ਨਾਡ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਨਿਰਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤ ਤਾਭ੍ਯੋ ਲੋਹਿਤਮਾਭृਤਮ੍ । ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਸਮਭਵਨ੍ ਉਦਰਂ ਨਿਰਭਿਦ੍ਯਤ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਭਰਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦਰਿਆ ਬਣੇ, ਤੇ ਪੇਟ ਖੁਲਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸੇ ਤਤਃ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵੇਤਯੋਰਭੂਤ੍ । ਅਥਾਸ੍ਯ ਹृਦਯਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹृਦਯਾਨ੍ਮਨ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿਸ਼ਨ ਉਪਜੀਆਂ; ਸਮੁੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਲਿਆ, ਤੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਮਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਮਨਸਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਜਾਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਗਿਰਾਂ ਪਤਿਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੈਤ੍ਯਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍
ਮਨ ਤੋਂ ਚੰਨ ਬਣਿਆ; ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰੁਦਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਉਪਜਿਆ।
ਏਤੇ ਹਿ ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਾ ਨੈਵਾਸ੍ਯੋਤ੍ਥਾਪਨੇऽਸ਼ਕਨ੍ । ਪੁਨਰਾਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਖਾਨਿ ਤਮੁਤ੍ਥਾਪਯਿਤੁਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਪਜੇ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾ ਨਾ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾ ਸਕਣ।
ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਾਚਾ ਮੁਖਂ ਭੇਜੇ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਘ੍ਰਾਣੇਨ ਨਾਸਿਕੇ ਵਾਯੁਃ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਅੱਗ ਨੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਵਜੋਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਹਵਾ ਨੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਸੁੰਘਣ ਵਜੋਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਅਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾਦਿਤ੍ਯੋ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਦਿਸ਼ੋ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਸੂਰਜ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਵਜੋਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਵਜੋਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਤ੍ਵਚਂ ਰੋਮਭਿਰੋषਧ੍ਯੋ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਰੇਤਸਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨਮਾਪਸ੍ਤੁ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੇ ਚਮੜੀ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਤੇ ਬੀਜ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਗੁਦਂ ਮृਤ੍ਯੁਰਪਾਨੇਨ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਹਸ੍ਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਲੇਨੈਵ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਮੌਤ ਨੇ ਮਲਦਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਸੀ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗਤ੍ਯੈਵ ਚਰਣੌ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਨਾਡੀਰ੍ਨਦ੍ਯੋ ਲੋਹਿਤੇਨ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੇ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਭ੍ਯਾਂ ਉਦਰਂ ਸਿਨ੍ਧੁਃ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਹृਦਯਂ ਮਨਸਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਚੰਨ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਹृਦਯਂ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍ । ਰੁਦ੍ਰੋऽਭਿਮਤ੍ਯਾ ਹृਦਯਂ ਨੋਦਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ।
ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹृਦਯਂ ਚੈਤ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਯਦਾ । ਵਿਰਾਟ੍ਤਦੈਵ ਪੁਰੁषਃ ਸਲਿਲਾਦ੍ ਉਦਤਿष੍ਠਤ
ਜਦੋਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਚਿੱਤ ਰਾਹੀਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਤਦੋਂ ਵਡਾ ਪੁਰਖ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਾਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨੋਧਿਯਃ । ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾ ਯੇਨ ਨੋਤ੍ਥਾਪਯਿਤੁਮੋਜਸਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਹ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਾਗ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧਿਯਾ ਯੋਗਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਯਾ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਰਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਿਵਿਚ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਭਗਤੀ, ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣੇ ਤੇ ਸੋਚੇ।
ਵਿਗਤਮਦਸ੍ਯ ਇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਨ੍ਨਿਧੌ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਗੋਵਰ੍ਧਨੇ ਧृਤੇ ਸ਼ੈਲੇ ਆਸਾਰਾਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਵ੍ਰਜੇ । ਗੋਲੋਕਾਦਾਵ੍ਰਜਜ੍ ਕृष੍ਣਂ ਸੁਰਭਿਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ਏਵ ਚ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰਭੀ ਗਾਂ ਤੇ ਇੰਦਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ।
ਵਿਵਿਕ੍ਤ ਉਪਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਵ੍ਰੀਡੀਤਃ ਕृਤਹੇਲਨਃ । ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਪਾਦਯੋਰੇਨਂ ਕਿਰੀਟੇਨਾਰ੍ਕਵਰ੍ਚਸਾ
ਇੰਦਰ ਚੁਪਚਾਪ ਲਜਜਤ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਤੇ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਮੋੜਾ ਲਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ।
ਦृष੍ਟਸ਼੍ਰੁਤਾਨੁਭਾਵੋऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ । ਨष੍ਟਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼ਮਦ ਇਦਮਾਹ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਵ ਧਾਮ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਤਪੋਮਯਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਰਜਸ੍ਤਮਸ੍ਕਮ੍ । ਮਾਯਾਮਯੋऽਯਂ ਗੁਣਸਮ੍ਪ੍ਰਵਾਹੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਣਾਨੁਬਨ੍ਧਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਸਾਫ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਇਹ ਲਹਿਰ ਤੈਨੂੰ ਬਾਂਧਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ।
ਕੁਤੋ ਨੁ ਤਦ੍ਧੇਤਵ ਈਸ਼ ਤਤ੍ਕृਤਾ ਲੋਭਾਦਯੋ ਯੇऽਬੁਧਲਿਨ੍ਗਭਾਵਾਃ । ਤਥਾਪਿ ਦਣ੍ਡਂ ਭਗਵਾਨ੍ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗੁਪ੍ਤ੍ਯੈ ਖਲਨਿਗ੍ਰਹਾਯ
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਭ ਆਦਿ ਕਾਰਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਿਰ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਬੁਰਿਆਂ ਦੇ ਦਮਨ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਗਤਾਮਧੀਸ਼ੋ ਦੁਰਤ੍ਯਯਃ ਕਾਲ ਉਪਾਤ੍ਤਦਣ੍ਡਃ । ਹਿਤਾਯ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਤਨੁਭਿਃ ਸਮੀਹਸੇ ਮਾਨਂ ਵਿਧੁਨ੍ਵਨ੍ ਜਗਦੀਸ਼ਮਾਨਿਨਾਮ੍
ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਅਟੱਲ ਸਮਾਂ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਡੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
( ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ ) ਯੇ ਮਦ੍ਵਿਧਾਜ੍ਞਾ ਜਗਦੀਸ਼ਮਾਨਿਨਃ ਤ੍ਵਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਲੇऽਭਯਮਾਸ਼ੁ ਤਨ੍ਮਦਮ੍ । ਹਿਤ੍ਵਾऽऽਰ੍ਯਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਭਜਨ੍ਤ੍ਯਪਸ੍ਮਯਾ ਈਹਾ ਖਲਾਨਾਮਪਿ ਤੇऽਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਚਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੁਰਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਸ ਤ੍ਵਂ ਮਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਪ੍ਲੁਤਸ੍ਯ ਕृਤਾਗਸਸ੍ਤੇऽਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰਭਾਵਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਭੋऽਥਾਰ੍ਹਸਿ ਮੂਢਚੇਤਸੋ ਮੈਵਂ ਪੁਨਰ੍ਭੂਨ੍ਮਤਿਰੀਸ਼ ਮੇऽਸਤੀ
ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ। ਮਾਲਕ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ; ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਿਕੰਮੀ ਸੋਚਾਂ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾ ਆਉਣ।
ਤਵਾਵਤਾਰੋऽਯਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜੇਹ ਭੁਵੋ ਭਰਾਣਾਂ ਉਰੁਭਾਰਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ । ਚਮੂਪਤੀਨਾਮਭਵਾਯ ਦੇਵ ਭਵਾਯ ਯੁष੍ਮਤ੍ ਚਰਣਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਤੇਰਾ ਇਹ ਅਵਤਾਰ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰੀ ਭਾਰ, ਜੋ ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਗਵਤੇ ਪੁਰੁषਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਕृष੍ਣਾਯ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ; ਵਾਸੁਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦੋਪਾਤ੍ਤਦੇਹਾਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਮੂਰ੍ਤਯੇ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਬੀਜਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਮਯੇਦਂ ਭਗਵਨ੍ ਗੋष੍ਠ ਨਾਸ਼ਾਯਾਸਾਰਵਾਯੁਭਿਃ । ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਵਿਹਤੇ ਯਜ੍ਞੇ ਮਾਨਿਨਾ ਤੀਵ੍ਰਮਨ੍ਯੁਨਾ
ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਗੋਢਾ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੈਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਜਦ ਯਜਨ ਅਹੰਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤ੍ਵਯੇਸ਼ਾਨੁਗृਹੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਧ੍ਵਸ੍ਤਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਵृਥੋਦ੍ਯਮਃ । ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਗੁਰੁਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਵਿਅਰਥ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਕृष੍ਣੋ ਮਘੋਨਾ ਭਗਵਾਨਮੁਮ੍ । ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਵਾਚਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਮਯਾ ਤੇऽਕਾਰਿ ਮਘਵਨ੍ ਮਖਭਙ੍ਗੋऽਨੁਗृਹ੍ਣਤਾ । ਮਦਨੁਸ੍ਮृਤਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਤ੍ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਘਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਤੋੜਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਮਾਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ਼੍ਰੀਮਦਾਨ੍ਧੋ ਦਣ੍ਡਪਾਣਿਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਂ ਭ੍ਰਂਸ਼ਯਾਮਿ ਸਮ੍ਪਦ੍ਭ੍ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਚੇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਮ੍
ਜੋ ਧਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਜਦ ਮੈਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਖੋ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।