੇ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਵਰਤਕ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁੰਞਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨ੍ ਤਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਆਗਤਃ ਸ਼ਮਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਬਰ੍ਹਿष੍ਮਤੋ ਨਯੈਃ
ਜਦ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ ਤੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਭੀਤਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਤਦਾ । ਉਜ੍ਜਹ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਚੇਤੋਭ੍ਯ ਉਪਦਿष੍ਟਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ
ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਜੋ ਬਚ ਗਏ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਚੇਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ ਆਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਮਾਰਿषਾਮੁਪਯੇਮਿਰੇ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਮਹਦਵਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਅਜਨ੍ਯਜਨਯੋਨਿਜਃ
ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ।
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇ ਤ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਰ੍ਗੇ ਕਾਲਵਿਦ੍ਰੁਤੇ । ਯਃ ਸਸਰ੍ਜ ਪ੍ਰਜਾ ਇष੍ਟਾਃ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦੈਵਚੋਦਿਤਃ
ਜਦ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਂ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਉਹ, ਦਕਸ਼, ਜੋ ਭਾਗ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਯੋ ਜਾਯਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤੇਜਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਰੁਚਾ । ਸ੍ਵਯੋਪਾਦਤ੍ਤ ਦਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਚ੍ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਸਭ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਦਕਸ਼, ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ, ਨਾਮ ਪਾਇਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਰਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਅਨਾਦਿਰਭਿषਿਚ੍ਯ ਚ । ਯੁਯੋਜ ਯੁਯੁਜੇऽਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ ਵੈ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਜਾਪਤੀਨ੍
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ, ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਗੋਪੀਗੀਤਂ - ਵਿਰਹਾਰ੍ਤ ਗੋਪੀਨਾਂ ਭਗਵਦੁਪਸ੍ਥਾਨਾਯ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਮ੍ - ਗੋਪ੍ਯ ਊਚੁਃ - ( ਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਮਦਾ ) ਜਯਤਿ ਤੇऽਧਿਕਂ ਜਨ੍ਮਨਾ ਵ੍ਰਜਃ ਸ਼੍ਰਯਤ ਇਨ੍ਦਿਰਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦਤ੍ਰ ਹਿ । ਦਯਿਤ ਦृਸ਼੍ਯਤਾਂ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਾਵਕਾ ਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਧृਤਾਸਵਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤੇ
ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਦੁਦਾਸ਼ਯੇ ਸਾਧੁਜਾਤਸਤ੍ ਸਰਸਿਜੋਦਰਸ਼੍ਰੀਮੁषਾ ਦृਸ਼ਾ । ਸੁਰਤਨਾਥ ਤੇऽਸ਼ੁਲ੍ਕਦਾਸਿਕਾ ਵਰਦ ਨਿਘ੍ਨਤੋ ਨੇਹ ਕਿਂ ਵਧਃ
ਹੇ ਚੰਗੇ, ਸਰਦ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮਜਦੂਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਂ; ਦਾਤਾ, ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਵਿषਜਲਾਪ੍ਯਯਾਦ੍ ਵ੍ਯਾਲਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦ੍ ਵਰ੍षਮਾਰੁਤਾਦ੍ ਵੈਦ੍ਯੁਤਾਨਲਾਤ੍ । ਵृषਮਯਾਤ੍ਮਜਾਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋ ਭਯਾਦ੍ ऋषਭ ਤੇ ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੁਹੁਃ
ਜਲ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ, ਸੱਪ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ ਤੋਂ, ਹਵਾ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ ਤੋਂ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਤੋਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ, ਹੇ ਸਰਵੋਚ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।
ਨ ਖਲੁ ਗੋਪੀਕਾਨਨ੍ਦਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਅਖਿਲਦੇਹਿਨਾਂ ਅਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਦृਕ੍ । ਵਿਖਨਸਾਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਗੁਪ੍ਤਯੇ ਸਖ ਉਦੇਯਿਵਾਨ੍ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਕੁਲੇ
ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ।
ਵਿਰਚਿਤਾਭਯਂ ਵृष੍ਣਿਧੂਰ੍ਯ ਤੇ ਚਰਣਮੀਯੁषਾਂ ਸਂਸृਤੇਰ੍ਭਯਾਤ੍ । ਕਰਸਰੋਰੁਹਂ ਕਾਨ੍ਤ ਕਾਮਦਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਧੇਹਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੀਕਰਗ੍ਰਹਮ੍
ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ, ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣੇ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਭ ਛੋਹ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ।
ਵ੍ਰਜਜਨਾਰ੍ਤਿਹਨ੍ ਵੀਰ ਯੋषਿਤਾਂ ਨਿਜਜਨਸ੍ਮਯਧ੍ਵਂਸਨਸ੍ਮਿਤ । ਭਜ ਸਖੇ ਭਵਤ੍ ਕਿਙ੍ਕਰੀਃ ਸ੍ਮ ਨੋ ਜਲਰੁਹਾਨਨਂ ਚਾਰੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਹੇ ਵਿਰਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਸਤ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਮੰਨ; ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾ।
ਪ੍ਰਣਤਦੇਹਿਨਾਂ ਪਾਪਕਰ੍षਣਂ ਤृਣਚਰਾਨੁਗਂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤਨਮ੍ । ਫਣਿਫਣਾਰ੍ਪਿਤਂ ਤੇ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਂ ਕृਣੁ ਕੁਚੇषੁ ਨਃ ਕृਨ੍ਧਿ ਹृਚ੍ਛਯਮ੍
ਜੋ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਘਾਹ ਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਭਾ ਦਾ ਘਰ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ।
ਮਧੁਰਯਾ ਗਿਰਾ ਵਲ੍ਗੁਵਾਕ੍ਯਯਾ ਬੁਧਮਨੋਜ੍ਞਯਾ ਪੁष੍ਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣ । ਵਿਧਿਕਰੀਰਿਮਾ ਵੀਰ ਮੁਹ੍ਯਤੀ ਰਧਰਸੀਧੁਨਾਪ੍ਯਾਯਯਸ੍ਵ ਨਃ
ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਬਦ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਰਾ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪਾਲ।
ਤਵ ਕਥਾਮृਤਂ ਤਪ੍ਤਜੀਵਨਂ ਕਵਿਭਿਰੀਡਿਤਂ ਕਲ੍ਮषਾਪਹਮ੍ । ਸ਼੍ਰਵਣਮਙ੍ਗਲਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਤਤਂ ਭੁਵਿ ਗृਣਨ੍ਤਿ ਯੇ ਭੂਰਿਦਾ ਜਨਾਃ
ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਰਸ ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਸੋਭਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਹ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਦਾਨੀ ਹਨ।
ਪ੍ਰਹਸਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰੇਮਵੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਹਰਣਂ ਚ ਤੇ ਧ੍ਯਾਨਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਰਹਸਿ ਸਂਵਿਦੋ ਯਾ ਹृਦਿ ਸ੍ਪृਸ਼ਃ ਕੁਹਕ ਨੋ ਮਨਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਤੇਰੀ ਹਾਸੀ, ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇਰਾ ਖੇਡਣਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਹੇ ਮੋਹਨ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚਲਸਿ ਯਦ੍ ਵ੍ਰਜਾਚ੍ਚਾਰਯਨ੍ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਨਲਿਨਸੁਨ੍ਦਰਂ ਨਾਥ ਤੇ ਪਦਮ੍ । ਸ਼ਿਲਤृਣਾਙ੍ਕੁਰੈਃ ਸੀਦਤੀਤਿ ਨਃ ਕਲਿਲਤਾਂ ਮਨਃ ਕਾਨ੍ਤ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰ ਪਥਰ, ਘਾਹ ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਡਾ ਮਨ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।
ਦਿਨਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨੀਲਕੁਨ੍ਤਲੈਃ ਵਨਰੁਹਾਨਨਂ ਬਿਭ੍ਰਦਾਵृਤਮ੍ । ਘਨਰਜਸ੍ਵਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਮੁਹੁ ਰ੍ਮਨਸਿ ਨਃ ਸ੍ਮਰਂ ਵੀਰ ਯਚ੍ਛਸਿ
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਨੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਜੰਗਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਵਿਰਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਣਤਕਾਮਦਂ ਪਦ੍ਮਜਾਰ੍ਚਿਤਂ ਧਰਣਿਮਣ੍ਡਨਂ ਧ੍ਯੇਯਮਾਪਦਿ । ਚਰਣਪਙ੍ਕਜਂ ਸ਼ਨ੍ਤਮਂ ਚ ਤੇ ਰਮਣ ਨਃ ਸ੍ਤਨੇष੍ਵਰ੍ਪਯਾਧਿਹਨ੍
ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ, ਜੋ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਗਹਣਾ ਹਨ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਤੇ ਸਾਡੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ।
ਸੁਰਤਵਰ੍ਧਨਂ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਂ ਸ੍ਵਰਿਤਵੇਣੁਨਾ ਸੁष੍ਠੁ ਚੁਮ੍ਬਿਤਮ੍ । ਇਤਰਰਾਗਵਿਸ੍ਮਾਰਣਂ ਨृਣਾਂ ਵਿਤਰ ਵੀਰ ਨਸ੍ਤੇऽਧਰਾਮृਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਹੋਠ, ਜੋ ਮਧੁਰ ਬਾਂਸਰੀ ਨਾਲ ਚੁੰਬੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਵਿਰਾ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ।
ਅਟਤਿ ਯਦ੍ ਭਵਾਨਹ੍ਨਿ ਕਾਨਨਂ ਤ੍ਰੁਟਿਰ੍ਯੁਗਾਯਤੇ ਤ੍ਵਾਮਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਕੁਟਿਲਕੁਨ੍ਤਲਂ ਸ਼੍ਰੀਮੁਖਂ ਚ ਤੇ ਜਡ ਉਦੀਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਕृਦ੍ ਦृਸ਼ਾਮ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਸਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਘੁੰਮਰ ਵਾਲ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁਸਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਤਿਸੁਤਾਨ੍ਵਯਭ੍ਰਾਤृਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ ਅਤਿਵਿਲਙ੍ਘ੍ਯ ਤੇऽਨ੍ਤ੍ਯਚ੍ਯੁਤਾਗਤਾਃ । ਗਤਿਵਿਦਸ੍ਤਵੋਦ੍ਗੀਤਮੋਹਿਤਾਃ ਕਿਤਵ ਯੋषਿਤਃ ਕਸ੍ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ
ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਖਰੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਚਲ। ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਗੀਤ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ, ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗੀ?
ਰਹਸਿ ਸਂਵਿਦਂ ਹृਚ੍ਛਯੋਦਯਂ ਪ੍ਰਹਸਿਤਾਨਨਂ ਪ੍ਰੇਮਵੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਬृਹਦੁਰਃ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਾਮ ਤੇ ਮੁਹੁਰਤਿਸ੍ਪृਹਾ ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਮਨਃ
ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਉਠਣਾ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਹੇ ਸੋਭਾ ਦੇ ਘਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਰਸ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਰਜਵਨੌਕਸਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਰਙ੍ਗ ਤੇ ਵृਜਿਨਹਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਤ੍ਯਜ ਮਨਾਕ੍ ਚ ਨਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਪृਹਾਤ੍ਮਨਾਂ ਸ੍ਵਜਨਹृਦ੍ਰੁਜਾਂ ਯਨ੍ਨਿषੂਦਨਮ੍
ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਤੇਰਾ ਆਗਮਨ ਹੀ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਰੀ ਚਾਹਤ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਤੇਰੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਵਿਦਾਈ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਰਹ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜਰਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਹਿਰਦਾ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਤ੍ਤੇ ਸੁਜਾਤਚਰਣਾਮ੍ਬੁਰੁਹਂ ਸ੍ਤਨੇषੁ ਭੀਤਾਃ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਿਯ ਦਧੀਮਹਿ ਕਰ੍ਕਸ਼ੇषੁ । ਤੇਨਾਟਵੀਮਟਸਿ ਤਦ੍ ਵ੍ਯਥਤੇ ਨ ਕਿਂ ਸ੍ਵਿਤ੍ ਕੂਰ੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਭ੍ਰਮਤਿ ਧੀਰ੍ਭਵਦਾਯੁषਾਂ ਨਃ
ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਤਿੱਖੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧੇ ਰਾਸਕ੍ਰੀਡਾਯਾਂ ਗੋਪੀਗੀਤਂ ਨਾਮੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ' ਨਾਮਕ ਇਕਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਰਾਮਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਉਪਗੁਹ੍ਯਾਗ੍ਨਿਮਾਵਿਸ਼ਨ੍ । ਵਸੁਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਗਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦੀਨ੍ ਹਰੇਃ ਸ੍ਨੁषਾਃ । ਕृष੍ਣਪਤ੍ਨ੍ਯੋऽਵਿਸ਼ਨ੍ਨਗ੍ਨਿਂ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਤਦਾਤ੍ਮਿਕਾਃ
ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈਆਂ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਵੁਹਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀਆਂ, ਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਆਦਿ, ਆਪਣੇ ਮਨ-ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈਆਂ।