ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਤ੍ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਮਤਮ੍ । ਅਸ਼ਕ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਲੌ ਬੋਧ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੋऽਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕਾਜ੍ਞਯਾ

ਸਚਾਈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੁਣਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਅਸਮਰਥਤਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਗਿਆ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਯਮਾਚਰਣਂ ਤਥਾ । ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਅਸ਼ਕ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣਂ ਮਤਮ੍

ਮਨ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣੀ, ਨਿਯਮ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਥਾ ਸੁਣਣੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤਃ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਘੇ ਤਾਵਦ੍ਧਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਸ਼ੁਕਦੇਵੇਨ ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣੇ ਕृਤਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾ ਲਿਆ।

ਮਨਸਸ਼੍ਚ ਅਜਯਾਤ੍ ਰੋਗਾਤ੍ ਪੁਂਸਾਂ ਚੈਵਾਯੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ । ਕਲੇਰ੍ਦੋषਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣਂ ਮਤਮ੍

ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਂਹ ਲਾਉਣ ਵਿਚ ਅਸਮਰਥਤਾ, ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਬਹੁਤਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਥਾ ਸੁਣਣੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਯਤ੍ਫਲਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਪਸਾ ਨ ਯੋਗੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ । ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣੇ ਲਭੇਤ੍

ਜੋ ਫਲ ਤਪ, ਜੋਗ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਜ੍ਞਾਤ੍ ਗਰ੍ਜਤਿ ਸਪ੍ਤਾਹਃ ਸਪ੍ਤਾਹੋ ਗਰ੍ਜਤਿ ਵ੍ਰਤਾਤ੍ । ਤਪਸੋ ਗਰ੍ਜਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਃ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਗਰ੍ਜਤਿ

ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਯਜਨ ਤੋਂ, ਵਰਤ ਤੋਂ, ਤਪ ਤੋਂ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯੋਗਾਤ੍ ਗਰ੍ਜਤਿ ਸਪ੍ਤਾਹੋ ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਾਚ੍ਚ ਗਰ੍ਜਤਿ । ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਮੋ ਗਰ੍ਜਨਂ ਤਸ੍ਯ ਰੇ ਰੇ ਗਰ੍ਜਤਿ ਗਰ੍ਜਤਿ

ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਜੋਗ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਹੋਰ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ - (ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ) ਸਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਕਥਾਨਕਂ ਜ੍ਞਾਨਾਦਿਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਵਿਗਣਯ੍ਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਜਾਤਂ ਕੁਤੋ ਯੋਗਵਿਦਾਦਿਸੂਚਕਮ੍

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਕਥਾ ਵਾਕਈ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਆਦਿਕ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋਗ ਆਦਿਕ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ - (ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਯਦਾ ਕृष੍ਣੋ ਧਰਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਦਂ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਾਪਿ ਉਦ੍ਧਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਮੁੱਖ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਦਧਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਉਦ੍ਧਵ ਉਵਾਚ - ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਭਕ੍ਤਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਚ । ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਮਹਤੀ ਚਿਨ੍ਤਾ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਖਮਾਵਹ

ਉਦਧਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇ।

ਆਗਤੋऽਯਂ ਕਲਿਰ੍ਘੋਰੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਨਃ ਖਲਾਃ । ਤਤ੍ਸਂਗੇਨੈਵ ਸਨ੍ਤੋऽਪਿ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਰਤਾਂ ਯਦਾ

ਹੁਣ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਕਲਿਜੁਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੜ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਤਦਾ ਭਾਰਵਤੀ ਭੂਮਿਃ ਗੋਰੂਪੇਯਂ ਕਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ । ਅਨ੍ਯੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕਮਲਲੋਚਨ

ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਭਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲਵੇਗੀ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ! ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।

ਅਤਃ ਸਸ੍ਤੁ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲ ਮਾ ਵ੍ਰਜ । ਭਕ੍ਤਾਰ੍ਥਂ ਸਗੁਣੋ ਜਾਤੋ ਨਿਰਾਕਾਰੋऽਪਿ ਚਿਨ੍ਮਯਃ

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ! ਦਇਆ ਕਰ ਤੇ ਨਾ ਜਾ। ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੂੰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਚੇਤਨ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਦ੍ ਵਿਯੋਗੇਨ ਤੇ ਭਕ੍ਤਾਃ ਕਥਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭੂਤਲੇ । ਨਿਰ੍ਗੁਣੋਪਾਸਨੇ ਕष੍ਟਂ ਅਤਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਿਚਾਰਯ

ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਗੇ? ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੋਚ।

ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭਾਸੇऽਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਹਰਿਃ । ਭਕ੍ਤਾਵਲਮ੍ਬਨਾਰ੍ਥਾਯ ਕਿਂ ਵਿਧੇਯਂ ਮਯੇਤਿ ਚ

ਉਦਧਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿਚ ਹਰੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?

ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਯਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ਤੇਜਃ ਤਚ੍ਚ ਭਾਗਵਤੇऽਦਧਾਤ੍ । ਤਿਰੋਧਾਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਾਗਵਤਾਰ੍ਣਵਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪਾਰ ਜੋਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ, ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

ਤੇਨੇਯਂ ਵਾਙ੍‌ਮਯੀ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਹਰੇਃ । ਸੇਵਨਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਪਾਠਾਤ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਭਾਗਵਤ, ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ, ਸੁਣਨ, ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਕृਤਮ੍ । ਸਾਧਨਾਨਿ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕਲੌ ਧਰ੍ਮੋऽਯਮੀਰਿਤਃ

ਇਸ ਲਈ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਨਾ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਇਹੀ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।

ਦੁਃਖਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯ ਪਾਪਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਯ ਚ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧ ਜਯਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਕਲੌ ਧਰ੍ਮੋऽਯਮੀਰਿਤਃ

ਇਹ ਧਰਮ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ, ਗਰੀਬੀ, ਕੁਕਿਸਮਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਥਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਮਾਯਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸੁਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ । ਕਥਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤ੍ ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਸਪ੍ਤਾਹੋऽਤਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ

ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ - (ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਏਵਂ ਨਗਾਹਸ਼੍ਰਵਣੋਰੁਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਮਾਨੇ ऋषਿਭਿਃ ਸਭਾਯਾਮ੍ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੇਕਂ ਸਮਭੂਤ੍ ਤਦਾਨੀਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ਸਂਸ਼੍ਰृਣੁ ਸ਼ੌਨਕੋ ਤ੍ਵਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਨਾਗਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਧਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ—ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਭਕ੍ਤਿਃ ਸੁਤੌ ਤੌ ਤਰੁਣੌ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਮੈਕਰੂਪਾ ਸਹਸਾऽਵਿਰਾਸੀਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਹਰੇ ਮੁਰਾਰੇ ਨਾਥੇਤਿ ਨਾਮਾਨਿ ਮੁਹੁਰ੍ਵਦਨ੍ਤੀ

ਭਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਈ, ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ: 'ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੇ, ਮੁਰਾਰੇ, ਨਾਥ' ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੀ ਰਹੀ।

ਤਾਂ ਚਾਗਤਾਂ ਭਾਗਵਤਾਰ੍ਥਭੂषਾਂ ਸੁਚਾਰੁਵੇषਾਂ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸਦਸ੍ਯਾਃ । ਕਥਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਕਥਮਾਗਤੇਯਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮੁਨੀਨਾਮਿਤਿ ਤਰ੍ਕਯਨ੍ਤਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸ਼ੋਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਭਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਰਿਸ਼ੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਆਈ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ?

ਊਚੁਃ ਕੁਮਾਰਾ ਵਚਨਂ ਤਦਾਨੀਂ ਕਥਾਰ੍ਥਤੋ ਨਿਸ਼੍ਪਤਿਤਾਧੁਨੇਯਮ੍ । ਏਵਂ ਗਿਰਃ ਸਾ ਸਸੁਤਾ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਨਿਜਗਾਦ ਨਮ੍ਰਾ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਹੁਣ ਕਥਾ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

ਭਕ੍ਤਿਰੁਵਾਚ - (ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਭਵਦ੍‌ਭਿਃ ਅਦ੍ਯੈਵ ਕृਤਾਸ੍ਮਿ ਪੁष੍ਟਾ ਕਲਿਪ੍ਰਣष੍ਟਾਪਿ ਕਥਾਰਸੇਨ । ਕ੍ਵਾਹਂ ਤੁ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯਧੁਨਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾ ਇਦਂ ਤਾਂ ਗਿਰਮੂਚਿਰੇ ਤੇ

ਭਕਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਥਾ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਮੈ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਾਂ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ।'

(ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਭਕ੍ਤੇषੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸਰੂਪਕਰ੍ਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮੈਕਧਰ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵਰੋਗਹਨ੍ਤ੍ਰੀ । ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਿष੍ਠਸ੍ਵ ਸੁਧੈਰ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾ ਨਿਰਂਤਰਂ ਵੈष੍ਣਵਮਾਨਸਾਨਿ

'ਹੇ ਭਕਤੀ, ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦੀ, ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਥਾਮਦੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।'

(ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਤਤੋऽਪਿ ਦੋषਾਃ ਕਲਿਜਾ ਇਮੇ ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਭਵੋऽਪਿ ਲੋਕੇ । ਏਵਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਵਸਰੇऽਪਿ ਭਕ੍ਤਿਃ ਤਦਾ ਨਿषਣ੍ਣਾ ਹਰਿਦਾਸਚਿਤ੍ਤੇ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ; ਇਸ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਭਕਤੀ ਫਿਰ ਹਰਿ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈ।

(ਮਾਲਿਨੀ) ਸਕਲਭੁਵਨਮਧ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਧਨਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਧਨ੍ਯਾ ਨਿਵਸਤਿ ਹृਦਿ ਯੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਿਰੇਕਾ । ਹਰਿਰਪਿ ਨਿਜਲੋਕਂ ਸਰ੍ਵਥਾਤੋ ਵਿਹਾਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਹृਦਿ ਤੇषਾਂ ਭਕ੍ਤਿਸੂਤ੍ਰੋਪਨਦ੍ਧਃ

ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਧੰਨ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਧ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

(ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ) ਬ੍ਰੂਮੋऽਦ੍ਯ ਤੇ ਕਿਮਧਿਕਂ ਮਹਮਾਨਮੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਸ੍ਯ ਭੁਵਿ ਭਾਗਵਤਾਭਿਧਸ੍ਯ । ਯਤ੍ਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ ਨਿਗਦਿਤੇ ਲਭਤੇ ਸੁਵਕ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤਾਪਿ ਕृष੍ਣਸਮਤਾਮਲਮਨ੍ਯਧਰ੍ਮੈਃ

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਵੱਡਿਆਈ ਦੱਸੀਏ ਉਸ ਭਾਗਵਤ ਦੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।